مجموع مقالات و تحقیق های دانشجویی پنج اندیش

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود ؟
 
اوقات فراغت - استاد ارجمند سرکار خانم ربانی
ساعت ۱۱:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱٥ دی ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

وظایف مدیران و دست اندرکاران اوقات فراغت و تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی

وظایف مدیران برای دستیابی به هدفهای مورد نظر ، به طور کلی شامل چهار مهارت اصلی است که عبارتند از: برنامه ریزی ، سازماندهی ،رهبری و کنترل .البته نباید از نظر دور داشت که مدیران باید هر چهار وظیفه را بطور همزمان اجرا کنند ، زیرا این وظایف وابسته به یکدیگرند و برهم تاثیر می گذارند .

این وابستگی در زمینه مدیریت اوقات فراغت ، تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی ، اهمیت دو چندانی پیدا می کند ، دلیل آن هم غیر انتفاعی بودن این گونه فعالیتها ست .در عصر حاضر که عصر ارتباطات نام دارد ، مدیران اثربخش بیشترین زمان (44درصد) مدیریت خود را صرف فعالیت های ارتباطی میکنند . در حالی که مدیران متوسط فقط 29 درصد زمان خود را به این مسئله اختصاص می دهند .

بین مدیران سنتی و پیشرفته تفاوتهای مشهودی وجود دارد . امروزه مدیریت بر اساس روشهای سنتی پاسخگوی نیازها نیست . به همین دلیل مدیران دست اندر کاران اوقات فراغت ،تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی ،باید هرچه بیشتر به سوی روشهای پیشرفته حرکت کنند و وظایف خود ر تحت ضوابط آن روشها به انجام برسانند.

مدیریت سنتی

مدیریت پیشرفته

بیشتر ذهنی است تا عینی

بیشتر فردی است تا گروهی

تخصص ها کلی است تا ویژه

کارها بیشتر متکی به فرد است

عدم دسترسی به سیستم اطلاعاتی

مقاومت در مقابل تغییر

سیستم پذیری اندک

روش های تکراری

بیشتر عینی است تا ذهنی

گروهی و جهانی

تخصصها ویژه و خاص هستند

کارها مستقل از افراد است

دسترسی به موقع به اطلاعات

آمادگی برای تغییر

سیستم پذیر

نوآوری در انجام وظایف

1-برنامه ریزی

مدیران دست اندر کاران اوقات فراغت و تفریحات سالم و ورزشیهای تفریحی به طور مرتب با تغییرات محیط پیرامون خود روبه رو هستند . سلیقه ها و عایق مردم پیوسته در حال تغییر است . بی شک آنچه امروز مدیران انجام می دهند ، همانی نیست که در آینده انجام خواهند داد .

مدیران به چه علت برنامه ریزی می کنند ؟

مدیران به چهار دلیل عمده باید برنامه ریزی کنند:

1-تعیین مسیر

2-کاهش تاثیر تغییرات

3-به حداقل رساندن ضایعات

4-ایجاد استانداردهایی برای تسهیل کنترل

فرآیند تصمیم گیری هشت مرحله دارد که عبارتند از :

1-شناسائی مشکل

2-شناسائی معیار تصمیم

3-تخصیص وزن به معیار

4-ارائه گزینه ها

5-تجزیه و تحلیل گزینه ها

6-انتخاب یک گزینه

4-اجرای گزینه

8-ارزیابی اثربخشی گزینه

2-سازماندهی

سازماندهی به زبان ساده کار با افراد و طبقه بندی وظایف آنان در تشکیلات . از راه سازماندهی ،در زمان و امکانات صرفه جوئی می شود و بیشترین استفاده از کمترین امکانات صورت می گیرد .بنابراین هنگامی که مدیر به سازماندهی دست می زند :

-برای هرکس وظیفه ای تعیین میکند

-هرکس فرد مافوق خود را که از او دستور میگیرد می شناسد

-کنترل کار را از نظر زمان و ارزشیابی آسان می سازد

-تخصصها در راستای هدف به کار گرفته می شوند

3-رهبری

مدیران دست اندرکار اوقات فراغت ، تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی نیز مانند دیگر مدیران ، برای دستیابی به هدفهای مورد نظر چهار مهارت اصلی دارند که به نظر می رسد مهارت رهبری و هدایت برای آنان اهمیت بسیار بیشتری دارد . دلیل آن را می توان شرایط خاص این گونه مدیران وزمینه کاری آنها دانست هدف اصلی از فعالیتهای فراغتی ،تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی ، کسب درآمد بیشتر نیست ،بلکه منافع و اثرهای مثبت آنها در درازمدت در جامعه نمایان می شود.به این دلیل هدایت و رهبری مجموعه دست اندرکار نیز تا اندازه ای متفاوت از رهبری و هدایت سازمانهای انتفاعی است .

4-کنترل(ارزشیابی و نظارت )

کنترل را می توان فرایند بازبینی فعالیت برای اطمینان یافتن از انجام فعالیت ها بر اساس برنامه دانست . این فرایند اصلاح کاستی های چشمگیر و انحراف را نیز شامل می شود . همه مدیران باید درگیر کارکرد کنترل باشند، حتی اگر در واحدهایشان براساس برنامه پیش رود.

در سازمان های انتفاعی سه نوع سیستم کنترل وجود دارد که عبارتند از کنترل اقتصادی ،کنترل اداری و کنترل فرهنگی

سوالات این فصل :

1-وظایف مدیران و دست اندرکاران اوقات فراغت شامل چه مهارتهائی می باشد ؟

2-مدیران به چه علت برنامه ریزی می کنند؟ نام ببرید.

3-فرآیند تصمیم گیری چند مرحله دارد ؟چهار مورد را نام ببرید

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


درس اوقات فراغت سرکار خانم ربانی

 

1_ برای اینکه یک برنامه ریزی مناسب برای نیاز خود داشته باشید چه مواردی را باید رعایت کنید؟ 6 مورد را نام ببرید و 2 مورد را توضیح دهید.

