مجموع مقالات و تحقیق های دانشجویی پنج اندیش

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود ؟
 
 
ساعت ٢:٢٠ ‎ب.ظ روز ٢٦ دی ۱۳٩٠ : توسط : گروه پنج اندیش

 

بسمه تعالی

سوالات درس فعالیت های فرهنگی – استاد ارجمند سرکار خانم سخی

1- رابطه فرهنگ و علوم اجتماعی را بیان کنید ؟

مفهوم فرهنگ جزء جدایی ناپذیر تفکر در علوم اجتماعی است . می توان گفت که برای تفکر درباره وحدت همراه با تنوع بشریت ، به صورتی متفاوت با زیست شناسی ، این مفهوم مورد نیاز علوم اجتماعی است . به نظر می رسد که این مفهوم رضایت بخش ترین پاسخ را در برابر پرسشی که درباره تفاوت موجود میان ملت ها مطرح است ارائه می کند . انسان اساساً موجودی فرهنگی است . فرایند دراز مدت انسان شدن که حدود 15 میلیون سال پیش از آغاز شده است اساساً عبارت بود از گذر انطباقی ژنتیکی با محیط طبیعی به انطباقی فرهنگی می باشد . پس روی شگفت انگیزی در غرایز صورت گرفت و غرایز اندک اندک جای خود را به فرهنگ ، یعنی به این انطباق ابداع و کنترل شده به دست انسان ، داد که از  انطباق ژنتیکی بسیار کارآمد تر می نمود . چه ، بسیار انعطاف پذیر تر و با سهولت و سرعت زیاد قابل انتقال بود نه تنها فرهنگ این امکان را به انسان می دهد که خود را با محیط خویش منطبق سازد بلکه این توانایی را نیز به او می بخشد که محیط را با خود نیاز ها و برنامه ها خود انطباق دهد به بیانی دیگر ، فرهنگ تغییر شکل طبیعت را امکان پذیر می سازد .طبیعت در نزد انسان ، کاملاً بوسیله فرهنگ تفسیر می شود . تقسیم جنسی نقش ها و وظایف در جوامع انسانی ، اساساً از فرهنگ ان جوامع بر می خیزد به همین دلیل است که جامعه ای با جامعه ای دیگر متفاوت است .

2- فرهنگ پذیری چیست و تلاقی فرهنگ ها در چه جوامعی صورت می گیرد ؟

فرهنگ پذیری ، نه به عنوان پدیده ای تصادفی با پیامد های ویرانگر ، بلکه بعنوان صورتهایی عادی از تحول فرهنگ هرجامعه ظاهر می گردد . تلاقی فرهنگها ، تنها میان جوامع کلی صورت نمی گیرد بلکه میان گروههای اجتماعی متعلق به جامعه ترکیبی نیز رخ می دهد . از آنجاییکه این گروهها در میان خود مرتبه بندی شده اند ملاحظه می شود که مرتبه بندی های اجتماعی ، مرتبه بندیهای فرهنگی را در پی دارند . 

3- پیدایش اجتماعی واژه و اندیشه فرهنگ چگونه بوده است ؟

واژه ها دارای تاریخ اند تا حدودی نیز ، تاریخ سازند . اگر این امر برای همه واژه ها درست باشد در مورد واژه "فرهنگ"به گونه ای خاص قابل اثبات است . "وزن واژه ها "، برای آنکه تعبیری رسانه ای را به کار ببریم ، به سبب ارتباط آنها با تاریخ ، سنگین است تاریخی که واژه ها را ساخته است و تاریخی که واژه ها به بنای آن کمک می کنند ابداع مفهوم فرهنگ به خودی خود آشکار کننده جنبه ای از فرهنگ است که در آن این ابداع توانسته است صورت گیرد .

4- نظریه تایلور در خصوص تصور عام گرایانه فرهنگ چیست ؟

نخستین تعریف مردم شناختی فرهنگ یا تمدن ، در گسترده ترین معنای مردم شناختی خود ، آن کل پیچیده ای است که شناختها ، باورها ، هنر ، اخلاق حقوق ، آداب و رسوم ودیگر توانییها یا عاداتی را که بوسیله ، بعنوان عضو جامعه کسب می گردد ، شامل می شود یا به عبارت دیگر در نظر تایلور ، فرهنگ تعبیری از کل زندگی اجتماعی انسان است . ویژگی فرهنگ ، در ابعاد جمعی عام است و سرانجام آنکه ، فرهنگ اکتسابی است و با میراث زیست شناختی انسان پیوندی ندارد . با این حال ، گرچه فرهنگ اکتسابی است ، اما ریشه و طبیعت آن ، در بخش وسیع ، حالتی ناخود آگاه دارد .

