مجموع مقالات و تحقیق های دانشجویی پنج اندیش

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود ؟
 
تغییر اجتماعی - استاد ارجمند موسوی
ساعت ۱:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱٠ شهریور ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

 

 

1-تغییر اجتماعی را تعریف کنید ؟

تغییر اجتماعی عبارتند از پدیده ای قابل رویت و قابل بررسی در مدت زمان کوتاه به صورتی که هر شخص معمولی در طول زندگی خود یا مقطعی از زندگی اش میتواند یک تغییر را شخصا دنبال کند و نتیجه قطعی یا موقت آن را در یابد ،تغییر اجتماعی در محدوده یه محیط اجتماعی و جغرافیایی معینی صورت می پذیرد .

2-دو نوع تغییر از نگاه پارسونز را توضیح دهید ؟

1-تغییر متعادل   2- تغییر ساختی یا نا متعادل

1:تغییر متعادل فرایندی است که به واسطه آن بدون اینکه نظام اجتماعی دچار دگرگونی کامل شود ،جای خود را به تعادل و توازنی جدید میدهد .در این نوع تغییر بخش هایی از نظام اجتماعی مورد تغییر و دگرگونی قرار میگیرد .

2:تغییر ساختی به تغییری گفته میشود حکه کلیت نظام اجتماعی دچار دگرگونی و به واسطه آن نظام جدیدی جایگزین نظام قبلی شود .

3-رابطه توسعه و تغییر اجتماعی را توضیح دهید ؟

توسعه صورتی از تغییر اجتماعی است و آن بخشی از تغییرات در درجه اول در آمد و رفاه اجتماعی را در بر میگیرد و سایر تغییرات مانند قشر بندی اجتماعی را شامل میشود .

4-نوسازی را توضیح دهید ؟

نو سازی به تمام تغییراتی که از جنبه های اجتماعی و سیاسی ،امرصنعتی شدن را بسیاری از ممالک دارای تمدن غربی همراهی کرده اند ،اشاره دارد ،از آن جمله است :شهر نشینی ،تغیرات ساختار اشتغال ،جابه جایی اجتماعی ،توسعه ،آموزش و پرورش

5-نو سازی روانی یا روانشناختی را توضیح دهید؟

نو سازی روانی که در سطح فردی مطرح میباشد اشاره به نوعی تحرک روانی یا ذهنی دارد که طی آن افراد ویژگی های روانی ،ارزشی ،انگیزشی،و اعتقادی تازه ای را کسب میکند.خصوصیاتی که با اکتساب و درونی کردن آنها به تغییر رویکرد نوسازی ،انسان های سنتی مبدل به انسانهای مدرن و متجدد می شوند و آمادگی آفرینش عالمی نو و جدید را پیدا می کنند.

6-نوسازی اجتماعی را توضیح دهید ؟

فرایندی است که در سطحی فراتر از فرد مطرح می باشد و طی آن تنگناها و محدودیتها ی جامعه سنتی از میان برداشته می شود ،با سوادی ، گسترش رسانه های گروهی ،صنعتی شدن ،عقلانی ساختن  سازمانهای اجتماعی ، عام شدن رفتار ها ،اکتسابی شدن وقعیت ها ،مشارکت اجتماعی و سایر موارد هستیم .

 

 

7-نو سازی اقتصادی را توضیح دهید ؟

فرایندی است که طی آن تغییرات عمیق در زمینه ای شیوه معاش ، تقسیم کار ،به خصوص تقسم کار اقتصادی ،استفاده از علم  و تکنولوژی در فعالیتهای اقتصادی ،بهره گیری از فنون مدیریت ،حسابرسی های اقتصادی و فراهم سازی تسهیلات تجاری و بازرگانی به وجود می آید.

8- نو سازی سیاسی را توضح دهید ؟

فرایندی است که با کسترش و توسعه ساخت سیاسی جامعه ،افزایش مشارکت سیاسی و پیدایش نهاد های چون احزاب و انجمن های سیاسی و در نهایت دموکراتیک شدن جامعه همراه است .