1-تعیین هدف

2-تشخیص نیازها و کاستی ها و نواقص احتمالی

3-فرصت ها و اوقاتی که باید صرف تحقق اهداف برنامه شود به چه میزانی است.

4-چه روشی مطلوب ترین شیوه دستیابی به اهداف مورد نظر می باشد.

5-اجرا  در مرحله اجرا نیاز به چه ابزار و کاربرد چه وسایلی داریم .

6-ارزیابی –پس از اجرا به ارزیابی فعالیت های انجام شده می پردازیم تا میزان دسترسی به اهداف مشخص شود و میزان عدم موفقیت در رسیدن به برنامه را نیز معلوم نمائید.

تعیین هدف : هدف ها دوقسمند :

1- گاهی کلی هستند مثل خدمت به مردم بالا بردن سطح آگاهی مردم .

 2-گاهی جزئی هستند. مثل مطالعه کتاب ، نوشتن یک مقاله .

لازم است هردو هدف رامشخص کنیم یعنی همانطور که هدف کلی در نظر داریم اهداف جزئی را نیز دقیقا مشخص کنیم و آن را محور فعالیت هایمان قرار دهیم .

تشخیص نیاز هاوکاستی ها و نواقص احتمالی : یعنی باید خواسته ها و احتیاجات اساسی خود را در آن زمینه روشن کنیم  مثال : برای جوانان چه کتابی نیاز است که بخوانند.

2- تعریف اوقات فراغت از نظر لغوی و از مفهوم فراغت توضیح دهید؟

تعریف اوقات فراغت لغت loisirدر فرانسه و لغت leisureدر انگلیسی را به فراغت یا فراغ ترجمه کرده‌اند. واژه پایه‌گذار فرهنگ لاروس، فراغت را «سرگرمی، تفریحات و فعالیت‌های می‌داند که به هنگام آسودگی از کار عادی با شوق و رغبت به سوی آن‌ها روی می‌آورند.»

در لغت‌نامه لیتره زبان‌شناس معروف فرانسه آمده است: «فراغت عبارت است از فرصت و زمانی که پس از به انجام رساندن کار و شغل روزانه باقی می‌ماند.»

اوقات فراغت به موجب تعریفی که توسط گروه بین‌المللی «جامعه‌شناس فراغت شده» چنین است:

«فراغت عبارت از مجموعه‌ای از اشتغالات که فرد کاملاً به رضایت خاطر خود یا برای استراحت یا برای تفریح، یا به منظور توسعه آگاهی‌ها و یا فراگیری آموزشی به آن می‌پردازد.» و تعاریف دیگر : فراغت زمانی است که فرد درآن فرصت انتخاب پیدا می کند . یا فراغت زمانی است برای فعالیت های اختیاری جدای از فعالیت های شغلی خانوادگی و اجتماعی

 3- اوقات فراغت در دوران باستان را مختصراً توضیح دهید و هر قسمت را به اختصار توضیح دهید و مقایسه کنید؟

تاریخچه اوقات فراغت :

1-  اوقات فراغت در دوران باستان:

در دوران باستان جامعه دارای طبقات مختلفی بود ،در بین این طبقات ،طبقه حاکم برای خود یک سری امتیازهای ویژهای از جمله اوقات فراغت قایل بود وبه منظور حفظ آن امتیازها برای خود وآیندگانشان ،حتی به زور متوسل  می شدند .نشانه های این مسئله را در بیشتر جوامع پیشرفته گذشته می توان مشاهده کرد .فرهنگ دوران باستان سهم بسزایی در تکامل وپیشرفت جوامع مغرب زمین داشتند . فلاسفه یونان به اوقات فراغت توجه زیادی داشتند ، زیرا آنها بهره گیری از اوقات فراغت را یکی از راه های حفظ همبستگی می دانستند . ارسطو یکی از فلاسفه یونان در نوشته های خود از زمان اضافی، زمان برای خود یا زمان آرامش صحبت کرده است وی گفته ما کار می کنیم تا اوقات فراغت داشته باشیم ،جنگ می کنیم تا در صلح زندگی کنیم . یونیان عهد باستان معتقد بودند اوقات فراغت وتفریح شرط اولیه ولازمه زندگی سعادتمند است ،این نظریه که ما کارمی کنیم تا اوقات فراغت داشته باشیم ،برای نسل امروز وبه ویژه جوانان بسیار مدرن است . به هر حال یونانیان باستان عقیده داشتند زندگی انسان از دو بخش تشکیل شده است : بخش اول که همراه با رنج ومشقت است وکار نام دارد وبخش دوم اوقات فراغت است ودر آن انسان به فعالیت هایی  می پردازد که مطابق با امیال وخواست های خود اوست. جامعه روم اولین جامعه بود که اوقات فراغت ساماندهی شده را بنا نهاد برای مثال پارک های بزرگ ،سالن های عمومی وورزشگاههای بزرگی راتاسیس کرد وعلاوه بران طبقه حاکم جشن های ومراسم مختلفی برگزار میکردند.

2-      اوقات فراغت در قرون وسطی:

در قرون وسطی ،اروپا تحت تاثیر فرهنگ مسیحیت قرار داشت از این رو اوقات فراغت ارزش بیشتری پیدا کرد زیرا بر اساس فرامین مسیح باید بین زمان کار وزمان عبادت تفاوت قایل شد وارزش را به زمان عبادت داد در این دوران اقشار مرفه با استثمار افراد ضعیف زمینه اوقات فراغت خود را فراهم ساخته بودند .

