مجموع مقالات و تحقیق های دانشجویی پنج اندیش

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود ؟
 
اندیشه اسلامی - استاد ارجمند مختاری
ساعت ۱٢:٠٦ ‎ب.ظ روز ۳٠ خرداد ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

1- وحی در اصطلاح یعنی چه؟ آیا حقیقت وحی برای عموم انسانها دست یافتنی است ؟ چرا؟

دریافت پیام الهی از سوی پیامبران و ابلاغ کردن آن به انسانها- خیر

چون امکانات متعارف مثل حس و عقل درمحدوده این دنیا کار میکند و وحی از مقوله ماوراء این دنیا یعنی غیبت است

2- واژه وحی و مشتقات آن در آیات زیر به کدام معناست ؟

فَخَرَجَ عَلَی قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرَابِ فَأَوْحَی إِلَیْهِمْ أَن سَبِّحُوا بُکْرَةً وَعَشِیًّا (اشاره پنهانی) 

پس از عبادتگاهش بر قوم خود در آمد و به آنان اشاره کرد که صبح و شام خدا را به پاکی یاد کنید

وَأَوحىٰ رَبُّکَ إِلَى النَّحلِ أَنِ اتَّخِذی مِنَ الجِبالِ بُیوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمّا یَعرِشونَ

و پروردگار تو به زنبور عسل «وحی» (و الهام غریزی) نمود که: «از کوه‌ها و درختان و داربستهایی که مردم می‌سازند، خانه‌هایی برگزین

وَأَوْحَیْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى أَنْ أَرْضِعِیهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَیْهِ فَأَلْقِیهِ فِی الْیَمِّ وَلَا تَخَافِی وَلَا تَحْزَنِی إِنَّا رَادُّوهُ إِلَیْکِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِینَ
 
و به مادر موسی وحی کردیم که : شیرش بده و اگر بر او بیمناک شدی به دریایش بینداز و مترس و غمگین مشو ، او را به تو باز می گردانیم و در شمار پیامبرانش می آوریم
 
إِنَّا أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ کَمَا أَوْحَیْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِیِّینَ مِن بَعْدِهِ
 
 
3- کدام ویژگی وحی است که آن را در نبوغ و کشف و شهود متمایز میسازد؟
ایتکه سرچشمه وحی از جهان غیب است
 
4- استفاده از بیش از 300 بار از واژه «قُل» در قرآن چه مواردی را در موضوع وحی نشان می دهد ؟
نشان میدهد که پیامبر پیام الهی را بدون هیچ کم و کاستی به انسانها انتقال میدهد
 
5-ضرورت بعثت انبیاء را با تاکید بر هدف خلقت به اختصار توضیح دهید ؟
 
 از آنجا که هدف از خلقت انسان رسیدن به رحمت الهی است و انسان ذاتاً ناتوان و نادان است نیاز به معلم و مکلم از جانب خدا را دارد که او را در رسیدن به درجات کمال دستگیری کند. :)
 
6- محدودیت های ذاتی عقل را که نیازمند آن به وحی را نشان می دهد بیان کنید و به اختصار توضیح دهید ؟
الف ) کلی بودن و اجمالی بودن احکام عقل
مثلا عقل کشف می کند که باید از مُنعِم تشکر کند  ولی چگونگی آن را نمیابد برای رسیدن به کمال به پاسخهای شفاف و جزئی تری نیازمندیم-عقل بشر پرسشهای کلی درباره مبداء و مقصد را پاسخ می دهد اما از پاسخگویی بسیاری از جزئیات مطرح در بحث مبداء و معاد ناتوان است
ب)ناتوانی عقل در شناخت آثار اخروی اعمال انسانی
به اعتقاد ما زندیگ انسان منحصر به دنیا نیست بلکه زندگی ابدی در انتظار بشر است.زندگی ابدی و اخروی انسانها در همین زندگی دنیوی رقم می خورد. نتیجه کارها و اعما تنها سبب خوشبختی یا دبدختی دنیوی نیست اگرچه عقل و تجربه تا حدودی آثار دنیوی اعمال انسان را درک می کند ولی نسبت به آثار اخروی آن ناتوان است
 
7- آیا اثبات عصمت پیامبران در دریافت و ابلاغ وحی می تواند عقلی باشد؟ توضیح دهید
آری - همانطور که حکمت خدا اقتضاء می کند پیامبرای برای هدایت مردم وجود داشته باشند، همان حکمت لزوم انتقال پیام الهی را بدون تغییر بهمردم لازم میدانند
 
