بسمه تعالی

سوالات درس برنامه ریزی اوقات فراغت – استادارجمند جناب آقای زمانی

  1. اهمیت اوقات فراغت در عصر حاضر چیست ؟

امروزه در بسیاری از جوامع اوقات فراغت بخش مهمی از زندگی افراد را تشکیل می دهد البته کار علی الخصوص کارهای صنعتی بعد از انقلاب صنعتی جایگاه ویژه و نقش تعیین کننده ای دارد ، اما رفته رفته با امکانات زیادی که بوسیله اوقات فراغت به پدیده ای اصلی در زندگی انسان تبدیل شده است . بی گمان اوقات فراغت از نظر کمی ، امروزه از کار پیشی گرفته و از نظر کیفی نیز مهم تر از کار شده است . البته نباید فراموش کرد که این دو رابطه ای تنگاتنگ با یکدیگر دارند روند پیشرفت ها نشان از آن دارد که شاید این دو در آینده یک بار دیگر به هم نزدیک شوند . 

  1. اوقات فراغت از نظر جرج پاتلر – هانیس گونتروستر – جان نویلینگر  را تعریف کنید ؟

جرج پاتلر که بیش از نیم قرن در بخش تفریحات سالم آمریکا فعالیت کرده است و تجربیات زیادی در زمینه نحوه گذراندن اوقات فراغت مردم آمریکا دارد گفته است : تفریحات سالمی که افراد در اوقات فراغت خود انجام می دهند ، موجب انبساط روانی ، رشد و توسعه شخصیت ، ممانعت از جنایت ، مشارکت اجتماعی و احساس مسئولیت می شود و سلامت جسمانی ، اخلاقی و اقتصادی شخص را فراهم می سازد . در اثر این گونه گذراندن اوقات فراغت ، منافع فردی ، گروهی و اجتماعی تامین می شود و این مزایا شامل حال کودکان ، بزرگسالان ، پسران ، دختران ، مردان و زنان می شود

 

هانیس گونتروستر معتقد است اوقات فراغت ، موضوعی چند بعدی است که عوامل مختلفی در آن نقش دارند . او این عامل را این گونه بر می شمرد :
در ابتدا رابطه بین کار و اوقات فراغت ، و بعد از آن تقسیم بندی اوقات فراغت با توجه موقعیت اجتماعی ، سن و نحوه استفاده از اوقات فراغت و در نهایت
جنبه های مکانی ، اقتصادی و اجتماعی اوقات فراغت در زمینه سیاستگذاری ها

 

جان نویلینگر در تحقیقی درباره اینکه اوقات فراغت چیست پاسخ های زیر را دریافت کرد :

الف ) اوقات فراغت ، وقتی است که در اختیار انسان قرار دارد ( 77 درصد پاسخ دهندگان )

ب ) اوقات فراغت ، فعالیت های اختیاری انسان است ( 18 درصد پاسخ دهندگان )

ج ) اوقات فراغت ، موقعیت ارادی انسان است ( 5 درصد پاسخ دهندگان )

بنابراین مشاهده می کنیم که برداشت های متفاوتی از اوقات فراغت وجود دارد که گاهی به آنها توجه نمی شود .

  1. ازنظر کارل ماکس مفهوم انسان تام چیست ؟( اوقات فراغت از نظر کارل مارکس)

کارل ماکس معتقد است مفهوم انسان تام یا کامل مخصوص افرادی است که در اثر کار از خود بیگانه نشده باشند . از نظر ماکس انسان جامعه صنعتی ، انسان متخصص است که برای انجام کار معین تربیت شده و در واقع در بیشترین بخش هستی خویش ، در فعالیت های جزئی خویش محبوس شده است . بنابراین بسیاری از استعدادها و شایستگی های او که امکان رشد و توسعه دارند ، بدون استفاده و بی ارزش می شوند .

  1. جنبه های مثبت و منفی در تعریف های اوقات فراغت را بیان کنید ؟

در جامعه شناسی اوقات فراغت ، بیشتر به جنبه های مثبت و منفی تعریف های اوقات فراغت پرداخته شده است ، منظور از مثبت یا منفی نگاه ارزشی اولیه و سطحی نیست . جنبه منفی اوقات فراغت را از دیدگاه زمان در نظر می گیرد و در زمان خارج از زمان کار را اوقات فراغت می نامد . اما جنبه مثبت ، به محتوا و عملکرد اوقات فراغت توجه دارد . 

 

 

 

  1. ویژگیهای تعریف های مثبت از اوقات فراغت کدامند ؟

در تعریف های مثبت از اوقات فراغت ، بیشتر برای تعیین محتوای اوقات فراغت کوشش شده است . در این تعریف ها اگر چه تاثیر فعالیت های اجباری از نظر دور نمی ماند اما سعی بر این است که اوقات فراغت بعنوان یک اصل یا پدیده ای مستقل از کار دیده شود . در این تعریف ها اوقات فراغت فقط در رابطه با کار دیده نمی شود بلکه باتوجه به عملکردش نسبت به شخص یا اجتماع مورد توجه قرار می گیرد . در تعریف های مثبت دیگر بر کمیت اوقات فراغت تاکید
 نمی شود بلکه بیشتر درک انسان مورد نظر است .

  1. طبقه بندی اوقات فراغت از دیدگاه نوربرت الیاس چیست ؟

1 ) اوقات فراغتی که به صورت عادی درآمده است :

 الف ) برطرف کردن نیاز های طبیعی ( فیزیولوژیکی )

  ب ) انجام امور روزانه و رسیدگی به خانواده

2 ) اوقات فراغت غریزی و اجتماعی : در این بخش فعالیت هایی انجام می شوند که نیاز های شخصیتی ، اجتماعی و آموزشی را برطرف می کنند

الف ) کارهای خصوصی غیر شغلی که نفع آنها به دیگران می رسد

ب ) کارهای خصوصی غیر شغلی که کم و بیش مشکل هستند و نفع آنها کمتر به یکایک افراد می ر سد  

ج ) فعالیت هایی شبیه به فعالیت های "ب "اما آسانتر

د ) فعالیت هایی شبیه به فعالیتهای "ب "که بیشتر جنبه اجتماعی و هیجانی دارند

هو) فعالیتهای مذهبی

و ) فعالیت های اجتماعی و آموزشی که داوطلبانه انجام می شوند از نظر اجتماعی کمتر کنترل شده اند و متفاوت است

3) اوقات فراغت بعنوان تفریح و سرگرمی

الف ) فعالیت هایی که بیشتر جنبه سرگرمی دارند

ب ) فعالیت هایی که در قالب بازی انجام می شوند

ج ) فعالیت های آزاد چند جانبه لذت بخش

به این ترتیب می بینیم که الیاس اوقات فراغت را یه طور کلی مثبت تعریف کرده ، زیرا توجه او بیشتر به انسان و آزادی عمل او در انتخاب نوع فعالیت است .