3-      اوقات فراغت وصنعتی شدن

در این دوره هر لحظه استراحت فرصت خوبی برای تجدید قوا بود در بین استراحت های کاری ودر اولین فرصت ممکن ،به طرف غذاخوری یا خانه هجوم برده می شد ،به این ترتیب کارگران تا حداکثر توانایی کار می کردند وطبقه اشراف به امکانات تفریحی وگذراندن اوقات فراغت دسترسی داشتند زمان اوقات فراغت انقدر کوتاه بود که تنها برای طی مسافت بین محل کار وخانه ، صرف غذای مختصر وحداکثر بهداشت صر ف می شد وبا کاهش ساعات کار در اوایل قرن بیستم زمان فراغت افزوده شد وکافه هاورستورانها ابتدا در شهرها وسپس در مناطق روستایی تشکیل شد.با اغاز دهه 90اوقات فراغت نسبت به کار اهمیت بیشتری یافت تا اینکه عقیده حاکم در این دوران این بود که اوقات فراغت باید به اندازه کار لذت بخش باشد.

4-      تاریخچه اوقات فراغت در ایران

  اوقات فراغت در ایران پیش از اسلام در اختیار طبقه اشراف بوده وطبقات عادی فرصت لازم را نداشتند در دوره اشکانیان وساسانیان نواختن موسیقی در بین اشراف رایج شد وبعد از ظهور اسلام علاوه بر حفظ موارد قبلی مواردی چون اسب دوانی به تفریحات اضافه شد از جمله موارد دیگر شرکت در مهمانی قصه گویی نقالی بود .

در زمان صفویه متداول ترین شیوه ها شرکت در جشن ها وایاد بود که در عروسی ها وتولدها نمود داشت وبیشتر مربوط به شاه ودر باریان بود

5-      اوقات فراغت در ایران معاصر:

در شهرهای بزرگ ایران که دارای جمعیت انبوه و متراکمی هستند، امکانات آموزش وپرورش، تربیت بدنی، شهرداری و سایر سازمان‏های دست‏اندرکار فراغت، به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای مردم نیست و از طرف دیگر برای اکثر مردم ما استفاده از یک مکان ورزشی و یا تفریحی سالم، هزینه گزافی را می‏طلبد که معمولاً از عهده آنان بر نمی‏آید، به همین سبب اوقات تابستان برای اکثر نوجوانان و جوانان به بطالت و بیهودگی می‏گذرد وحتی مشکلاتی را برای خانواده‏ها بوجود می‏آورد.

امکانات ورزشی و تفریحی مناسب معمولا در مناطقی بیشتر وجود دارد که تراکم جمعیتی کمتر دارد مثلا منطقه پائین و فقیر نشین شهر  دارای سالن های محدود و رزشی کمتر ورزشی و امکانات کم تفریحی با تعداد زیادی از علاقه مندان و مشتاقان است و مناطق بالا و مرفه شهر دارای سالن ها و مکان های ورزشی و تفریحی بیشتر و جمعیت کمتر می باشد .

با پیروزی انقلاب اسلامی، در زمینه اماکن مربوط به گذران اوقات فراغت، سیاستهای جدیدی اعمال شد؛ مراکز فساد و فحشاء بر چیده شد وتلاش‏های گوناگونی در بهره‏ برداری مطلوب از اوقات فراغت، به خصوص برای نسل جوان،به عمل آمد. «در جامعه ما هر چند، هنوز گذران اوقات فراغت به رسمیت شناخته نشده است، ولی دگرگونیهای عظیم اجتماعی و فرهنگی جامعه اسلامی‏در چند سال گذشته به خوبی اثر عمیق این تغییرات را در کلیه شئونات زندگی اجتماعی انسانها، از جمله اوقات فراغت، نشان می‏دهد.

در سال 1342، متوسط ساعت کار در 83 شهر ایران، حدود 58 ساعت در هفته بود، که این رقم اخیرا تا حدود چهل ساعت در هفته تقلیل پیدا کرده است و علاوه بر آن تعطیلی‏های رسمی به بیش از سه ماه در سال می‏رسد و نیز مرخصی‏های سالیانه، به خوبی نشان می‏دهد که تا چه اندازه وقت آزاد برای قشرها و گروهای مختلف اجتماعی وجود دارد و پرداختن به این مهم تا چه اندازه ضرورت پیدا می‏کند.»

 

4- اوقات فراغت از چند رویداد می توان بررسی کرد نام ببرید و یک مورد را توضیح دهید 5 مورد و 2 مورد را توضیح دهید؟

دیدگاههای مختلف اوقات فراغت :  1-دیدگاه زمانی 2-–دیدگاه مکانی 3-دیدگاه بازآفرینی 4-–دیدگاه اجتماعی 5- دیدگاه مذهبی –اعتقادی

1-دیدگاه زمانی :

بعضی از زمانهای فراغتی زمانی خاصی را می طلبد و برخی دیگر زمان خاصی نمی خواهدانجام مراسم آئینی فستیوال ، نمایشگاه ها از دست فعالیت های هستند که زمان خاصی می طلبد برخی دیگراز فعالیت ها می توانند شبانه، روزانه ، دائمی و موقت باشند . فعالیت شبانه متحمل به افرادی است روزها درگیر کار هستند و شبها زمانی برای فراغت دارند . نوع کاربرد زمان در فعالیت های فراغتی اهمیت زیادی دارد گاهی محدودیت های زمانی نوع فعالیت های فراغتی را تعریف می کند . در کشورهای پیشرفته معتقدند با واگذاری فراغت به زمانهای خاص این اوقات خراب می شود.

2-دیدگاه مکانی:

معمولا ابعاد فراغتی در مکان های مختلفی تعریف می شود مثل روستای ( درون روستای ، برون روستایی و حاشیه روستایی ) شهری ( دورن شهری ، برون شهری و حاشیه شهری)

3-دیدگاه بازآفرینی :

زمان فراغت دو تیپ بازآفرینی ایجادمی کند:بازآفرینی ذهنی و بازآفرینی جسمی برای بازآفرینی رنج سنی اساس کار قرار دارد .رنج سنی درشیوه بازآفرینی نقش بسزایی دارد . هرچه گروه سنی پائین تر باشد به تنوع بیشتری نیاز است . سنین بالا به آرامش همراه با تجدید انرژی نیازمند است .