9-نظریات جامعه شناسان در باب تغییر اجتماعی را نام برده و توضیح دهید ؟

1-نظریات خطی

2- نظریات دورانی

نظریات خطی:در نظریات خطی جامعه شناسان به تبعیت از بیولوژی کوشیدند  تا تاریخ حیات اجتماعی انسان  را در مسیر واحدی تبیین کند و معتقدند جوامع در یک مسیر تک خطی پیش میروند ،به عنوان مثال اسپنسر معتقد است جوامع از حالت سادگی به پیچیدگی و وسعت در حال تغییرند.

نظریات دورانی :نظریه پردازان معتقدند تغییر اجتماعی ،جنبه های دیگر تاریخ انسان را نشان میدهند ،بدان معنا که تاریخ بشر دوره معینی را طی میکند و پیوسته تکرار می شود و جوامع یک حالت دورانی را دنبال میکند.

10-عوامل تغییررا با ذکر مثال توضیح دهید ؟

عوامل تغییر در واقع عنصری است که از یک وضعیت معین که به علت موجودیتش یا به وسیله عملی که انجام میدهد تغییری را موجب می شود و یا به وجود  می آورد .به عنوان مثال ورود تکنیک های جدید در یک کارخانه می تواند تغییراتی در شیوه کار در سازمان گرو ه ها در سطح مدیریت و غیره به وجود آورد.

11-کار گزاران تغییررا توضیح دهید ؟

عبارتند از اشخاص و گروه های و انجمنهایی که میتوانند در جریان تغییر اثر مناسب یا نا مناسب  بگذارند. در طول تاریخ  عملکرد کارگزاران بعنوان کنش اجتماعی عامل تغییر بوده است . که عملکرد آنها از ایدئولوژی و تمایلات و ارزشهای آنها سرچشمه گرفته است.

 

 12-تاثیر عامل جمعیت در تغییرات اجتماعی را توضیح دهید؟

از نظر امیا دورکیم جمعیت عامل مهمی در دگرگونی اجتماعی  محسوب میشود .بر اساس گفته های دورکیم پیشرفت تقسیم کار تحول عظیمی در جوامع گشته است .در حقیقت به دلیل تقسیم کار است که جامع سنتی مبتنی بر روابط مکانیکی به جامعه صنعتی مبتنی بر همبستگی اورگانیکی تبدیل  می گردد.

13-تاثیر متقابل عوامل جمعیتی و اقتصادی و فرهنگی در پیشرفت جامعه را توضیح دهید ؟

هانری ژان نقش دو عامل را که در رابطه با عوامل جمعیتی بایستی کورد توجه قرار گیرد توجیه می نماید . منابع انرژی محیط و امکان پیشرفت تکنولوژی می بایستی به حد کافی جوابگوی احتیاجاتی که نتیجه افزایش جمعیت است باشد و چنانچه این عوامل موجود نباشد ،پیشرفت تکنیکی حاصل نخواهد شد و جامعه سیری قهقرایی خواهد نمود.

14- نقش عامل تکنولوژی در تغییرات اجتماعی را توضیح دهید ؟

1-عصر سنگ ابزاری  : در عصر سنگ ابزاری با وسایلی بسیار قدیمی و با استفاده از مواد ابتدایی نظیر چوب استخوان و سنگ های آتش زنه مشخص می شود .اقتصاد در این دوره یک اقتصاد محلی است . مبادله محدود است و راندمان تولید بسیار پایین است ،ساخت اجتماعی مسلط خانواده و کلان است اداره قبیله در اختیار ریش سفیدان قرار دارد و تفکر جادویی در جامعه مسلط است .