  1. نظریه های رابطه بین کار و اوقات فراغت را بنویسید ؟

توکارسکی و اشمیت (1985) این نظریه ها را به صورت زیر طبقه بندی کرده اند :

نظریه انرژی اضافی : آن قسمت از انرژی که به هنگام کار مورد نیاز نیست ، در اوقات فراغت مصرف می شود

نظریه استراحت : عملکرد اصلی اوقات فراغت ، استراحت پس از کار است

نظریه تخلیه هیجان ها : هیجان های انباشته شده زمان کار و انقباض های روانی در اوقات فراغت تخلیه می شود

نظریه جبران : اوقات فراغت ، امکان جبران اجبارها ، سرخوردی گی ها ، نواقص و کمبودهایی را که در هنگام کار بوجود می آیند فراهم می کند

نظریه تضاد : اوقات فراغت در تضاد کامل با کار است

نظریه تشابه : کار و ائقات فراغت زمینه های مشابهی هستند که چارچوب های مشابه نیز دارند

نظریه کاهش : کمبود تجربیات شخصی در زمینه کار موجب می شود که فعالیت های اوقات فراغت نیز دچار نقصان شوند

نظریه عمومیت : عادت ها و رفتارهای فراگرفته شده در هنگام کار در زمان فراغت نیز ادامه پیدا می کند

نظریه استقلال : بین کار و اوقات فراغت به جز ارتباط زمانی ، رابطه دیگری وجود ندارد

 

 

  1. تقسیم بندی زمان ها و خصوصیت هریک از آنها را بنویسید ؟

خصوصیت

زمان تعیین شده

زمان وظایف

زمان در اختیار

تشریح

زمان وابسته ، توسط دیگران برنامه ریزی شده و غیر آزاد

زمان انجام وظایف و تکالیف شخصی ، خانوادگی و اجتماعی

زمان در اختیار و قابل تقسیم با میل شخص و انجام فعالیت های دلخواه

خصوصیت بارز

تعیین توسط دیگران

تعیین به دلیل هدف

تعیین توسط خود

شخص ...

... مجبور به انجام فعالیتی است که انجام آن از قبل از نظر مکانی ، زمانی و محتوایی مشخص شده است

... احساس می کند که باید آن فعالیت را انجام دهد یا ازنظر شغلی ، خانوادگی یا اجتماعی نسبت به انجام آن تعلق خاطر دارد

... آزادی عمل ، حق انتخاب و تعیین زمان انجام دارد

نمونه ها

فعالیت های شغلی ، وظایف مختلف خانوادگی یا وظایف کاملاً اجباری دینی

همکاری داوطلبانه در شورای محل ، باشگاه ورزشی ، فعالیت های داوطلبانه و عام المنفعه در جامعه یا فعالیت های خاصی در خانواده

اوقات فراغت کامل

  1. کاربردهای اوقات فراغت را بیان کنید ؟

استراحت -  تفریح وسرگرمی – آشکار شدن خلاقیت ها و پرورش آنها – مشارکت های اجتماعی

  1. اوقات فراغت در دوران باستان را بررسی نمایید ؟

اوقات فراغت ویژه طبقه مرفه ، کار و اوقات برنامه ریزی شده برای بردگان و طبقات فرو دست – در دوران باستان جامعه دارای طبقات مختلفی بود . در بین این طبقات ، طبقه حاکم برای خود یکسری امتیازات ویژه ای از جمله اوقات فراغت قائل بود و به منظور حفظ آن امتیاز ها برای خود و آیندگانشان ، حتی به زور متوسل می شدند . نشانه های این مسئله را در بیشتر جوامع پیشرفته گذشته میتوان مشاهده کرد . فرهنگ های دوران باستان سهم بسزایی در تکامل و پیشرفت جوامع مغرب زمین داشتند . به همین دلیل و به ویژه برای درک امروزی از اوقات فراغت ، آشنایی با این مفهوم در عهد باستان ، اهمیت ویژه ای دارد . از طرف دیگر ، برداشت از اوقات فراغت در عهد باستان دارای مشکلات و مسائل فراوانی بود . که این مسائل و مشکلات در جوامع امروزی نیز دیده میشوند .

  1. اوقات فراغت در قرون وسطی را بررسی نمایید ؟

در قرون وسطی ، اروپا تحت تأثیر کامل فرهنگ مسیحیت قرار داشت و از این رو اوقات فراغت ارزش بیشتری پیدا کرده بود ، زیرا بر اساس فرامین دین مسیح ، باید بین زمان کار و زمان عبادت تفاوت قائل شد . و ارزش را به زمان عبادت داد . رهبران کلیسا هدف اصلی زندگی را رهایی انسان میدانستند . از نظر آنها کار تأثیر مستقیمی بر نجات روح انسان نداشت و از این رو بی اهمیت تلقی می شد . این بی اهمیت شمردن کار تا اواخر قرون وسطی ادامه داشت  . عقیده بر این بود که کار روندی طبیعی برای گذراندن زندگی است و لزوماً نباید همه افراد جامعه کار کنند . همچنین عقیده داشتند که انسان تنها وقتی باید کار کند که هیچ امکان دیگری برای گذران زندگی خود نداشته باشد .

  1. عوامل تاثیر گذار بر نحوه گذراندن اوقات فراغت کدامند ؟

الف ) عوامل شخصی و خانوادگی مانند سن ، جنسیت ، شغل و سطح تحصیلات

ب ) موقعیت اجتماعی از نظر درآمد

ج ) طرز فکر و استنباط شخص از اوقات فراغت

د) دسترسی به امکانات مورد نیاز و مدیریت اوقات فراغت جامعه 

  1. اوقات فراغت فعال و غیر فعال را تعریف کنید ؟

به دلیل مسایل فرهنگی ، گرایش به گذراندن غیر فعال اوقات فراغت به یک معضل اجتماعی تبدیل شده است . از یک طرف ، وجود بازیهای رایانه ای متنوع و سرگرم کننده و از طرف دیگر ، تمکن مالی خانواده ها امکان خرید جدیدترین وسایل الکترونیکی سرگرم کننده را به آنها می دهد ، موجب ترغیب جوانان و نوجوانان به گذراندن اوقات فراغت به صورت غیر فعال می شود . به هرحال می توان گفت که نحوه گذراندن اوقات فراغت هر فرد متاثر از رشد اقتصادی و اجتماعی محیطی است که در آن زندگی می کند . بنابراین اوضاع و شرایط شهر مورد بررسی از لحاظ درجه پیشرفت اقتصادی و اجتماعی در گذراندن اوقات فراغت و نیز نحوه فعالیت های فراغتی نقش اساسی دارد . 