4-دیدگاه اجتماعی:

یکی از ویژگی های اوقات فراغت اجتماعی بودن آن است  از اوقات فراغت بعنوان اجتماعی زیستند و سلامت روح اجتماعی یاد می شود طبق نظریه های موجود زندگی فردی در قالب اجتماع مفهوم مناسب پیدا می کند. بنابراین فراغت بعنوان شیوه زندگی جمعی باید ویژگی های مطلوبی را در فرد ایجاد کند . مثل گفتگو با خانواده محبت صمیمیت برقرار ی ارتباط سالم در کنار افراد جامعه و حتی پرداختن به انواع هنر رامی توان نام برد .

5-دیدگاه مذهبی –اعتقادی  :

یکی از ویژگی هایی که جنبه اجتماعی دارد مسایل فرهنگی مثل زیارت ، سیاحت ، آداب و سنن محلی نقش مهمی را در اینجا ایفاء می کند فلسفه زیارت ترویج فرهنگی جمعی و ارتقاء ان است مثل حج.

 

5- کارکردی که دومازیه برای اوقات فراغت بیان نمود را به طور مشروح بنویسید؟

کارکرد های اوقات فراغت ازنظر دومازدیه

با توجه به گوناگونی مفهوم فراغت و فعالیت­های فراغتی سه کارکرد برای اوقات فراغت عنوان کرده  است:

الف) اولین هدف و کارکرد اوقات فراغت، استراحت و رفع خستگی است. فراغت این فرصت را به انسان می‌دهد که خستگی کار را از تن خود بیرون کند، زیرا این خستگی مطابق آهنگ طبیعی زیست­شناسانه­ی انسان به وی تحمیل می­شود.

ب) کارکرد دیگر اوقات فراغت تفریح و سرگرمی است. تفریح دنیایی تازه، چه واقعی و چه خیالی، در برابر آدمی  می­گشاید که آدمی می­تواند از خستگی روزانه­ی ناشی از انجام دادن یک رشته فعالیت محدود و تکراری به سوی آن فرارکند.

ج) فراغت به فرد امکان رشد و شکوفایی می‌دهد و برای فرد فرصتی فراهم می­کند تا کارهای تکراری را که از سوی نهادهای اجتماعی بر وی تحمیل می­شود، پشت سر گذاشته و به حوزه­ای پا گذارد که در آن نیروهای آفریننده­اش، آزادانه بتوانند با ارزش­های مسلط تمدنش به مخالفت برخیزند یا آنها را تقویت کنند.

 

6- کارکرد های جزئی اوقات فراغت را نام ببرید و 7 مورد را نام ببرید و 3 مورد را توضیح دهید

کارکرد جزئی اوقات فراغت: در چارچوب کارکردهای کلّی سه گانه ای که برای اوقات فراغت برشمردیم ، کارکردهای جزئی متنوّعی نیز قابل شناسایی اند که می توان هر کدام از آنها را سرفصلی برای فعالیت های اوقات فراغت (فوق برنامه) قرار داد، از جمله:

 1) کسب اعتماد به نفس2) یافتن درک سیاسی3) راهیابی تدریجی به فضاهای اقتصادی4) شناخت مقتضیات زمان 5) تفریح و گردش وسرگرمی6) تحرّک جسمی و حفظ ورزیدگی7) رسیدن به آرامش8) بهداشت روانی9) خودسازی معنوی10) تمرین حیات اجتماعی11) ارتقای مهارت های شناختی12) بازشناسی و بازسازی شخصیّت 13) رشد و توسعه فرهنگی 14) شکوفایی خلّاقیت ها

1) کسب اعتماد به نفس روان شناسان می گویند: «هر نوع فکر و خیالی این گرایش رادرخود دارد که به صورت یک واقعیت خارجی جامه ی عمل برتن کند و عملی گردد. بنابراین می توان گفت نگرش واندیشه ای که هر فرد درباره ی خودش دارد، به زندگی او هویت می بخشد و نوع رفتار وشیوه ی زندگانی اش را بر روی این کره ی خاکی تعیین می کند.

صاحب نظران بر این عقیده اند که یأس انسان بعد از هر شکست، به مراتب، تأثیرات ویرانگرش بیشتر از خود شکست است. کسی در برابر شکست، تسلیم می شود که به توانایی ها و نیروهای درونی خویش ایمان ندارد. برای ایجاد روحیه ی خودباوری و تلقین مثبت در خویش، ابزاری لازم است تا بتوان با استفاده از آن، به این روحیه ی شکوفاگر رسید. بهترین ابزار و بستر برای ایجاد انگیزه و روحیه ی خودباوری، فعالیت های اوقات فراغت اند که شخص در جریان آنها می تواند در کمال آرامش و آسودگی، نیات درونی خویش را به منصه ی ظهور برساند و به تمرین ایجاد و تقویت این روحیه بپردازد.

2) یافتن درک سیاسی در برنامه های اوقات فراغت، به مخاطبان کمک می شود تا دریابند که: کیستند، چه دارند و چه می توانند باشند، چگونه باید خویشتن سازی کنند، چگونه در مقابل هجوم های فرهنگی وایدئولوژی های استعماری مقاومت کنند و چگونه از آنها انتقاد علمی به عمل آورند، چگونه مسائل سیاسی را تجزیه و تحلیل کنند، چگونه فرهنگ های مختلف را مورد ارزیابی قرار دهند، چگونه فرهنگ موجودشان را در صورت مطلوب نبودن، به فرهنگ مطلوب تبدیل کنند و آن را کمال بخشند، و...

