مجموع مقالات و تحقیق های دانشجویی پنج اندیش

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود ؟
 
وانین و مقررات در حوزه فرهنگ - استاد گرانقدر سرکار خانم منتظری
ساعت ۱:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱٤ خرداد ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

توجه  :  تمام جزوه را دوستان باید بخوانند؛ نمونه سوالاتی را استاد به شرح ذیل گفتند :

تعریف (واپس ماندگی فرهنگی ،  نسبیت فرهنگی ، عنصر )

 قوانین و مقررات حوزه فرهنگ چیست ؟

 حمایت از مولفان پدید آورندگان به چه می گویند ؟ اثربه چه می گویند .؟

حقوق معنوی پدید آورنده قابل انتقال هست یا نه ؟

 حقوق مشاع پدید آورنده چیست ؟ 

 

تعریف فرهنگ : مجموعه ویژگی های عقیدتی و رفتاری اکتسابی اعضای یک جامعه را فرهنگ می گویند .

کلید واژه مهم در این تعریف اکتسابی بودن فرهنگ است مثلا گریه کردن نوزاد جزء فرهنگ نیست . اما لباس پوشیدن ، آرایش کردن ، غذا خوردن جزیی از فرهنگ یک جامعه است .

جبری و اختیاری بودن فرهنگ : برخی از اندیشمندان بر این باورند که فرهنگ در بخشی از حیطه ها بر ما تحمیل می شود و به اصطلاح جبریست مثلا پیچ یک از ما نمی توانیم انتخاب کنیم در کدام کشور و با چه نوع فرهنگ خانواده ویا آئینی بدنیا بیاییم .

رابطه فرهنگ و جامعه :جامعه به مجموعه ای ازافراد گفته می شود که درطی مدت زمان مدیدی با یکدیگرزیستند سرزمینی واحدی را به اشغال خود درآوردند واهداف مشترکی را دنبال می کنند انسانهادر طی مدت زمانی که با یکدیگر زیسته اند دارای باورها و آداب و رسوم مشترکی شده اند که به آن فرهنگ می گویند اعضای این جامعه فرهنگ را سینه به سینه به نسل های بعدی منتقل می کنند پس هیچ جامعه ای نیست که فرهنگ نداشته باشد .

فرهنگ به چند دسته تقسیم می شود : فرهنگ به دو بخش کلی تقسیم می شود فرهنگ مادی و فرهنگ معنوی

فرهنگ مادی : فرهنگی است که قابل دیدن و لمس کردن باشد مانند نوع لباس پوشیدن ، نوع آرایش کردن و نوع غذا خوردن و غیره

فرهنگ معنوی : فرهنگی است که قابل دیدن نیست مانند باورها و پنداشتها و جهان بینی و خرافات وغیره

واپس ماندگی فرهنگ : هر گاه بین فرهنگ مادی و معنوی شکاف عمیقی ایجاد شود به آن واپس ماندگی فرهنگی می گویند . مانند ورود لب تاب و یا موبایل به ایران که فرهنگ معنوی استفاده از آن همچنان ایجاد نشده است .

فرهنگ آرمانی و فرهنگ واقعی :فرهنگ آرمانی وضعیتی است که تمامی جوامع در پی رسیدن به آنند ، جامعه ای ایده آل که کمبودها و کاستی های فرهنگی در آن به چشم نمی خورد .

فرهنگ واقعی : فرهنگی است که موجود است.

هنجارهای فرهنگی : هنجارهای فرهنگی به باید ها و نبایدهای یک فرهنگ گفته می شود که به سه شکل دیده   می شود ( ارزش ها ، آداب و رسوم و عرف ).

ارزش ها : اموری هستند که بیشتر اعضای یک جامعه برای آن احترام قائل هستند مانند احترام به بزرگترها ، کمک به سالمندان و غیره .

آداب و رسوم : به آئین ها و مناسک و رسم های یک جامعه اشاره دارد مانند احوال پرسی، آداب سلام کردن ، آئین نوروز ، محرم و چهارشنبه سوری .

 

عرف :به قوانین نانوشته جوامع گفته می شود مثلا صیغه در ایران امری قانونی و شرعی است اما در جامعه امری پسندیده نیست و یک زن می تواند به کوتاهی بعد از مرگ همسرش ازدواج کند اما در عرف امری ناپسند است .

عنصرفرهنگی : به کوچکترین جزء هر فرهنگ عنصر فرهنگی گویند . این عنصر می تواند یک شئی یا یک ادا ویا یک حرکت و یا نماد باشد هر یک از واژه های سرودملی ایران یا سیر سفره هفت سین یا علامت v  به نشانه پیروزی است.