8- آیه «بَلْ کَذَّبُواْ بِمَا لَمْ یُحِیطُواْ بِعِلْمِهِ» بلکه آنچه را به آن علم نداشتند دروغ شمردند در پاسخ به شبه چه کسانی در بحث نبوت به کار می ورد؟
کسانی که می خواهند تمام حقایق دینی را با عقل سطحی خود بسنجند و لذا برخی از حقایق دین را که فراتر از عقل آنان است مورد بی مهری و یا تردید و یا انکار و استهزاء قرار دهند
 

9-سه مورد از نظریه های که رابطه علم و دین را بیان می کند نام ببرید؟

 نظریه مکمل بودن علم و دین – نظریه تمایز بودن علم و دین – نظریه تعارض بودن علم و دین

 10- دو تحول مهم در کیهان شناسی و زیست شناسی که در قرون 17 و 19 منجر به ثبت نظریه تعارض و عمل و دین شده است را بیان کنید ؟

در کیهان شناسی نظریه گالیله دورشدن خورشید از کوپرینک – نظریه تکاملی تدریجی خلقت از داروین

11- نظر ...... علوم دین از منظور موضوعات و شیوه های کسب معرفت را بیان کرده و نقد کنید ؟

اینان می گویند که موضوع علم تبعیات مربوط به دنیاست و موضوع دین و الهیات مثل بحث تجلی خداوند در حضرت عیسی (ع) می باشد  با پذیرش این نظریه بسیاری از آموزه های دینی در مورد خلقت و حقایق طبیعی نادیده گرفته می شود. روشهای الهیات و علم نیز کاملا از یکدیگر متمایزند.خدای متعال را تنها از راه تجلی اش بر ما می توان شناخت اما علم طبیعت را میتوان به مدد عقل بشر شناخت

12-معجزه پدیده ایست که به اذن الهی به منظور اثبات دعوی نبوت انجام می شودف سه ویژگی اصلی ان را بیان کنید؟

 معجزه قابل تعلیم و تعلم است – معجزه مغلوب و تحت تاثیر نیروی قوی قرار نمی گیرد – همراه ادعای پیامبر و تحدی می شود

13- برخی می گویند آیاتی که به متن قرآن تحدی میکنند ف ناظر به اعجاز لغتی قرآن (فصاحت و بلاغت) است، چه قرائتی برای تقویت این نظر وجود دارد ؟

 پیامبر خاتم (ص) در محیطی مبعوث شدند که دارای داشنمندان و صاحب نظرانی در ادبیات عرب بودند و نیز مخالفان پیامبر به او نسبت شاعری میدادند

14-وجوه مختلف تفسیری را در مورد آیاتی که دعوت به تحدی و هماوردطلبی می کند را بیان کنید ؟

 تحدی به متن قرآن – تحدی از جهت امی بودن پیامبر(مکتب نرفته) – تحدی از جهت عدم اختلاف آیات

15- دو ویژگی مهم قران را در بحث اجاز تشریعی بیان کنید؟

جامعیت موضوعات قرآن - عدم اختلاف و هماهنگی محتوایی و ادبی آیات با وجود تنزیل در 23 سال قرآن در هر موضوعی بهترین مطالب را گفته است 

16- مراد از پیامبران تبلیغی و تشریعی چیست ؟

پیامبران تبلیغی کسانی هستند که همچون واعظان به تذکر و تبلیغ مردم می پردازند و با علم خویش از تغییر و تحریف دین پیغمبران پیشین جلوگیری می کنند- پیامبران تشریعی کسانی هستند که از جانب خدا شریعت جدیدی را برای مردم می آورند و اینان همان پیامبران الوالعزم هستند

17-حدیث منزلت ....................... را تشریح و توضیح دهید؟

 درواقع جنگ تبوک خطاب به حضرت علی (ع) – موضوع خم نبوت بشارت دارد

18- مبانی ختم نبوت را بیان کنید ؟

جهانی بودن و جاودانه بودن دین اسلام – جامعیت دین اسلام – مراتب دین

19- عبارت قرآنی ................................. را معنی کنید ؟

 جهانی و عمومی بودن رسالت پیامبر – جاودانگی دین اسلام – ما تو را نفرستادیم مگر برای حمت برای همه جهانیان

به من این قرآن وحی میشد تا به وسیله آن هرکه را قران به او میرسد بیم دهم

20- چرا قرآن کریم دین و تمام پیامبران را اسلام نامیده است ؟

اسلام به معنی تسلیم شدن است و همه ادیان حقیقت واحد دارند و هر کس در برابر پیامبر خویش تسلیم باشد

21- چهارمورد از ویژگی های سیستم قانون گزار یاسلام را که تعیین کننده جاودانگی آن هستند را نام ببرید ؟

قوانین کنترل کننده- اختیارات حکومت اسلامی – عدم توجه به شکل و صورت ظاهری زندگی – توجه به احکام اولی و ثانوی – اجتهاد قوه محرکه اسلام – ورود عقل در حریم قانون گذاری