  1. نقش خانواده در هدایت اوقات فراغت چیست ؟

خانواده در راهنمایی و هدایت جوانان و نوجوانان در فعالیت های فراغتی نقش بسیار مهمی دارد . خانواده میتواند عرضه کننده خدمات فراغتی باشد ، بطوری که با توجه به وضع اقتصادی و فرهنگی جامعه ، خدمات و امکانات لازم را برای قسمتی از فعالیت های اوقات فراغت فرزندان خود فراهم کند . از ویژگی های خدمات خانواده این است که فرد و خانواده به علت شناخت مبرم ترین نیازهای فراغتی خود ، خدمات و امکاناتیرا فراهم می آورند که کاربرد عملی داشته باشد و بیشتر افراد خانواده بتوانند از آن استفاده کنند . بنابراین خانواده و والدین نقش تعیین کننده ای در نحوه گذراندن اوقات فراغت فرزندان دارند . مأسفانه موقعیت اقتصادی بیشتر خانواده ها این امکان را نمی دهد که برنامه ریزی مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت صورت پذیرد . بیشتر والدین تنها توانایی فراهم کردن برخی از سرگرمی های غیر فعال در خانه را دارد .  

  1. تاثیر گذاری نقش وضعیت اقتصادی در اوقات فراغت چیست ؟

یکی از مهم ترین و شاید تعیین کننده ترین عوامل تأثیر گذار بر نحوه گذراندن اوقات فراغت ، وضعیت اقتصادی است ، زیرا عوامل دیگر مانند امکانات را تحت تأثیر قرار می دهد . بدیهی است که بعضی از فعالیت ها همچون گردشگری ، بویژه سفر به شهرها و کشور های دیگر یا بیشتر فعالیت های هنری و ورزشی ، مستلزم صرف هزینه های زیادی است . که از عهده هرکس بر نمی آید .

  1. سودمندی های تفریحات سالم و ورزش های تفریحی را بنویسید ؟

گذراندن اوقات فراغت به گونه مناسب و از راه تفریحات سالم و بویژه ورزشهای تفریحی اثرهای مثبت فراوانی بر شخص و جامعه دارد . که عبارتند از :

- منافع شخصی : رهایی از فشار و تنش ، سلامت جسمی ، بهداشت روانی ، رشد مهارت ، خلاقیت ، خودشکوفایی ، یادگیری ، رشد شخصیت و ...

- منافع اجتماعی : تقویت خانواده ، توسعه روابط دوستانه ، افزایش بهره وری عمومی ، بهبود بهداشت عمومی ، پرورش روحییه اجتماعی

- منافع اقتصادی : افزایش کار و اشتغال ، توسعه نواحی روستایی ، گسترش رفاه عمومی ف توسعه تأسیسات و خدمات

- منافع محیطی : جلوگیری از اشغال ارازی ، گسترش آموزش محیطی ، توسعه فرهنگ زیست محیطی ، توسعه همکاری میان نهاد های شهری و محیطی   

  1. ویژگیهای اوقات فراغت و بازی را نام ببرید ؟

 غیر جدی بودن- انجام آزادانه – نظم – محدودیت زمانی و مکانی – عدم قطعیت و غیرقابل پیش بینی بودن 

  1. نتایج و هدفهای بازی چیست ؟

هدف های فیزیولوژیکی – هدف های ذهنی و روانی

  1. هدفهای گردشگری کدامند ؟

تفریح – استراحت – آشنایی با مکان ها و جاذبه های طبیعی ، تاریخی و باستانی – زیارت و عبادت – کسب تجربه و افزایش دانش و معلومات –
آشنایی با فرهنگ ها ، آداب و رسوم ، صنایع دستی و نوع تغذیه مردم نقاط مختلف

  1. وقات فراغت و گردشگری را توضیح دهید ؟  

 امروزه گردشگری در شهر یا بیرون از آن و در داخل یا خارج از کشور ، با توجه به افزایش درآمد بیشتر مردم در جوامع مختلف و نیز توسعه وسایل نقلیه و آسان تر شدن مسافرت ، به یکی از متداول ترین گونه های گذراندن اوقات فراغت تبدیل شده است . گردشگری از نظر اوقات فراغت ممکن است به گونه های ختلف باشد : مانند گردشگری انفرادی ، گروهی ، کوتاه مدت ، بلند مدت ، اردوهای یکروزه ، سیاحتی یا زیارتی ، دردرون شهر یا بیرون از آن و در داخل کشور یا خارج

  1. چالشهای روبه روی گردشگری را شرح دهید ؟

جهانی شدن – پیرتر شدن بعضی از جوامع و جوان تر شدن جوامع دیگر – تغییر نگرش ها  - افزایش واسیل نقیله شخصی – گرمتر شدن هوا و محیط زیست

 

 

 

  1. گرایش های جدید در زمینه گردشگری را نام ببرید ؟

تغییراتی که در زمینه سلایق و علایق گردشگری به وجود آمده اند ، جهت گیریهای جدیدی را در این زمینه مطرح ساخته اند که تعدادی از آنها که جنبه عمومی بیشتری داشته و در بیشتر مناطق دنیا موضوعیت دارند ، عبارتند از :

ا ) جهت گیری به استقلال بیشتر : توجه به مسافرتهایی که بیشتر مطابق میل و علاقه شخصی است و می توان استقلال عملی بیشتری داشت

2) گرایش به ایمنی و فراگیری بیشتر :  توجه به مسافرتهایی که از یک طرف بی خطر ترند و از طرف دیگر ، جنبه فرهنگی و آموزشی دارند . مسافرتهایی که تنها هدف در آنها استراحت باشد یا بر عکس ، مسافرتهایی که در آنها فعالیتهای ورزشی بیش از حد را طلب می کنند ، دیگر طرفدار ندارند .

3) گرایش به تجربیات تازه : توجه به مسافرتهایی که در آنها کسب تجربیات و دانستنیهای جدید امکان پذیر باشد . سفرهایی که در آنها ماجراجویی  وخطر پذیری مطرح است ، دیگر طرفدار ندارند .