2-عصر انسان ابزاری :اساسی ترین ابداعات تکنیکی در این عصر مربوط به استفاده از فلزات برای ساختن ابزار و وسایل میباشد از طرفی شیوه برداری در  مقیاس وسیع در این عصر وجود دارد که برده در این عصر هم به عنوان نیروی کار و هم در ردیف ابزار قرار دارد ودر حقیقت استفاده دو گانه تکنیکی یعنی هم از فازات و هم از برده نتایج  بسیار مهم و قابل ملاحضه ای در بردارد .

3-عصر پیش تکنیکی :در غرب از قرن دهم میلادی شروع شده است تا آخر قرن هجدهم ادامه یافته است .در طول این مرحله است که مقدمات انقلاب صنعتی آماده می گردد،این مرحله را  میتوان با بداعات تکنولوژی زیر مشخص نمود:استفاده از آب و باد خصوصا در آسیاب و کشتی – استفاده از حیوانات (اسب و گاو ،شتر ،فیل )به جای برده –اختراع چاپ و ساعت که هر دو وسیله در زندگی اجتماعی تاثیر بزرگی داشته اند . در این عصر اقتصاد کشاورزی است و نوعی سرمایه داری تجاری ظهور میکند.

4-عصر پارینه تکنیکی :عصری است که از انقلاب صنعتی شروع می شود و تا قرن بیستم ادامه میابد از لحاظ پیشرفت تکنیکی این عصر با افزایش زغال سنگ و آهن مشخص میگردد.

5-عصر نئو تکنیکی :از ابتدای قرن بیستم شروع شده است که خصوصیات آن عبارتند از منابع جدید انرژی مورد استفاده قرار می گیرد مانند الکتریسیته ،نفت ،گاز ،اتم این منابع موجب افزایش تنوع و خودکار شدن ماشینها می شود .

15-روحیه کاپیتالیسم را توضیح دهید؟

روحیه سرمایه داری را میتوان اینگونه تعریف نمود نوع رفتار اقتصادی خاص که با کوشش فزاینده ای در جهت کسب منابع هر چه بیشتر مشخص میگرددکه خود مرهون استفاده عقلانی و حساب شده و منطقی از وسایل تولید (منابع ،سرمایه ،تکنیک )سازمان کار و شرایط بازار یا مبادله است.

16- عامل اصلی تضاد از نگاه دارندرف را بنویسید؟

بر اساس نظریات دارندرف عامل اصلی تضاد اجتماعی توزیع نا برابر وسایل تولید نیست .بلکه علت اساسی این تضاد را باید در توزیع نا برابر اقتدار یا توانایی بین افراد و گروهها جستجو کرد.

17-تئوری گردش نخبگان را توضیح دهید ؟

1-تعلق به طبقه نخبگان لزوما ارثی نیست -2-فرزندان تمام خصوصیات ممتاز والدین خود را ندارند-3-پیوسته نوعی جابه جایی نخبگان قدیمی توسط نخبگان جدید صورت می گید که از قشر های پست جامعه هستند.4-در حالتی که این گردش به صورت پیوسته نخبگان تحقق میابد باعث نوعی تعادل در سیستم اجتماعی می گردد.

18-جنبش اجتماعی را تعریف کنید؟

سازمانی کاملا شکل گرفته و مشخص است که به منظور دفاع و یا گسترش و یا دستیابی به هدفهای خاصی به گروه بندی و تشکیل اعضاء می پردازد.

19-اصول سه گانه جنبشهای اجتماعی بر اساس آرای تورن را نام برده و توضیح دهید ؟

1-اصل هویت -2 –اصل ضدیت یا مخالفت -3-اصل عمومیت

اصل هویت :جنبش باید مشخص نماید که از چه افرادی تشکیل شده است – سخنگوی چه افراد و یا گروهی از مردم است – مدافع ومحافظ چه منافعی است.

اصل ضدیت یا مخالفت:جنبش اجتماعی همیشه در مقابل نوعی مانع یا نیروی مقاوم قرار داردودر نتیجه پیوسته سعی در در هم شکستن دشمن  یا دشمنانی دارد  و بدین ترتیب جنبش اجتماعی لزوما دارای حریف است.