22-  اصل تزاحم در احکام به کدام ویژگی سیستم قانون گذاری اسلام اشاره دارد ؟

مبتنی بودن احکام اسلامی بر مصالح مفاسد واقعی ، در بین دو حرام مردد میشویم آنکه مهمتر است را ترک می کنیم اهم بر اهم میکنیم حکمی که مصلحت بیشتری را دارد و بر دیگری مقدم می شود عمل می کنیم برای تزاحم مثالهای زیادی هست. مانند لمس بدن نامحرم که حرام است ولی اگر نامحرم تصادف کند و در حال مرگ قرار گیرد اینجا چاره جز نجات نامحرم نیست و حتما باید به بیمارستان برسانیم . اصل واجب نجات انسان است

23- با مثال توضیح دهید چگونه وجود قانون کنترل کننده در اسلام می تواند به انعطاف قوانین اسلامی در شرایط مختلف بیانجامد ؟

به این معناست که به خود و دیگران زیان نرسانیم- به انعطاف احکام با مسائل زندگی کمک می کند مثلا برای کسی که دسترسی به اب گرم ندارد در یک شب سرد زمستانی شایسته است به جای غسل تیمم کند

24-  چهار مورد از ثمرات و اهداف بعثت انبیا در قرآن را بیان کنید؟

بیدار کردن فطرت توحیدی انسان ها – رفع اختلاف – اتمام حجت بر انسان ها – اصلاح جامعه و مبارزه با مفاسد اجتماعی

25-  در مواجه با ادیان مختلف دو دلیل عمده انحصارگرایا را بیان کرده و یکی را به اختصار شرح دهید ؟

مبین بودن ایمان بر معرفت – رسیدن به فیض الهی از طریق تجلی الهی و شخص خاص

انحصارگران : شرایط مهم رستگاری ، شناخت حقیقت است که دین حق را نشناخته است ریال حقیقت غایی را مشاهده نکرده ، صفات و اسماء حق را تمیز نداده است ، نمی تواند به رستگاری دستیابد. در ضمن کسی که خداوند و پیامبر خاص او و تجلیگاه خداوند و شریعت حق را نشناسد به چه چیزی ایمان می آورد

رستگاری از طریق تلاش شخص انسان حاصل نمی آید تلاشهای انسانها محکوم به شکست است. رستگاری فقط در لطف و عنایت خداوند است

26-  دو تفاوت اصلی شیعیان و اهل سنن را بنویسند؟

شیعه می گوید اصل امامت اعتقاد است، اهل سنت می گوید امامت فقهی است و اصل نیست فرع است – شیعه می گوید انتخاب امام بر عهده خداوند است، اهل سنت می گوید انتخاب امامت بر عهده مردم است

27 – دیدگاه دانشمندان اهل سنن و شیعه را در مورد تعیین و انتخاب امام در امت به طور مختصر مقایسه و بیان کنید ؟

امامت امری الهی است به دستور نبوت اما باید منصوب شود یعنی به طور آشکارا توسط پیامبر به امر خدا به مردم معرفی شود. اما اهل سنن امامت همان حکومت بر مردم در امور دین است و امام از طریق اجماع مردم تعیین می شود و از طریق وصیعت و استخلاف اضحاب حل و عقد می گردد – قهر و غلبه (وقتی جنگ شد هرکسی پیروز شد برنده است)

28-به اختصار توضیح دهید چونه می توان باتوجه به حکت الهی بر ضرورت انتصاب امام از جانب خدا استدلال کرد ؟

بر این اساس حکومت خدا اقتضا می کند جانشینی برای او قرار دهد تا باقی دین خدا را به مردم بیان کند و از تحریف آن جلوگیری کند

29-  برای اینکه پیامبر (ص) امامت ر اامری الهی و انتصاب خدایی دانسته است و نه به انتخاب مردم ، دو دلیل شاهد ارائه دهید ؟

مخالفت پیامبر با خواسته ابن ابی فراس در سفر طائف بود که فرمود : امامت به امر خداست و آن را به هرکسی بخواهد میدهد – خود پیامبر در جنگها برای خودشان در مدینه جانشین قرار میداد- خودشان می گفت کسی در جنگ بماند یا نماد

 

30-  یکی از احادیث که درمورد امامت در حدیث ثقلین بیان شده را بیان کنید؟

35نفر صحابه -کتاب عقابات النوار-  چون بر اساس حدیث ثقلین محور هدایت انسان قرآن و اهل بیت پیامبر و عدم جدایی این دو میباشد. اگر اهل بیت معصوم نباشند نمی توانند در کنار قرآن هدایت کننده مردم در زمانهای مختلف باشند