5 – نظریه بواس در مورد تصور خاص گرایانه از فرهنگ را بیان کنید ؟

اگر تایلور( ابداع کننده ) مفهوم علمی فرهنگ است ، بواس نخستین مردم شناسی است که از طریق مشاهده مستقیم و دراز مدت در  فرهنگ های ابتدایی به بررسی های میدانی دست زد . از این جهت ، او بنیانگذار مردم نگاری است . به نظر او مفهوم به ظاهر علمی نژاد انسانی که همچون مجموعه ای پایدار از ویژگیهای یک گروه انسانی تصور می شود ، از بوته آزمایش درست بیرون نمی آید "نژاد های ادعایی" ، استوار و ثابت نیستند و ویژگی های نژادی پایدار
و تغییر ناپذیر وجود ندارد . ازسوی دیگر ، بواس به نشان دادن پوچی عقیده وجود ارتباط میان ویژگی های جسمانی خصوصیات روانی نیز که در مفهوم
" نژاد "نهفته بود و در عصر او رواج داشت ، علاقه مند بود . او به طور کلی ، هر نظریه ای را که مدعی بود می تواند همه چیز را توضیح دهد ، کنار
می گذاشت .  

6 – واژه قوم مداری توسط چه کسی ابداع شده درباره آن توضیح دهید ؟

واژه قوم مداری بوسیله جامعه شناس آمریکایی ویلیام ج . سامر ابداع شده است .  قوم مداری واژه ای است فنی برای نحوه ای از نگرش که بر اساس آن گروه خاص ما ، مرکز همه چیز است و دیگر گروهها در مقایسه با گروهها ، اندازه گیری و ارزشیابی می شوند ... هرگروه غرور و خودخواهی خاص خود را افزایش می دهد ، به برتری خود می بالد . قوم مداری می تواند شکل های افراطی از نا بردباری فرهنگی ، مذهبی و حتی سیاسی به خود بگیرد . همچنین قوم مداری می تواند صورت هایی ظریف و علایقی پیدا کند .

7 – اندیشه فرهنگ نزد بنیانگذاران مردم شناسی فرانسه چگونه بود ؟

در فرانسه بود که جامعه شناسی ، همچون رشته ای علمی پا به عرصه هستی می گذارد . ولی این تقدم ،بر خلاف انتظار تاخیر را در پایه گذاری مردم شناسی فرانسه باعث می گردد . واژه فرهنگ در زیر قلم پژوهشگران فرانسوی معمولاً به معنایی سنتی که در حوزه تفکر ملی داشت ، وابسته می ماند . در آن هنگام واژه تنهابه قلمرو اندیشه مربوط می شود و. فقط در یک معنا گزینشی محدود و فردگرایانه به کار می رفت .  در مراحل نخست شکل گیری مردم شناسی فرانسه ، آنچه به چشم می خورد ، غیبت مفهوم فرهنگ است . پدید آمدن مفهوم فرهنگ در فرانسه بسیار تدریجی است و حتی در ادبیات مردم شناختی نیز ، "تمدن" مقاومتی بیش از اندازه از خود نشان می دهد .

8 – نظریه دورکیم در رویکرد وحدت گرا به امور فرهنگی چیست ؟

دورکیم بیش از آنکه مردم شناس باشد ، جامعه شناس است ، بیشتر نوعی جامعه شناسی با جهت گیری مردم شناختی را توسعه داد . در واقع انگیزه او
 پی بردن به امور اجتماعی در همه ابعاد و جنبه ها ، ازجمله بعد فرهنگی و در همه انواع جوامع بود .  دروکیم ، گرچه برخی جنبه های نظری تحول گرا را
می پذیرفت ، اما با این حال او از دیدگاههای بسیار تقلیل گرایانه این نظریه ، به ویژه از این دیدگاه برای تحول طرحی تک خطی وجود دارد که برای همه جوامع مشترک است فاصله گرفت .

9 – نظریه مارسل موس درباره تمدن ها چیست ؟

دولت مردان ، فیلسوفان ، عامه مردم و بیش از همه ، نویسندگان سیاسی – اجتماعی از تمدن گفتگو می کنند . در دوران ملی گرایی ، تمدن همیشه فرهنگ آنان است . فرهنگ ملت آنان ، زیرا آنان معمولاً از تمدن دیگران بی خبرند . در دوران عقل گرایی و معمولاً عام گرایی و جهان وطنی ... ، تمدن وضعیتی آرمانی و درعین حال واقعی ، عقلایی و درعین حال طبیعی ، علی و در عین حال غایی را تشکیل می دهد که در پی پیشرفتی انکار ناپذیر و قطعی اندک اندک پدید خواهد آمد .