4 ) گرایش به آرامش بیشتر در اوقات فراغت : توجه به نوعی گردشگری که در آن انسانهای استرس زده ، آرامش بیشتری پیداکنند . مسافرتهایی با تغذیه سالمتر ، تحرکات بدنی مناسب ، در قالب درمانهای متنوع و استراحت زیاد

5) گرایش به محیط های تفریحی مناسب و با نشاط : مسافرت به محیط هایی با فضاهای آرام ، سرسبز ، لوکس و تمیز

6) گرایش به سفرهایی با قیمت مناسب : با توجه به گسترش اینترنت و نیز رقابت شدید بین شرکت های گردشگری ، گردشگران هرچه بیشتر به دنبال تورهایی می گردند که ضمن داشتن شرایط مناسب ، ارزان قیمت هم باشند

7) جهت گیری به سوی مسافرتهای کوتاه مدت و در عوض سفر های بیشتر : بیشتر گردشگران تمایل دارند دفعات زیاد تری در سال به مسافرتهای کوتاه مدت بروند و در عوض به مناطق بیشتری سفر کنند 

8) گرایش به مسافرتهایی که با توفقهای بین راهی همراه است : بیشتر مردم تمایل پیدا کرده اند برنامه سفر خود را طوری تنظیم کنند که بتوانند در بین راه توقف کنند تا از این راه ، هم از خستگی جلوگیر شود و هم تنوع زیاد تری برایشان فراهم شود .

v     با توجه به گرایش های جدید در زمینه گردشگری چالشهایی بوجود خواهند امد که مهمترین آنها عبارتند از :

-         فشار هرچه زیادتر به آخرین مناطق طبیعی و بکر موجود

-         طولانی ترین شدن مسافتهای گردشگری و در پی آن مصرف بیشتر انرژی ها و درنتیجه عواقب زیانبارتر برای محیط زیست

  1. به نظر شما آینده گردشگری چگونه باشد بهتر است ؟

-                  گردشگری در آینده نیاز به کیفی شدن به جای کمی شدن دارد ( آموزش به افراد )

-                  گردشگری در آینده باید با محیط زیست سازگارتر شود

-                  گردشگری در آینده باید بیشتر پاسخ گوی نیاز گزدشگران به کسب تجربیات تازه باشد ( نیاز به کسب تجربیات تازه ، نوع آوری و تنوع )

  1. وظایف مدیران و دست اندرکاران اوقات فراغت ، تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی را بیان کنید ؟

وظایف مدیران برای دستیابی به هدفهای مورد نظر به طور کلی شامل 4 مهارت اصلی است که عبارتند از :

ا ) برنامه ریزی : تعریف هدفها ، تدوین راهبرد و توسعه برنامه های عملیاتی

2) سازماندهی : تعیین آنچه باید انجام شود ، چگونه انجام شود و چه کسی آن را انجام دهد

3) رهبری : هدایت و ایجاد انگیزه در کلیه طرفهای ذینفع و رفع تعارض ها

4) کنترل : نظارت ، مقایسه و اصلاح فعالیتها برای اطمینان از انجام درست آنها بر اساس برنامه

 

 

 

 

 

  1. مدیریت سنتی و مدیریت پیشرفته را مقایسه کنید ؟

 

مدیریت پیشرفته

مدیریت سنتی

بیشتر عینی است تا ذهنی

گروهی و جهانی

تخصص ها ویژه وخاص هستند

کارها مستقل از افراد است

دسترسی به مکوقه اطلاعات

آمادگی برای تغییر

سیستم پذیر

نوع آوری در انجام وظایف

بیشتر ذهنی است تا عینی

بیشتر فردی است تا گروهی

تخصص ها کلی است تا ویژه

کارها بیشتر متکی به فرد است

عدم دسترسی به سیستم اطلاعاتی

مقاومت در مقابل تغییر

سیستم پذیری اندک

روش های تکراری

 

  1. مدیران به چه علت برنامه ریزی می کنند ؟

به چهاردلیل : تعیین مسیر – کاهش تاثیر تغییرات – به حداقل رساندن ضایعات – ایجاد استاندارهایی برای تسهیل کنترل

  1. فرآیند تصمیم گیر چند مرحله داردآنها را بیان کنید ؟

هشت مرحله : شناسایی مشکل – شناسایی معیار تصمیم – تخصیص وزن به معیار – ارائه گزینه ها – تجزیه و تحلیل گزینه ها – انتخاب یک گزینه

 اجرای گزینه – ارزیابی اثر بخشی گزینه

  1. ویژگی های سه دیدگاه سیستم های کنترل در سازمان های انتفاعی را بیان کنید ؟

 

نوع کنترل

روش های ایجاد استاندارد

کاربرد

اقتصادی

رقابت در قیمت ها

در سازمانهایی که تولیدات یا خدمات در آنها به روشنی مشخص است

اداری

تعیین سهم بازار از طریق آیین نامه ها ، سیاست ها ، استانداردها ، فعالیت ها ، شرح دقیق وظایف ، بودجه

در سازمانهایی که بر اقتدار متکی بر سلسله مراتب تاکید می شود

فرهنگی

تعیین ارزشهای مشترک ، هنجارها ، سنت ها ، شعائر ، باورها ، فرهنگها

در سازمان هایی که در آنها تیم وگروه وجود دارد و نیز در مواقعی که فناوری به سرعت تغییر
می کند

 

تهیه و تنظیم : گروه پنج اندیش

دی ماه 1390

موفق و پیروز باشید

 

 

جمعه ٢۳ دی ۱۳٩٠ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ توسط علی صادقی پری - علیرضا مقصودی -هادی عزتی - ح.گودرزی -عباس نقی زاده نظرات ()
تگ ها:

بسمه تعالی

سوالات درس برنامه ریزی اوقات فراغت – استادارجمند جناب آقای زمانی

  1. اهمیت اوقات فراغت در عصر حاضر چیست ؟

امروزه در بسیاری از جوامع اوقات فراغت بخش مهمی از زندگی افراد را تشکیل می دهد البته کار علی الخصوص کارهای صنعتی بعد از انقلاب صنعتی جایگاه ویژه و نقش تعیین کننده ای دارد ، اما رفته رفته با امکانات زیادی که بوسیله اوقات فراغت به پدیده ای اصلی در زندگی انسان تبدیل شده است . بی گمان اوقات فراغت از نظر کمی ، امروزه از کار پیشی گرفته و از نظر کیفی نیز مهم تر از کار شده است . البته نباید فراموش کرد که این دو رابطه ای تنگاتنگ با یکدیگر دارند روند پیشرفت ها نشان از آن دارد که شاید این دو در آینده یک بار دیگر به هم نزدیک شوند . 