اصل عمومیت :یک جنبش اجتماعی به نام ارزش های برتر ، ایده های بزرگ ،فلسفه و یا ایده مذهبی آغاز می گرددو مدافع گرروهی خاص است و ممکن است به صورت منافع ملی ،آزادی بشریت ،رفاه و خوشبختی جمعی ،حقوق انسانی ،سلامت همگانی ،خواست و فرمانی الهی و غیره باشد.

20-کارکردهای سه گانه جنبشهای اجتماعی را توضیح دهید؟

1-کارکرد های روابط یا میانجی بودن :جنبش های اجتماعی موجب شناساندن جامعه و ساختهای اجتماعی آن به اعضای این جنبشها و سایرین می گرددووسیله ارتباطی موثری در مشارکت محسوب می گردد.

2-کارکرد ایجاد و بالا بردن آگاهی های اجتماعی :جنبشهای اجتماعی ذاتا موجب ایجاد و گسترش نوعی شعور جمعی سیاسی در جامعه یا در بخش خاصی از جامعه می گردد.

3-کارکرد ایجاد فشار:جنبشهای اجتماعی با فشاری که برروی نخبگان قدرت وارد می آورند بر توسعه تاریخی جوامع اثر می گذارنداین فشار ها ممکن است به طریق مبارزات تبلیغاتی ،تهدید،اعتصاب ،تحریم ،تظاهرات آشکار شود.

21-تاثیر انگیزه و نیاز به موفقیت در تغییرات اجتماعی را توضیح دهید؟

در تحلیل مبشرین دگر گونی اجتماعی خصوصا رهبران و نخبگان عوامل روانی را نمی توان مد نظر داشت  این عوامل در واقع به طور موثری قابلیت تاثیر بر کنش اجتماعی و تاریخی بازنگری را دارند که درروند تغییر یک جامعه میتوانند دارای نقشهای مهم و تعیین کننده ای باشند یکی از عوامل روانی که میتواند بر کنش تاریخی اثر بگذارد در روانشناسی اجتماعی  مورد مطالعه قرار گرفته است.

22-تاثیر انگیزه و نیاز به موفقیت در توسعه اقتصادی را توضیح دهید؟

1-نیاز به موفقیت از فردی به فرد دیگر متفاوت است جوامع نیز از این بابت متفاوت هستند .2- تحلیل توسعه اقتصادی مربوط به تعدادی از کشور های  صنعتی نشان میدهد که کشورهایی که انگیزه موفقیت در آنها قویتر بوده پیشرفته و توسعه اقتصادی آنها سریعتر  از دیگران صورت گرفته است -3-جوامعی که انگیزه موفقیت در آنها بیشتر است دارای فعالیت اقتصادی گسترده ای هستند -4- تحلیل برخی از مراحل تاریخی درجه بالایی از انگیزه موفقیت بلا فاصله دوره ای از توسعه اقتصادی را به وجود آورده است و در حالتی که توسعه اقتصادی به بالاترین سطح خود رسیده است  انگیزه موفقیت کاهش یافته و بر عکس کاهش  انگیزه موفقیت  دوره ای از رکود  اقتصادی را به دنبال داشته است .

23-مفهوم تغییر فرهنگی را توضیح دهید؟

تغییر فرهنگی عبارتند از حرکت و تبدیل شدن یک عنصر فرهنگی جدید در محدوده پذیرفته شده نظام فرهنگی ،که تقریبا در تمامی فرهنگها در یک دوره زمانی نسبتا کوتاه مشاهده  می شود. این مفهوم دارای بار ارزشی نیست . چرا که جهت آن میتوان مثبت یا منفی باشد.

24-مفهوم تغییر و تحول فرهنگ را توضیح دهید؟

تغییر و تحول فرهنگ عبارت از این است که تمام پدیده های اجتماعی که تابع افراد جامعه بشری هستند با تحول افراد خواه نا خواه متحول می شوند.