3) راهیابی تدریجی به فضاهای اقتصادی  جوان و نوجوان، در جهان پرشتاب کنونی و بویژه در شرایط دشوار جوامع در حال توسعه، ناگزیر از این است که پس ازسنوات تحصیل، خیلی زود به بازار کار و تولید، وارد شود. چنین جوانی، چنانچه در سال های پیش توانسته باشد در اوقات فراغت خود به حرفه ای یا فعالیتی اقتصادی یا علمی نزدیک شود و در سطوحی خود را و  توانایی های خود را بیازماید، در هنگام ورود به بازار کار، نیروی انسانی آزموده (ماهر) خواهد بود. بماند که این گونه کارآموزی ها و کسب مهارت ها کمک بزرگی به رشد اقتصادی کشور نیز هست.

4) شناخت مقتضیات زمان از آن جا که معمولاً متون درسی و آموزش های رسمی و نظام اداری کشورها از تحوّلات روز جهانی فاصله دارند. فعالیت های فوق برنامه هستند که وظیفه ی به روز کردن اطلاعات و توانایی های شهروندان را به عهده دارند. همچنین اطلاع یافتن از مباحثات و مجادلات علمی و فرهنگی میان روشنفکران ملّت ها و فرهنگ های مؤثر جهانی و نیز تجهیز نمودن خویشتن به فرهنگ خودی، فقط در اوقات فراغت، ممکن است.

  5) تفریح و گردش وسرگرمی سرگرمی، تفریح و گردش، در واقع، پاسخی است صحیح و منطقی به نیازها و غرایز درونی انسان و زمینه ای است برای ارتقای فکری و انبساط خاطر و تخلیه ی روحی و روانی. همان گونه که انسان به پرورش جسمی نیازمند است، به تفریح سالم نیز نیازمند است تا بتواند از این طریق، به آرامش روحی و فکری برسد.

6) تحرّک جسمی و حفظ ورزیدگی یک ضرب المثل قدیمی است که می گوید: «عقل سالم در بدن سالم است». اگر بدن بخواهد سالم بماند، باید فعالیت های متنوّع و مطابق با وضعیت عمومی و مقتضیات سن انجام دهد. پرداختن به انواع فعالیت های ورزشی که به عنوان یکی از ضرورت های انکارناپذیر برای سلامت انسان مطرح است، در زمان اوقات فراغت، میسّر است. به عقیده ی کارشناسان، کم تحرّکی و نپرداختن به فعالیت های تحرک زا می تواند عواقب وخیم جسمی و روانی و بویژه افسردگی روحی به جا بگذارد. بماند که ورزش و نرمش صحیح و برنامه ریزی شده، در ایجاد روحیه ی نشاط و شادابی و اعتماد به نفس، فوق العاده مؤثّر است.

7) رسیدن به آرامش فعالیت هایی که انسان در اوقات فراغت انجام می دهد، چون ازروی میل و با اشتیاق است و شخص در این راه، انگیزه ی لازم و آزادی کامل برای انتخاب نوع فعالیت را دارد، به همین خاطر، نوعی احساس رضایت و تمدّد اعصاب را در پی دارند.

معمولاً در افرادی که در کار و اشتغال روزانه ی خود انگیزه و رغبت لازم را ندارند وازروی اجبار و اکراه به انجام آن می پردازند، به مرور زمان، نوعی ناراحتی روانی و عصبی و نیز عدم رضایت و دلزدگی ناشی از کار مداوم و یکنواخت به وجود می آید که شایسته است جهت رفع این معضل- که در خارج از محیط کار و اشتغال و بر روی روان انسان نیز اثرات سوء و گاه مخرّب برجای می گذارد- اقدام لازم و مقتضی انجام دهند. بهترین اقدام در این زمینه، روی آوردن به فعالیت های متنوّع اوقات فراغت، مطابق ذوق و سلیقه ی شخصی است، تا بعد از یک تمدّد اعصاب و راحتی روان، مجدداً تمرکز اعصاب یافته، به کار و فعالیت بپردازند.

8) بهداشت روانی برای یک زندگی سعادتمندانه، سلامت جسمانی و سلامت روانی لازم و ملزوم یکدیگرند. برای تأمین بهداشت روانی، فعالیت های متعددی را باید به انجام رساند، از جمله فراهم آوردن شرایط لازم برای تخلیه ی برخی از فشارهای روانی که در دوره ی اشتغال به کار به انسان وارد می شوند. اگر انسان در طول دوره اشتغال، مجبور به تحمّل شرایط و اشخاصی باشد که برای او آزار دهنده اند، در دوره ی فراغت می تواند ناراحتی های حاصل از تحمّل آنها را به اشکال گوناگون، از جمله هم صحبتی با افراد مورد علاقه ی خویش تخلیه کند. اگر فرصت لازم برای تخلیه ی چنین فشارهایی فراهم نشود، ممکن است تحمّل طولانی مدّت آنها به نوعی، تعادل روانی انسان را تهدید کند.

بررسی های متخصصان تربیت بدنی نشان داده است که بسیاری از ناراحتی های جسمی (مانند: اسهال، یبوست، ناراحتی های معده، کوفتگی عضلات، سردرد و ناراحتی های پوستی)، ریشه ی روانی(از قبیل: ترس، خشم، نگرانی و ناامیدی) دارند. از آثار و نتایج فعالیت های اوقات فراغت، جبران صدمات جسمی و روانی ناشی از هیجانات مداوم کار و نیز رهانیدن انسان از کسالت ناشی از یکنواختی انجام وظایف روزانه است.

9) خودسازی معنوی نماز، تفکر در آسمان و زمین و آفاق و انفس، تدبّر در کلام خدا و پیشوایان معصوم، حضور درجماعات مسلمانان، عمل به سفارش های دین درباره ی انجام دادن مستحبّات و ترک مکروهات، دعا، ذکر، محاسبه ی اعمال، مراقبت از نفس، آموختن معارف دین و اخلاق، کسب نشاط برای عمل به واجبات و ... همه و همه در اوقات فراغت، ممکن اند.