  1. اوقات فراغت از نظر جرج پاتلر – هانیس گونتروستر – جان نویلینگر  را تعریف کنید ؟

جرج پاتلر که بیش از نیم قرن در بخش تفریحات سالم آمریکا فعالیت کرده است و تجربیات زیادی در زمینه نحوه گذراندن اوقات فراغت مردم آمریکا دارد گفته است : تفریحات سالمی که افراد در اوقات فراغت خود انجام می دهند ، موجب انبساط روانی ، رشد و توسعه شخصیت ، ممانعت از جنایت ، مشارکت اجتماعی و احساس مسئولیت می شود و سلامت جسمانی ، اخلاقی و اقتصادی شخص را فراهم می سازد . در اثر این گونه گذراندن اوقات فراغت ، منافع فردی ، گروهی و اجتماعی تامین می شود و این مزایا شامل حال کودکان ، بزرگسالان ، پسران ، دختران ، مردان و زنان می شود

 

هانیس گونتروستر معتقد است اوقات فراغت ، موضوعی چند بعدی است که عوامل مختلفی در آن نقش دارند . او این عامل را این گونه بر می شمرد :
در ابتدا رابطه بین کار و اوقات فراغت ، و بعد از آن تقسیم بندی اوقات فراغت با توجه موقعیت اجتماعی ، سن و نحوه استفاده از اوقات فراغت و در نهایت
جنبه های مکانی ، اقتصادی و اجتماعی اوقات فراغت در زمینه سیاستگذاری ها

 

جان نویلینگر در تحقیقی درباره اینکه اوقات فراغت چیست پاسخ های زیر را دریافت کرد :

الف ) اوقات فراغت ، وقتی است که در اختیار انسان قرار دارد ( 77 درصد پاسخ دهندگان )

ب ) اوقات فراغت ، فعالیت های اختیاری انسان است ( 18 درصد پاسخ دهندگان )

ج ) اوقات فراغت ، موقعیت ارادی انسان است ( 5 درصد پاسخ دهندگان )

بنابراین مشاهده می کنیم که برداشت های متفاوتی از اوقات فراغت وجود دارد که گاهی به آنها توجه نمی شود .

  1. ازنظر کارل ماکس مفهوم انسان تام چیست ؟( اوقات فراغت از نظر کارل مارکس)

کارل ماکس معتقد است مفهوم انسان تام یا کامل مخصوص افرادی است که در اثر کار از خود بیگانه نشده باشند . از نظر ماکس انسان جامعه صنعتی ، انسان متخصص است که برای انجام کار معین تربیت شده و در واقع در بیشترین بخش هستی خویش ، در فعالیت های جزئی خویش محبوس شده است . بنابراین بسیاری از استعدادها و شایستگی های او که امکان رشد و توسعه دارند ، بدون استفاده و بی ارزش می شوند .

  1. جنبه های مثبت و منفی در تعریف های اوقات فراغت را بیان کنید ؟

در جامعه شناسی اوقات فراغت ، بیشتر به جنبه های مثبت و منفی تعریف های اوقات فراغت پرداخته شده است ، منظور از مثبت یا منفی نگاه ارزشی اولیه و سطحی نیست . جنبه منفی اوقات فراغت را از دیدگاه زمان در نظر می گیرد و در زمان خارج از زمان کار را اوقات فراغت می نامد . اما جنبه مثبت ، به محتوا و عملکرد اوقات فراغت توجه دارد . 

 

 

 

  1. ویژگیهای تعریف های مثبت از اوقات فراغت کدامند ؟

در تعریف های مثبت از اوقات فراغت ، بیشتر برای تعیین محتوای اوقات فراغت کوشش شده است . در این تعریف ها اگر چه تاثیر فعالیت های اجباری از نظر دور نمی ماند اما سعی بر این است که اوقات فراغت بعنوان یک اصل یا پدیده ای مستقل از کار دیده شود . در این تعریف ها اوقات فراغت فقط در رابطه با کار دیده نمی شود بلکه باتوجه به عملکردش نسبت به شخص یا اجتماع مورد توجه قرار می گیرد . در تعریف های مثبت دیگر بر کمیت اوقات فراغت تاکید
 نمی شود بلکه بیشتر درک انسان مورد نظر است .

  1. طبقه بندی اوقات فراغت از دیدگاه نوربرت الیاس چیست ؟

1 ) اوقات فراغتی که به صورت عادی درآمده است :

 الف ) برطرف کردن نیاز های طبیعی ( فیزیولوژیکی )

  ب ) انجام امور روزانه و رسیدگی به خانواده

2 ) اوقات فراغت غریزی و اجتماعی : در این بخش فعالیت هایی انجام می شوند که نیاز های شخصیتی ، اجتماعی و آموزشی را برطرف می کنند

الف ) کارهای خصوصی غیر شغلی که نفع آنها به دیگران می رسد

ب ) کارهای خصوصی غیر شغلی که کم و بیش مشکل هستند و نفع آنها کمتر به یکایک افراد می ر سد  

ج ) فعالیت هایی شبیه به فعالیت های "ب "اما آسانتر

د ) فعالیت هایی شبیه به فعالیتهای "ب "که بیشتر جنبه اجتماعی و هیجانی دارند

هو) فعالیتهای مذهبی

و ) فعالیت های اجتماعی و آموزشی که داوطلبانه انجام می شوند از نظر اجتماعی کمتر کنترل شده اند و متفاوت است

3) اوقات فراغت بعنوان تفریح و سرگرمی

الف ) فعالیت هایی که بیشتر جنبه سرگرمی دارند

ب ) فعالیت هایی که در قالب بازی انجام می شوند

ج ) فعالیت های آزاد چند جانبه لذت بخش

به این ترتیب می بینیم که الیاس اوقات فراغت را یه طور کلی مثبت تعریف کرده ، زیرا توجه او بیشتر به انسان و آزادی عمل او در انتخاب نوع فعالیت است .

  1. نظریه های رابطه بین کار و اوقات فراغت را بنویسید ؟

توکارسکی و اشمیت (1985) این نظریه ها را به صورت زیر طبقه بندی کرده اند :

نظریه انرژی اضافی : آن قسمت از انرژی که به هنگام کار مورد نیاز نیست ، در اوقات فراغت مصرف می شود

نظریه استراحت : عملکرد اصلی اوقات فراغت ، استراحت پس از کار است

نظریه تخلیه هیجان ها : هیجان های انباشته شده زمان کار و انقباض های روانی در اوقات فراغت تخلیه می شود

نظریه جبران : اوقات فراغت ، امکان جبران اجبارها ، سرخوردی گی ها ، نواقص و کمبودهایی را که در هنگام کار بوجود می آیند فراهم می کند

نظریه تضاد : اوقات فراغت در تضاد کامل با کار است

نظریه تشابه : کار و ائقات فراغت زمینه های مشابهی هستند که چارچوب های مشابه نیز دارند

نظریه کاهش : کمبود تجربیات شخصی در زمینه کار موجب می شود که فعالیت های اوقات فراغت نیز دچار نقصان شوند

نظریه عمومیت : عادت ها و رفتارهای فراگرفته شده در هنگام کار در زمان فراغت نیز ادامه پیدا می کند

نظریه استقلال : بین کار و اوقات فراغت به جز ارتباط زمانی ، رابطه دیگری وجود ندارد

 

 

  1. تقسیم بندی زمان ها و خصوصیت هریک از آنها را بنویسید ؟

خصوصیت

زمان تعیین شده

زمان وظایف

زمان در اختیار

تشریح

زمان وابسته ، توسط دیگران برنامه ریزی شده و غیر آزاد

زمان انجام وظایف و تکالیف شخصی ، خانوادگی و اجتماعی

زمان در اختیار و قابل تقسیم با میل شخص و انجام فعالیت های دلخواه

خصوصیت بارز

تعیین توسط دیگران

تعیین به دلیل هدف

تعیین توسط خود

شخص ...