10 – نگرش تفاضلی لوی برول را توضیح دهید ؟

همه کوشش لوی برول عبارت بود از مردود شمردن نظریه تحول گرایانه تک خطی و دیدگاه پیشرفت ذهنی . او به طور کلی با تصور وجود "مردم ابتدایی" مخالفت می کرد هرچند خود تحت تاثیر محیط علمی عصر خویش ، این واژه را فراوان به کار می برد . به عقیده او اعضای جوامع دارای فرهنگ شفاهی ، "کودکانی بزرگ"نیستند که پرسشهایی از همان گونه برایشان مطرح باشد که برای" متمدنان" مطرح است . آنان تنها افرادی واقعاً بالغ هستند که به این پرسشها پاسخ هایی ساده اندیشانه و کودکانه می دهند .

11 – دستاوردها و کاربردهای اجتماعی مفهوم فرهنگ در عصر حاضر کدامند ؟

فرهنگ به تازگی در معناهایی به کار گرفته شده که پیش از این رایج نبوده ، امروزه این واژه به فراوانی در زبان سیاسی به کار گرفته می شود بدین ترتیب از "فرهنگ حکومت" یاد می شود که "فرهنگ جناحهای مخالف" را با آن مقایسه می کنند . زبان دینی نیز از آنچه که همچون یک پدیده زبان شناختی خاص عصر حاضر به نظر می رسد ، برکنار نیست .

 

 

12 – مفهوم فرهنگ بنگاه چگونه مطرح شد ؟

مفهوم فرهنگ بنگاه از ابداعات علوم اجتماعی نیست این مفهوم ، از محیط بنگاههای تجاری برخواسته است و به سرعت با اقبالی گسترده روبرو شده است باور براین بود که مضمون فرهنگ بنگاه باید امکان دهد که بر اهمیت عامل انسانی در تولید ، تاکید شود . دور از ذهن نیست که مضمون فرهنگ بنگاه ، در زمان یک بحران اقتصادی مطرح شده باشد . به نظر مدیران فرهنگ بنگاه به کارکنان وابسته نیست ، بلکه بیش از آنان وجود دارد و خود را به نوعی به آنان تحمیل می کند . بنابراین نپیوستن به فرهنگ بنگاه ، به نوعی بیرون راندن خود از سازمان است .

13 – فرهنگ مهاجران به چه معنا ست ؟

در دهه 70 ، در فرانسه عبارت "فرهنگ مهاجران" ابداع شد که به سرعت بازتابی به کفایت گسترده پیدا کرد تا زمانی که مهاجرت امری گذرا تصور می شد چون با کمبود نیروی کار در ارتباط بود ، مهاجران اساساً با عنوان کارگران توصیف می شدند . با توقف رسمی مهاجرت در سال 1974 حالت دایمی بودن مهاجرت آشکار شدن ، زیرا مهاجران با وجود بحران اشتغال که به آنان آسیب می رساند ، به وطن خویش باز نمی گشتند و وضع قانونی که "به هم پیوست اعضا خانواده ها" را مجاز می دانستند ، به این حرکت دامن زد از آن هنگام دیگر نمی توان مهاجران را تنها به عنوان یک نیروی کار مکمل در نظر گرفت . از لحظه ای که آنان با خانواده های خود در کشور میزبان تثبیت می شدند به حساب آوردن همه ابعاد زندگی آنان ضروری است .

14 – درباره کاربرد مناسب نسبی گرایی فرهنگی و قومی گرایی توضیح دهید ؟

در واقع سه برداشت متفاوت از نسبی گرایی فرهنگی وجود دارد که ممکن است با یکدیگر اشتباه شوند و این وضع پدید آمدن نوعی ابهام را سبب می شود : نسبی گرایی فرهنگی بیش از هر چیزنظریه ای را نشان می دهد که بر اساس آن  فرهنگهای مختلف موجودیت هایی جدا از یکدیگر را تشکیل می دهند ،
با مرزهایی به راحتی قابل شناسایی و بنابراین موجودیت هایی به وضوح متمایز از یکدیگر ، غیر قابل مقایسه و غیر قابل سنجش با یکدیگر . البته این برداشت ها بررسی نمی شوند و در صورت بررسی اعتبار خود را از دست خواهد داد  . نسبی گرایی فرهنگی از این پس غالباً همچون اصلی در قومی در نظر گرفته می شود که بی طرفی در برابر تفاوتهای فرهنگی را توصیه می کند . در این حال آنچه مورد نظر است تایید ارزش ذاتی هر فرهنگ است . به موجب این اصل قومی است که نخستین کسی که در دهه 30 تعبیر "نسبی گرایی فرهنگی" را به کار برد .    

تهیه و تنظیم : گروه پنج اندیش

دی ماه 1390

موفق و پیروز باشید