10) تمرین حیات اجتماعی :یکی از مهم ترین ویژگی های فعالیت های اوقات فراغت، انجام دادن برنامه های گروهی و دسته جمعی است که خود، عاملی است برای زندگی اجتماعی ورشد اجتماعی و نیز در این فعالیت هاست که انسان با جمع، آشنا می شود و دوستانی تازه پیدا می کند و از زندگی فردی و تنهایی خویش، رهایی می یابد. همان طور که می دانیم، زمینه سازی رشد انسان، در شکل گرفتن به موقع بعد اجتماعی وی است.

11) ارتقای مهارت های شناختی اوقات فراغت، مناسب ترین فرصت ها برای توسعه ی مهارت های شناختی (مطالعه، پژوهش، پرسشگری، سخنرانی، و گفتگو و ...) و شکوفایی استعدادها هستند؛ زیرا هنگامی که فرد براساس علاقه و انگیزه ی شخصی (بدون داشتن اجبار و وظیفه ی رسمی) بخواهد در زمینه های متنوّع فعالیت داشته باشد، مسلماً تلاش او در چنین شرایط مطلوب و خوشایند ذهنی و روانی، از یک طرف در تأمین بهداشت جسمی و روانی وی مؤثر خواهد بود و از طرف دیگر، موجب فراگیری های پایدار در او خواهد شد.

12) بازشناسی و بازسازی شخصیّت  اوقات فراغت از دو جهت در تعالی بخشیدن به شخصیت، نقش دارند: اولا اوقات فراغت به عنوان مناسب ترین فرصت به انسان این امکان را می دهند تا رفتار فردی و اجتماعی خود را مورد ارزیابی و ارزشیابی قرار داده، با آرامش خاطر، نسبت به خصوصیات اخلاقی، رفتاری و ... خود به تفکر بپردازد و نقاط قوّت و ضعف خود را دریابد ثانیاً اوقات فراغت- از آن جهت که فرصت مناسبی برای ظهور ورشد و شکوفایی استعدادها و توانایی ها و  خلّاقیت ها و نوآوری های فردی هستند-، می توانند در تعالی بخشیدن به شخصیت فرد، مؤثر و مفید باشند.

13) رشد و توسعه فرهنگی :عده ای از صاحب نظران بر این عقیده اند که فعالیت های اوقات فراغت، درنهایت، موجب رشد و توسعه فرهنگی در جامعه خواهند شد. در اثر فعالیت های سالم، از جمله: کتاب خوانی، فعالیت های هنری، شرکت کردن در اردوهای جمعی، انجام دادن فعالیت های جسمانی و ورزشی، انجام دادن فعالیت های فوق برنامه ی عملی وذوقی و ... نه تنها از فرصت های بیکاری و بعضاً تمایل به بزهکاری های اجتماعی کاسته می شود، بلکه فرهنگ عمومی اشاعه می یابد و توسعه ی فرهنگی ونشاط و سرزندگی در جامعه افزایش خواهد یافت.

14) شکوفایی خلّاقیت ها: خلّاقیت یعنی نوآوری انسان. در این زمینه تفکر را، به تفکر «همگرا» و «واگرا» تقسیم می کنند. تفکر همگرا تلاشی است برای حل مسئله با روش های سنّتی و آموخته شده، در حالی که تفکر واگرا تفکّری است مبتنی بر روش های نو و تازه. در تفکّر همگرا اندیشه صرفاً روی مسئله متمرکز می شود. در حالی که در تفکّر واگرا اندیشه بر پدیده های جانبی و حتی دور از مسئله نیز تمرکز پیدا می کند. جهت تأمین فضای لازم برای رشد خلّاقیت، لازم است فرد در شرایطی قرار گیرد که ضمن مواجه شدن با مسئله به دنبال یافتن راه حل آن باشد.

7- اوقات فراغت را از دیدگاه اسلام را توضیح دهید

در اسلام میل به تفریح یکی از نیازهای طبیعی است که با سرشت انسان آمیخته است و به همان اندازه که انسان به انجام امور عبادی و مادی دعوت شده است همان اندازه هم درخصوص توجه به اوقات فراغت به وی توصیه‌هایی شده است که این موارد در آن قابل تأمل است:

الف) احکام و دستورات اسلام در برنامه تعلیماتی به گونه‌ای است که میل به لذت را به تعدیل سوق داده و آن را با مقیاس مصلحت و سلامت روح و روان اندازه‌گیری می‌نماید.

ب) از نظر اسلام تنها ایمان به خدا و روز جزا است که ضمیمه انسان را شاد می‌کند و او را از مسائل این دنیا رها می‌سازد. بنابراین مومن بهترین فراغت را زمانی می‌داند که به عبادت می‌پردازد .

علاوه بر فعالیت‌های فراغتی هم که در اسلام به آن پرداخته شده است فعالیت‌هایی از قبیل اسب‌سواری، تیراندازی، پیاده‌روی است که با فنون و مهارت‌های لازم برای انسان‌ها آمیخته است و در روایت‌های آن‌ها هم توصیه‌هایی به شب‌زنده‌داری و عبادت کردن آمده و به شادی بخش بودن و تفریح روح در این موارد پرداخته شده است.

 

8- اوقات فراغت از دیدگاه جامعه شناسی را توضیح دهید

به طور کلی از دیدگاه علوم اجتماعی وضع مفهوم فراغت به مانند نام‌گذاری بسیاری دیگر از پدیده‌های اجتماعی بعد از انقلاب صنعتی به وجود آمده است . آنها می‌خواهند فراغت را به صورت علمی بررسی کنند و برای آن دو شرط قائلند:

1- آن که فعالیتی باشد فارغ از اجبارهای اجتماعی مذهبی و عمومی که در آن نوعی گزینش یا انتخاب آزاد مطرح است .