... مجبور به انجام فعالیتی است که انجام آن از قبل از نظر مکانی ، زمانی و محتوایی مشخص شده است

... احساس می کند که باید آن فعالیت را انجام دهد یا ازنظر شغلی ، خانوادگی یا اجتماعی نسبت به انجام آن تعلق خاطر دارد

... آزادی عمل ، حق انتخاب و تعیین زمان انجام دارد

نمونه ها

فعالیت های شغلی ، وظایف مختلف خانوادگی یا وظایف کاملاً اجباری دینی

همکاری داوطلبانه در شورای محل ، باشگاه ورزشی ، فعالیت های داوطلبانه و عام المنفعه در جامعه یا فعالیت های خاصی در خانواده

اوقات فراغت کامل

  1. کاربردهای اوقات فراغت را بیان کنید ؟

استراحت -  تفریح وسرگرمی – آشکار شدن خلاقیت ها و پرورش آنها – مشارکت های اجتماعی

  1. اوقات فراغت در دوران باستان را بررسی نمایید ؟

اوقات فراغت ویژه طبقه مرفه ، کار و اوقات برنامه ریزی شده برای بردگان و طبقات فرو دست – در دوران باستان جامعه دارای طبقات مختلفی بود . در بین این طبقات ، طبقه حاکم برای خود یکسری امتیازات ویژه ای از جمله اوقات فراغت قائل بود و به منظور حفظ آن امتیاز ها برای خود و آیندگانشان ، حتی به زور متوسل می شدند . نشانه های این مسئله را در بیشتر جوامع پیشرفته گذشته میتوان مشاهده کرد . فرهنگ های دوران باستان سهم بسزایی در تکامل و پیشرفت جوامع مغرب زمین داشتند . به همین دلیل و به ویژه برای درک امروزی از اوقات فراغت ، آشنایی با این مفهوم در عهد باستان ، اهمیت ویژه ای دارد . از طرف دیگر ، برداشت از اوقات فراغت در عهد باستان دارای مشکلات و مسائل فراوانی بود . که این مسائل و مشکلات در جوامع امروزی نیز دیده میشوند .

  1. اوقات فراغت در قرون وسطی را بررسی نمایید ؟

در قرون وسطی ، اروپا تحت تأثیر کامل فرهنگ مسیحیت قرار داشت و از این رو اوقات فراغت ارزش بیشتری پیدا کرده بود ، زیرا بر اساس فرامین دین مسیح ، باید بین زمان کار و زمان عبادت تفاوت قائل شد . و ارزش را به زمان عبادت داد . رهبران کلیسا هدف اصلی زندگی را رهایی انسان میدانستند . از نظر آنها کار تأثیر مستقیمی بر نجات روح انسان نداشت و از این رو بی اهمیت تلقی می شد . این بی اهمیت شمردن کار تا اواخر قرون وسطی ادامه داشت  . عقیده بر این بود که کار روندی طبیعی برای گذراندن زندگی است و لزوماً نباید همه افراد جامعه کار کنند . همچنین عقیده داشتند که انسان تنها وقتی باید کار کند که هیچ امکان دیگری برای گذران زندگی خود نداشته باشد .

  1. عوامل تاثیر گذار بر نحوه گذراندن اوقات فراغت کدامند ؟

الف ) عوامل شخصی و خانوادگی مانند سن ، جنسیت ، شغل و سطح تحصیلات

ب ) موقعیت اجتماعی از نظر درآمد

ج ) طرز فکر و استنباط شخص از اوقات فراغت

د) دسترسی به امکانات مورد نیاز و مدیریت اوقات فراغت جامعه 

  1. اوقات فراغت فعال و غیر فعال را تعریف کنید ؟

به دلیل مسایل فرهنگی ، گرایش به گذراندن غیر فعال اوقات فراغت به یک معضل اجتماعی تبدیل شده است . از یک طرف ، وجود بازیهای رایانه ای متنوع و سرگرم کننده و از طرف دیگر ، تمکن مالی خانواده ها امکان خرید جدیدترین وسایل الکترونیکی سرگرم کننده را به آنها می دهد ، موجب ترغیب جوانان و نوجوانان به گذراندن اوقات فراغت به صورت غیر فعال می شود . به هرحال می توان گفت که نحوه گذراندن اوقات فراغت هر فرد متاثر از رشد اقتصادی و اجتماعی محیطی است که در آن زندگی می کند . بنابراین اوضاع و شرایط شهر مورد بررسی از لحاظ درجه پیشرفت اقتصادی و اجتماعی در گذراندن اوقات فراغت و نیز نحوه فعالیت های فراغتی نقش اساسی دارد . 

  1. نقش خانواده در هدایت اوقات فراغت چیست ؟

خانواده در راهنمایی و هدایت جوانان و نوجوانان در فعالیت های فراغتی نقش بسیار مهمی دارد . خانواده میتواند عرضه کننده خدمات فراغتی باشد ، بطوری که با توجه به وضع اقتصادی و فرهنگی جامعه ، خدمات و امکانات لازم را برای قسمتی از فعالیت های اوقات فراغت فرزندان خود فراهم کند . از ویژگی های خدمات خانواده این است که فرد و خانواده به علت شناخت مبرم ترین نیازهای فراغتی خود ، خدمات و امکاناتیرا فراهم می آورند که کاربرد عملی داشته باشد و بیشتر افراد خانواده بتوانند از آن استفاده کنند . بنابراین خانواده و والدین نقش تعیین کننده ای در نحوه گذراندن اوقات فراغت فرزندان دارند . مأسفانه موقعیت اقتصادی بیشتر خانواده ها این امکان را نمی دهد که برنامه ریزی مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت صورت پذیرد . بیشتر والدین تنها توانایی فراهم کردن برخی از سرگرمی های غیر فعال در خانه را دارد .  

  1. تاثیر گذاری نقش وضعیت اقتصادی در اوقات فراغت چیست ؟

یکی از مهم ترین و شاید تعیین کننده ترین عوامل تأثیر گذار بر نحوه گذراندن اوقات فراغت ، وضعیت اقتصادی است ، زیرا عوامل دیگر مانند امکانات را تحت تأثیر قرار می دهد . بدیهی است که بعضی از فعالیت ها همچون گردشگری ، بویژه سفر به شهرها و کشور های دیگر یا بیشتر فعالیت های هنری و ورزشی ، مستلزم صرف هزینه های زیادی است . که از عهده هرکس بر نمی آید .