مجموعه فرهنگی : به مجموعه عناصر فرهنگی مجموعه فرهنگی گویند مانند سفره هفت سین یا مجموعه فرهنگی و هنری شهرداری تهران .

نهاد : نظام روابط اجتماعی الگو دار و سازمان یافته ای که درچارچوب آن کارکردهای ضروری جامعه برآورده شود .

درهرجامعه ای پنج نهاداصلی وجود دارد که عبارتند از: نهاد خانواده ، نهاد آموزشی ، نهاد سیاسی ،                نهاد اقتصادی ، نهاد مذهبی در کنار این نهادها دو نهاد اصلی دیگر نیز وجود دارد نهاد نظامی و نهاد تفریحی .

یکپارچکی فرهنگی: به حالتی گفته می شود که کوچکترین تغییری در هر یک از اجزاءآن کل فرهنگ آن را تحت تاثیر قرار می دهد . مثلا سرخ پوستان بومی آمریکا فرهنگ یک پارچه ای داشته اند ، سفید پوستان آنان را مجبور کردند که در منطقه ای محدود سکونت گزینند ، تابیش از آن بوفالو و شکار آن در میان سرخ پوست ها اهمیت زیادی داشت امام همین تغییر در مکان زندگی سرخ پوستان موجب شد که نقش بوفالو در زندگی آنان کمرنگ شود . برای نمونه دیگر بوفالو منبع تغذیه ای مهم سرخ پوستان نبود به پیروی از آن دیگر شکار کردن بوفالو نشانه بلوغ یک پسر جوان نبود و باز هم به تبع آن بوفالو تا حد زیادی قداست خود را از دست داد .

نسبیت فرهنگی : بدین معناست که معنا و ارزش هر عنصر فرهنگی را باید در بافت خود آن فرهنگ سنجید . مثلا روسری گذاشتن در ایران یا بعضی از کشورهای اسلامی یک ارزش است اما در کشورهای غربی یک ارزش نیست و حتی یک ضد ارزش هست و یا قربانی کردن گوسفند در بعضی از کشورهای اسلامی ارزش است اما در کشورهای غربی ضد ارزش است.

سردرگمی فرهنگی : هنگامی که فردی با فرهنگ خاص خودش وارد فرهنگ دیگر می شود که ریشه های به کلی برایش ناآشناست مانند ایرانیانی که به کشورهای غربی مهاجرت می کنند یا روستائیانی که به شهر ها کوج می کنند .

تعریف قانون : به مجموعه ای از دستورالعمل هایی گفته می شود که از سوی مجموعه ای از موسسات به اجرا گذاشته می شود و به عنوان میانجی در پیوندهای اجتماعی میان مردم عمل می کند واژه قانون معرب یا عربی شده واژه ای Canon یونانی است . مفهوم عام تر قانون عبارتست هز هر چیزی که تنظیم کننده در رفتار انسان باشد.

قوانین و مقررات حوزه فرهنگ : این قوانین دستور العمل هایی هستند که ازهرج ومرج ، بی نظمی و پایمال شدن حقوق افراد فعال در این حوزه جلوگیری می کند .

قانون حمایت از حقوق مولفان ، مصنفان و هنرمندان :

ماده 1 : از نظر این قانون به مولف ، مصنف و هنرمند پدیدآورنده می گویند و به آنچه از راه دانش یا هنر و یا ابتکار آنان پدید آید اثر اطلاق می شود .

ماده 2: اثرهای مورد حمایت این قانون به شرح ذیل است :

1- کتاب ، رساله ، جزوه ، نمایش نامه ، فیلم نامه و هر نوشته دیگر علمی ، فنی ، ادبی و هنری

2-شعر ، ترانه ،سرود، تصنیف که بر هر روشی نوشته و یا ضبط شده باشد .

3- اثر سمعی و بصری به منظور اجرا در صحنه های نمایش یا پرده سینما یا پخش از رادیو یا تلویزیون که به روشی نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد .

4- اثر موسیقی که به هر روشی نوشته ، ضبط یا نشر شده باشد .

5- نقاشی ، تصویر، طرح ونقشه جغرافیایی ابتکاری و نوشته ها و خط های تزئینی و هر گونه اثر تزئینی و تجسمی که بر هر روشی بصورت ساده یا ترکیبی بوجود آمده باشد .

6- هرگونه پیکره یا مجسمه

7- اثر معماری از قبیل طرح و نقشه ساختمان

8- اثر عکاسی که با روش ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد .

9- اثر ابتکاری مربوط به هنرهای دستی و یا نقشه های قالی و گلیم

10- اثر ابتکاری که بر پایه فرهنگ عامه یا میراث فرهنگی ویا هنر ملی پدید آمده باشد .

11- اثر فنی که جنبه ابداع و ابتکار داشته باشد .

12-هر گونه اثر مبتکرانه دیگر که از ترکیب چنداثر از اثرهای نامبرده آمده باشد .

13- حقوق مولفان

حقوق پدید آورنده :

ماده 3 : حقوق پدید آورنده شامل حق انحصاری نشر ، پخش ، عرضه و اجرای اثر و حقوق بهره برداری مادی و معنوی از نام و اثر اوست.

ماده 4 : حقوق معنوی پدید آورنده محدود به زمان و مکان نیست و غیره قابل انتقال است .

ماده 5: پدید آورنده اثرهای مورد حمایت این قانون میتواند استفاده از حقوق مادی خود را در کلیه موارد از جمله موارد ذیل به غیر واگذار نماید.

1-تهیه فیلم های سینمایی ، تلویزیونی و مانند آن .

2- ضبط تصویری یا صوتی اثر بر روی صفحه یا نوار یا هر وسیله ای دیگر.

3- پخش از رادیو ، تلویزیون و وسایل دیگر .

4- ترجه ، نشر وتکثیر و عرضه اثر از راه چاپ ، نقاشی ، عکاسی و مانند آن .

5- استفاده از اثر در کارهای علمی ، ادبی ، صنعتی ف هنری و تبلیغاتی .

6-به کاربردن اثر در فراهم کردن یا پدید آوردن اثرهای دیگر که در ماده دو این قانون درج شده است .

ماده 6 : اثری که با همکاری دو یا چند پدید آورنده بوجود آمده باشد و کار یکایک آنان جدا و متمایز نباشد اثر مشترک نامیده می شود و حقوق ناشی از آن حق مشاع پدید آورندگان است .

ماده 7: نقل از اثرهایی که انتشار یافته است و استناد به آنها به مقاصد ادبی ، علمی ، فنی ، آموزشی ، تربیتی و بصورت انتقاد با ذکر ماخذ در حدود متعارف مجاز است .

تبصره ماده 7:  ذکر ماخذ در جزوه های تدریس معلمان ، مربیان ، استادان و مانند آنها الزامی نیست مشروط به آن که جنبه انتفاعی ( سود بردن ) نداشته باشد.

ماده 8 : کتابخانه های عمومی و موسسات جمع آوری نشریات و موسسات علمی و آموزشی که بصورت غیر انتفاعی اداره می شوند می توانند از اثرهای مورد حمایت این قانون از راه عکسبرداری یا طریق مشابه آن به میزان مورد نیاز و متناسب با فعالیت خود نسخه برداری کند .

ماده 9: وزارت اطلاعات می تواند آثاری را که قبل ازتصویب این قانون پخش کرده اجازه انتشار داده پس از تصویب این قانون نیز کماکان مورد استفاده قرار دهد .

ماده 10 : وزارت آموزش و پرورش می تواند کتاب های درسی را که قبل از تصویب این قانون به موجب قانون کتابهای درسی را چاپ و منتشر کرده است کماکام مورد استفاده قرار دهد.

ماده 11  : نسخه برداری از اثرهای مورد حمایت این قانون مذکور در بند 1 از ماده 2 و ضبط برنامه های رادیویی و تلویزیونی فقط در صورتی که برای استفاده شخصی و غیر انتفاعی باشد مجاز است.

 

مدت حمایت حق پدید آورنده وحمایت های قانونی دیگر .

مدت استفاده از حقوق مادی پدید آورنده موضوع این قانون که به موجب وصایت ( وصیت ) یا وراثت منتقل        می شود . از تاریخ مرگ پدید آورنده 30سال است و اگر وارثی وجود نداشته باشد یا بر اثر وصیت به کسی منتقل نشده باشد . برای همان مدت به منظور استفاده عمومی در اختیار وزارت فرهنگ قرار خواهد گرفت .

تبصره : مدت اثر حمایت مشترک که موضوع ماده 6 این قانون 30 سال بعد از فوت آخرین پدیدآورنده خواهد بود .

تخلفات و مجازاتها : هر کس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است به نام خود یا به نام پدیدآورنده بدون اجازه او ویا عامدا ویا عالما به نام شخص دیگری غیر از پدید آورنده نشر یا پخش ، تادیه از 6 ماه تا سه سال حبس و زندانی دارد.

هر کس بدون اجازه ترجمه دیگری را به نام خود یا دیگری چاپ و نشر کند به حبس تادیه از 3 ماه تا 1سال محکوم خواهد شد.

قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی :  حق تکثیر یا تجدید وچاپ و بهره برداری و نشر و پخش هر ترجمه ای با مترجم و وارث قانونی اوست مدت استفاده از این حقوق که بوسیله وراثت منتقل می شود از تاریخ مرگ مترجم 30سال است .

حقوق مذکور در این ماده قابل انتقال به غیر است ، البته ذکر نام مترجم در تمامی موارد استفاده الزامی است .

تکثیر کتب و نشریات به همان زبان و شکلی که چاپ شده به قصد فروش یا بهره برداری مادی از طریق چاپ یاعکسبرداری یا طرق مشابه بدون اجازه صاحب حق ممنوع است .

نسخه برداری یا ضبط آثارصوتی که بر  روی صفحه یا نوار یا هر وسیله دیگر ضبط شده است بدون اجازه صاحبان حق یا تولید کنندگان انحصاری یا قائم مقام قانونی آن برای فروش ممنوع است .

حکم مذکور در این ماده شامل نسخه برداری یا ضبط یا تکثیر از برنامه های رادیویی ، تلویزیونی یا هر گونه پخش دیگر نیز خواهد بود .

صفحات یانوارهای موسیقی یا صوتی درصورتی حمایت می شود که دو روی هر نسخه یاجلد آن علامت بین المللی P   و تاریخ انتشار و نام ونشانی تولید کننده و نماینده انحصاری و علامت تجارتی ذکر شده باشد .

تکثیر و نسخه برداری از کتب و نشریات و آثار صوتی بمنظور استفاده در کارهای مربوط به آموزش یا تحقیقات علمی مجاز خواهد بود.  مشروط بر اینکه جنبه انتفاعی نداشته باشد و اجازه نسخه برداری از آنها به تصویب وزارت فرهنگ و ارشاد رسیده باشد .

نسخه برداری از کتب ، نشریات و آثارصوتی در صورتی که برای استفاده شخصی و خصوص باشد بلامانع است .

اشخاصی که این قوانین را زیر پا می گذارند علاوه بر تادیه خسارات شاکی خصوص به حبس از 3 ماه تا 1 سال محکوم خواهد شد.

 

چهار مورد از قانون توسعه صنعت ایرانگردی و جهانگردی را بنویسید ؟

قانون توسعه صنعت ایرانگردی وجهانگردی طبق این قانون مرادازایرانگردی وجهانگردی هرنوع مسافرت انفرادی و یا گروهی است که بیشتر از 24 ساعت بطول بینجامد و در ضمن بمنظور کسب وکارصورت نگیرد .

هر جهانگرد خارجی که از کشور خارج می شود می تواند بر طبق این قانون علاوه بر لوازم شخصی متعارف خود صنایع دستی یا محصولات کشور مقصدوکتاب و مطبوعات را به شرط آنکه جنبه غیرتجاری داشته باشد ازآن کشور خارج نماید .

گمرک ایران نیز وظیفه دارد تسهیلات ویژه جهت ورود و خروج جهانگردی خارجی ایجاد نماید :

بانکها موظفند جهت تشویق نمودن سرمایه گذاری بخش خصوصی و دولتی در زمینه ایجاد و گسترش تاسیسات ایرانگردی و جهانگردی تسهیلات بانکی برقرار نماید.

سازمان شهرداری ، سازمان جنگل ها و مراتع کشورو سایر وزارتخانه ها و سازمانهای زیربط موظفند زمین مورد نیاز برای احداث تاسیسات ایرانگردی و جهانگردی را با معرفی وزارت فرهنگ وارشاد به قیمت منطقه ای یا تمام شده به گونه ای که موجب کاهش درآمد عمومی نشود به متقاضیان واگذار نمود .

 بدیهی است زمین های مذبور صرفا برای منظور فوق واگذار و قابل انتقال به غیر نمی باشد وهر گونه تغییر کاربری آن و یا عدم اجرای پروژه درمهلت مقررموجب بازگشت به مالکیت دولت خواهد شدو متقاضی حق هیچگونه ادعایی را دارا نمی باشد .

صدور یا تمدید هر گونه مجوز تاسیس دفاتر خدمات سیاحتی و زیارتی وتاسیسات ایرانگردی و جهانگردی و نیز تعلیق یا لغو آن به عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است .

کلیه تاسیسات ایرانگردی و جهانگردی دفاتر خدمات مسافربری و سایر تاسیسات مشابه از هر نظر اعم از سوخت ، آب وبرق ، عوارض مالیات ، وام بانکی و غیره مشمول تعرفه ها و مقررات و دستور العمل بخش صنایع هستند