2- اینکه کاری که فرد از طریق آن معیشت خود را تأمین می‌کند از سایر فعالیت‌ها باید جدا باشد.

9- اوقات فراغت از دیدگاه کارکردگرایی و رهیافت مارکسیستی را توضیح دهید

مکتب (کارکردگرایی):

کارکردگرایان درخصوص اوقات فراغت همانند دیگر مباحث خود کوشیده‌اند با مشخص ساختن کارکرد هر یک از موارد مربوط به گذران اوقات تأثیرات آن‌ها بر سایر بخش‌ها و امور مختلف اجتماعی را مشخص کنند. آن‌ها تلاش کردند تا از طریق مشخص ساختن اجزا نظام اجتماعی به تصویری کل‌گرا از جامعه دست یابند، بنابراین پرداختن به هر مولفة فرهنگی جز ضروری کار آن به شمار می‌رفت، مانند تلویزیون که از مهمترین مصادیق بارز گذراندن فراغت است را بررسی کرده‌اند و به این مهم اشاره کرده‌اند که به عنوان یک رسانه ارزش‌ها و هنجارها را به شرکت‌کنندگان انتقال داده و به این وسیله به یکپارچگی جامعه کمک می‌کنند.

مارکس و رهیافت مارکیستییکی

 از مفاهیم مهم در آثار مارکس مفهوم انسان کامل است. انسان کامل انسانی است توسط کار از خود بیگانه نشده. انسان جامعه صنعتی انسانی متخصص و تک‌ساختی است یعنی برای تخصصی معین تربیت یافته است و در بیشتر زندگی خویش محبوس در فعالیت جزیی خویش است و بسیاری از استعدادها که می‌توانست رشد کند بیکار و بی‌فایده است.

مارکس در ایدئولوژی آلمانی می‌نویسد: درست در لحظه‌ای که کار تقسیم می شود هر کس زمینه مناسب محدود و معینی به او تحمیل گردیده است و قادر به خروج از آن نیست حال آن که در جامعه کمونیستی هیچ کس در آن محبوس یک زمینه فعالیتی محدود و بسته نیست و می‌تواند در رشته دلخواهش تکامل یابد.

 جامعه تولید عمومی را تنظیم می‌کند و به این وسیله امکان پرداختن به این کار و یا به کار دیگر در روز دیگر در اختیار فرد می‌گذارد.

 مارکس در اظهارنظریکی از دانشمندان  درباره نظر خود مارکس بازگوکننده نظر او در مورد ماهیت اوقات فراغت و چگونگی دستیابی به آن بحث کرده وی می‌گوید: می‌توان گفت که انسانی شدن کامل جامعه مستلزم آن است که نخست شرایط کار انسان، جنبه انسانی پیدا کند و در عین حال قدرت کار به حد کافی کاهش یابد تا اوقات فراغت  فراغت در اختیار افراد باشد .

 

10- انواع شیوه های گذراندن اوقات فراغت

الف) شیوه های فردی و غیر فعال گذراندن اوقات فراغت

ب)  شیوه های جمعی و غیرفعال گذراندن اوقات فراغت

ج)  شیوه های فردی و فعال و شیوه های جمعی و فعال را بنویسید

11- مهمترین نکاتی که باید در تنظیم اوقات فراغت کودکان به آنها توجه کرد را نام ببرید و 5 مورد آن را توضیح دهید

مهمترین نکاتی که باید در تنظیم اوقات فراغت ( کودکان ) به آنها توجه شود :

1-توجه به علاقه کودک : در تنظیم برنامه های اوقات فرغت علاقه کودک را مد نظر قرار دهید . بنابراین ضروری است که دیدگاه او در زمینه نحو سپری کردن اوقاتش را جویا شوید همچنین از او بپرسید دوست دارید در پایان این تابستان به چه اهدافی دست یافته باشد .

2- ورزش را فراموش نکنید :یکی از مهمترین بخش های هر برنامه اوقات فراغت خصوصا برای کودکان ، پرداختن به فعالیت های جسمی بویژه ورزش کردن است .کودکان بر بهبود فرایند تحول روان شناختی و جسمانی خود به تحرک  و فعالیت نیاز دارند . همچنین ورزش می تواند به پیشگیری از اطلاع به اختلال های روان شناختی خصوصا اضطراب یا افسردگی منجر شود و گرایش به رفتار های نامطلوب همچون اعتیاد را در بزرگسالی کاهش می دهد .

3- زمانی برای با هم بودن :همواره نیازی نیست که برای ایجاد نشاط و تحرک در کودک هزینه ای اختصاص دهید گاهی بردن کودک به نزدیکترین فضای سبز می تواند فرصتی نشاط آور و لذت بخش را برای او فراهم سازد بخصوص اینکه در این زمان کودک می تواند لحظات خوبی را در کنار والدین سپری کند و با آنها به تفریح و بازی بپردازد . البته این موضوع به آن معنی نیست که کودک دیگر از یک برنامه ورزشی منظم وتحت نظارت مربی ماهر در آن حوزه بی نیاز است .

4-ثبت نام درکلاس های بی شمار ممنوع: موضوعات متنوعی را در برنامه کودک قرار دهید نه آنکه اورا خسته کنید و به کلاس های بی شمار بفرستید . بلکه جنبه های مختلف تحول روان شناختی و جسمانی کودک را در نظر بگیرید. مثلا صرفا او را در کلاس های تقویتی درس های مدرسه ثبت نام نکنید بلکه در نظر داشته باشید که برنامه های هنری یا تفریحی نیز برای او لازم است .