  1. سودمندی های تفریحات سالم و ورزش های تفریحی را بنویسید ؟

گذراندن اوقات فراغت به گونه مناسب و از راه تفریحات سالم و بویژه ورزشهای تفریحی اثرهای مثبت فراوانی بر شخص و جامعه دارد . که عبارتند از :

- منافع شخصی : رهایی از فشار و تنش ، سلامت جسمی ، بهداشت روانی ، رشد مهارت ، خلاقیت ، خودشکوفایی ، یادگیری ، رشد شخصیت و ...

- منافع اجتماعی : تقویت خانواده ، توسعه روابط دوستانه ، افزایش بهره وری عمومی ، بهبود بهداشت عمومی ، پرورش روحییه اجتماعی

- منافع اقتصادی : افزایش کار و اشتغال ، توسعه نواحی روستایی ، گسترش رفاه عمومی ف توسعه تأسیسات و خدمات

- منافع محیطی : جلوگیری از اشغال ارازی ، گسترش آموزش محیطی ، توسعه فرهنگ زیست محیطی ، توسعه همکاری میان نهاد های شهری و محیطی   

  1. ویژگیهای اوقات فراغت و بازی را نام ببرید ؟

 غیر جدی بودن- انجام آزادانه – نظم – محدودیت زمانی و مکانی – عدم قطعیت و غیرقابل پیش بینی بودن 

  1. نتایج و هدفهای بازی چیست ؟

هدف های فیزیولوژیکی – هدف های ذهنی و روانی

  1. هدفهای گردشگری کدامند ؟

تفریح – استراحت – آشنایی با مکان ها و جاذبه های طبیعی ، تاریخی و باستانی – زیارت و عبادت – کسب تجربه و افزایش دانش و معلومات –
آشنایی با فرهنگ ها ، آداب و رسوم ، صنایع دستی و نوع تغذیه مردم نقاط مختلف

  1. وقات فراغت و گردشگری را توضیح دهید ؟  

 امروزه گردشگری در شهر یا بیرون از آن و در داخل یا خارج از کشور ، با توجه به افزایش درآمد بیشتر مردم در جوامع مختلف و نیز توسعه وسایل نقلیه و آسان تر شدن مسافرت ، به یکی از متداول ترین گونه های گذراندن اوقات فراغت تبدیل شده است . گردشگری از نظر اوقات فراغت ممکن است به گونه های ختلف باشد : مانند گردشگری انفرادی ، گروهی ، کوتاه مدت ، بلند مدت ، اردوهای یکروزه ، سیاحتی یا زیارتی ، دردرون شهر یا بیرون از آن و در داخل کشور یا خارج

  1. چالشهای روبه روی گردشگری را شرح دهید ؟

جهانی شدن – پیرتر شدن بعضی از جوامع و جوان تر شدن جوامع دیگر – تغییر نگرش ها  - افزایش واسیل نقیله شخصی – گرمتر شدن هوا و محیط زیست

 

 

 

  1. گرایش های جدید در زمینه گردشگری را نام ببرید ؟

تغییراتی که در زمینه سلایق و علایق گردشگری به وجود آمده اند ، جهت گیریهای جدیدی را در این زمینه مطرح ساخته اند که تعدادی از آنها که جنبه عمومی بیشتری داشته و در بیشتر مناطق دنیا موضوعیت دارند ، عبارتند از :

ا ) جهت گیری به استقلال بیشتر : توجه به مسافرتهایی که بیشتر مطابق میل و علاقه شخصی است و می توان استقلال عملی بیشتری داشت

2) گرایش به ایمنی و فراگیری بیشتر :  توجه به مسافرتهایی که از یک طرف بی خطر ترند و از طرف دیگر ، جنبه فرهنگی و آموزشی دارند . مسافرتهایی که تنها هدف در آنها استراحت باشد یا بر عکس ، مسافرتهایی که در آنها فعالیتهای ورزشی بیش از حد را طلب می کنند ، دیگر طرفدار ندارند .

3) گرایش به تجربیات تازه : توجه به مسافرتهایی که در آنها کسب تجربیات و دانستنیهای جدید امکان پذیر باشد . سفرهایی که در آنها ماجراجویی  وخطر پذیری مطرح است ، دیگر طرفدار ندارند .

4 ) گرایش به آرامش بیشتر در اوقات فراغت : توجه به نوعی گردشگری که در آن انسانهای استرس زده ، آرامش بیشتری پیداکنند . مسافرتهایی با تغذیه سالمتر ، تحرکات بدنی مناسب ، در قالب درمانهای متنوع و استراحت زیاد

5) گرایش به محیط های تفریحی مناسب و با نشاط : مسافرت به محیط هایی با فضاهای آرام ، سرسبز ، لوکس و تمیز

6) گرایش به سفرهایی با قیمت مناسب : با توجه به گسترش اینترنت و نیز رقابت شدید بین شرکت های گردشگری ، گردشگران هرچه بیشتر به دنبال تورهایی می گردند که ضمن داشتن شرایط مناسب ، ارزان قیمت هم باشند

7) جهت گیری به سوی مسافرتهای کوتاه مدت و در عوض سفر های بیشتر : بیشتر گردشگران تمایل دارند دفعات زیاد تری در سال به مسافرتهای کوتاه مدت بروند و در عوض به مناطق بیشتری سفر کنند 

8) گرایش به مسافرتهایی که با توفقهای بین راهی همراه است : بیشتر مردم تمایل پیدا کرده اند برنامه سفر خود را طوری تنظیم کنند که بتوانند در بین راه توقف کنند تا از این راه ، هم از خستگی جلوگیر شود و هم تنوع زیاد تری برایشان فراهم شود .

v     با توجه به گرایش های جدید در زمینه گردشگری چالشهایی بوجود خواهند امد که مهمترین آنها عبارتند از :

-         فشار هرچه زیادتر به آخرین مناطق طبیعی و بکر موجود

-         طولانی ترین شدن مسافتهای گردشگری و در پی آن مصرف بیشتر انرژی ها و درنتیجه عواقب زیانبارتر برای محیط زیست

  1. به نظر شما آینده گردشگری چگونه باشد بهتر است ؟

-                  گردشگری در آینده نیاز به کیفی شدن به جای کمی شدن دارد ( آموزش به افراد )

-                  گردشگری در آینده باید با محیط زیست سازگارتر شود

-                  گردشگری در آینده باید بیشتر پاسخ گوی نیاز گزدشگران به کسب تجربیات تازه باشد ( نیاز به کسب تجربیات تازه ، نوع آوری و تنوع )

  1. وظایف مدیران و دست اندرکاران اوقات فراغت ، تفریحات سالم و ورزشهای تفریحی را بیان کنید ؟

وظایف مدیران برای دستیابی به هدفهای مورد نظر به طور کلی شامل 4 مهارت اصلی است که عبارتند از :

ا ) برنامه ریزی : تعریف هدفها ، تدوین راهبرد و توسعه برنامه های عملیاتی

2) سازماندهی : تعیین آنچه باید انجام شود ، چگونه انجام شود و چه کسی آن را انجام دهد