5- تقویت فرهنگ کتابخوانی :خواندن کتاب مجله و روزنامه را عادتی برای کودک تبدیل کنید با او به خرید بروید و با مشارکت یکدیگر کتابهای مورد علاقه اش را تهیه یا او را دریک کتابخانه عضو کنید مطالعه در حوزه های مختلف می تواند برای کودک فواید آموزشی بسیاری را فراهم آورد همچنین او را برای شرایط و انتخاب های آینده آماده می سازد و  مهارت های تحصیلی اش را تحت الاشعاع قرار می دهد .

6- طبیعت گردی و درس های بی مانندش :برقراری ارتباط با طبیعت خارج از شهر نیز برای سلامت کودک اهمیت ویژه ای دارد. گردش در این فضا و تماس با محیط طبیعی در سها و خاطراتی را برای فرزند شما خواهد داشت . که درک آن در مکانهای دیگر امکانپذیر نیست . همچنین تجارب متفاوت با محیط زندگی روزمره کودک دید او را وسعت می بخشد و نشاط سر زندگی را براو  به همراه خواهد داشت . حتی اگر امکان مسافرت چند روز برای شما فراهم نیست . میتوانید حداقل یک روز را در طبیعت اطراف شهرتان سپری کنید .

6-      غنی سازی اوقات فراغت در منزل

7-      تعامل با همسالان

8-      تجربه یک روز کاری

9-      شرکت در مجالس معنوی

10-   از اعمال تغییرات کلی بپرهیزید

12- برای ساختن فعالیت‌هایی اوقات فراغت دانش آموزان و نوجوانان باید به چه مواردی توجه شود؟  5 مورد

 

13- ویژگی یک برنامه‌ریزی مطلوب در خصوص ساماندهی اوقات فراغت جوانان 7 مورد

14- الزامات برنامه‌ریزی اوقات فراغت را بیان کنید

15- چالش های برنامه‌ریزی اوقات فراغت را بنویسید

16- موانع و مشکلات موجود در گذراندن اوقات فراغت را بنویسید

الف ) موانع و مشکلات اقتصادی

ب) موانع و مشکلات فرهنگی

17- موانع و مشکلات فرهنگی را نام ببرید

18- آثار ارزشمند اوقات فراغت براساس برنامه ریزی  الف) فرهنگی ب) اخلاقی ج) اجتماعی را بنویسید

19- شیوه های گذراندن اوقات فراغت در سالمندان را بنویسید.

20- وظایف مدیران و دست اندرکاران اوقات فراغت را بنویسید

وظایف مدیران برای دستیابی به هدفهای مورد نظر ، به طور کلی شامل چهار مهارت اصلی است که عبارتند از: برنامه ریزی ، سازماندهی ،رهبری و کنترل .البته نباید از نظر دور داشت که مدیران باید هر چهار وظیفه را بطور همزمان اجرا کنند ، زیرا این وظایف وابسته به یکدیگرند و برهم تاثیر می گذارند .

1-برنامه ریزی

مدیران دست اندر کاران اوقات فراغت و تفریحات سالم و ورزشیهای تفریحی به طور مرتب با تغییرات محیط پیرامون خود روبه رو هستند . سلیقه ها و عایق مردم پیوسته در حال تغییر است . بی شک آنچه امروز مدیران انجام می دهند ، همانی نیست که در آینده انجام خواهند داد .

2-سازماندهی

سازماندهی به زبان ساده کار با افراد و طبقه بندی وظایف آنان در تشکیلات . از راه سازماندهی ،در زمان و امکانات صرفه جوئی می شود و بیشترین استفاده از کمترین امکانات صورت می گیرد .بنابراین هنگامی که مدیر به سازماندهی دست می زند :

-برای هرکس وظیفه ای تعیین میکند

-هرکس فرد مافوق خود را که از او دستور میگیرد می شناسد

-کنترل کار را از نظر زمان و ارزشیابی آسان می سازد

-تخصصها در راستای هدف به کار گرفته می شوند

3-رهبری

مدیران دست اندرکار اوقات فراغت ، تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی نیز مانند دیگر مدیران ، برای دستیابی به هدفهای مورد نظر چهار مهارت اصلی دارند که به نظر می رسد مهارت رهبری و هدایت برای آنان اهمیت بسیار بیشتری دارد . دلیل آن را می توان شرایط خاص این گونه مدیران وزمینه کاری آنها دانست هدف اصلی از فعالیتهای فراغتی ،تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی ، کسب درآمد بیشتر نیست ،بلکه منافع و اثرهای مثبت آنها در درازمدت در جامعه نمایان می شود.به این دلیل هدایت و رهبری مجموعه دست اندرکار نیز تا اندازه ای متفاوت از رهبری و هدایت سازمانهای انتفاعی است .

4-کنترل(ارزشیابی و نظارت )

کنترل را می توان فرایند بازبینی فعالیت برای اطمینان یافتن از انجام فعالیت ها بر اساس برنامه دانست . این فرایند اصلاح کاستی های چشمگیر و انحراف را نیز شامل می شود . همه مدیران باید درگیر کارکرد کنترل باشند، حتی اگر در واحدهایشان براساس برنامه پیش رود.

در سازمان های انتفاعی سه نوع سیستم کنترل وجود دارد که عبارتند از کنترل اقتصادی ،کنترل اداری و کنترل فرهنگی

21- فرایند تصمیم گیری چند مرحله دارد

فرآیند تصمیم گیری هشت مرحله دارد که عبارتند از :

1-شناسائی مشکل

2-شناسائی معیار تصمیم

3-تخصیص وزن به معیار

4-ارائه گزینه ها

5-تجزیه و تحلیل گزینه ها

6-انتخاب یک گزینه

4-اجرای گزینه

8-ارزیابی اثربخشی گزینه

22- مدیران به چه علت برنامه‌ریزی می کنند

مدیران به چهار دلیل عمده باید برنامه ریزی کنند:

1-تعیین مسیر

2-کاهش تاثیر تغییرات

3-به حداقل رساندن ضایعات

4-ایجاد استانداردهایی برای تسهیل کنترل