3) رهبری : هدایت و ایجاد انگیزه در کلیه طرفهای ذینفع و رفع تعارض ها

4) کنترل : نظارت ، مقایسه و اصلاح فعالیتها برای اطمینان از انجام درست آنها بر اساس برنامه

 

 

 

 

 

  1. مدیریت سنتی و مدیریت پیشرفته را مقایسه کنید ؟

 

مدیریت پیشرفته

مدیریت سنتی

بیشتر عینی است تا ذهنی

گروهی و جهانی

تخصص ها ویژه وخاص هستند

کارها مستقل از افراد است

دسترسی به مکوقه اطلاعات

آمادگی برای تغییر

سیستم پذیر

نوع آوری در انجام وظایف

بیشتر ذهنی است تا عینی

بیشتر فردی است تا گروهی

تخصص ها کلی است تا ویژه

کارها بیشتر متکی به فرد است

عدم دسترسی به سیستم اطلاعاتی

مقاومت در مقابل تغییر

سیستم پذیری اندک

روش های تکراری

 

  1. مدیران به چه علت برنامه ریزی می کنند ؟

به چهاردلیل : تعیین مسیر – کاهش تاثیر تغییرات – به حداقل رساندن ضایعات – ایجاد استاندارهایی برای تسهیل کنترل

  1. فرآیند تصمیم گیر چند مرحله داردآنها را بیان کنید ؟

هشت مرحله : شناسایی مشکل – شناسایی معیار تصمیم – تخصیص وزن به معیار – ارائه گزینه ها – تجزیه و تحلیل گزینه ها – انتخاب یک گزینه

 اجرای گزینه – ارزیابی اثر بخشی گزینه

  1. ویژگی های سه دیدگاه سیستم های کنترل در سازمان های انتفاعی را بیان کنید ؟

 

نوع کنترل

روش های ایجاد استاندارد

کاربرد

اقتصادی

رقابت در قیمت ها

در سازمانهایی که تولیدات یا خدمات در آنها به روشنی مشخص است

اداری

تعیین سهم بازار از طریق آیین نامه ها ، سیاست ها ، استانداردها ، فعالیت ها ، شرح دقیق وظایف ، بودجه

در سازمانهایی که بر اقتدار متکی بر سلسله مراتب تاکید می شود

فرهنگی

تعیین ارزشهای مشترک ، هنجارها ، سنت ها ، شعائر ، باورها ، فرهنگها

در سازمان هایی که در آنها تیم وگروه وجود دارد و نیز در مواقعی که فناوری به سرعت تغییر
می کند

 

تهیه و تنظیم : گروه پنج اندیش

دی ماه 1390

موفق و پیروز باشید

 

 

جمعه ٢۳ دی ۱۳٩٠ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ توسط علی صادقی پری - علیرضا مقصودی -هادی عزتی - ح.گودرزی -عباس نقی زاده نظرات ()
تگ ها:

ویژه گروه B ساعت 16-18

فرهنگ و رفتار اجتماعی                            فصل اول                           استاد : سرکار خانم تراب پرور

 

 


  1. 1.      درباره فرهنگ و نشانگان آن توضیح دهید ؟

فرهنگ برای جامعه ، همچون حافظه برای انسان است . به عبارت دیگر فرهنگ شامل سنتهایی است که نشان می دهد پیش از چگونه عمل
می شده است . فرهنگ همچنین شامل شیوه نگرش مردم به خود و محیط اطرافشان ، پیش فرضهای بیان نشده آنها درباره را و رسم دنیا ، همچنین روشی است که مردم باید عمل کنند . جامع ترین تعریف فرهنگ را هرسکویتز چنین ارائه داده است : فرهنگ بخش انسان ساخته محیط است . این تعریف کلی است ولی ما می توانیم آن را به اجزای کوچکتری تقسیم کنیم برای مثال با جداکردن جنبه های عینی فرهنگ ( ابزار،جاده ها
و ایستگاههای رادیویی ) از جنبه های ذهنی آن ( طبقه بندیها ، هنجارها ، قواعد و ارزشها ) می توانیم تاثیر فرهنگ بر رفتار را مطالعه و بررسی کنیم .

اجزای فرهنگ ذهنی دارای الگوهای منظمی است و در هر فرهنگ شکل ویژه ای دارند و لی برخی قالبها کلی و قابل تسری هستند و این قالبها نشانگان فرهنگی هستند . یک نشانگان فرهنگی الگویی از باورها ، نگرشها و دید افراد نسبت به خود ،هنجارها و ارزشهایی است که بر گرد مضمونی موجود در یک جامعه سازمان یافته اند . 4 نشانگان بررسی شده عبارتند از :                                                                   الف ) الف ) پیچیدگی : برخی فرهنگها پیچیده تر از فرهنگهای دیگر هستند .

ب ) فرد گرایی : برخی فرهنگها تجربه اجتماعی را حول افراد خود گردان سازمان می دهند .

ج ) جمعگرایی : برخی از فرهنگها ، فرهنگ ذهنی خود را حول یک یا چند جمع همچون خانواده ، قبیله ، گروه مذهبی یا کشور سازماندهی می کنند

د ) چیرگی : برخی فرهنگها ، هنجارها ، قواعد و محدودیتهای بسیاری را به رفتار اجتماعی تحمیل می کنند . حال آنکه برخی دیگر از فرهنگها
 از تحمیل چنین محدودیتهایی تقریبا مبرا هستند .                                                                                                                   تا زمانیکه با فرهنگ دیگری ارتباط برقرار نکنیم ، فرهنگ خودمان را نخواهیم شناخت . برای مثال سفر به هندوستان و ماجرای آماده نمودن اتاق و این حکایت موضوع مهمی را متذکر می شود :چه مقدار از محتوای روانشناسی با تسری به دیگر فرهنگها معلوم می شود که در حقیقت نادرست است

  1. 2.      ملاحظات اساسی در مورد ویژگیهای فرهنگی چیست ؟

الف ) فرهنگها و جوامع در سطح بسیار وسیعی ناهمگون هستند . اگر بخواهیم واضح تر بگوییم ملتها و فرهنگها دارای مفاهیم کاملاً متفاوتی هستند

ب ) هرگونه توضیحی درباره یک فرهنگ بر افراد نخستین نمونه در آن فرهنگ دلالت دارد .

ج ) فرهنگ عاملی است که با زبان ، جغرافیا ، تاریخ ، مذهب ، طبقه اجتماعی ، نژاد ، شهر نشینی – روستا نشینی ، ملیت و مقولات بسیار دیگری در هم می آمیزد .

د ) فرهنگها پیوسته در حال تغییرند و  بشدت هم تحت تاثیر شرایط جهانی عواملی همچون جنگ قرار دارند .

هو (  آموختن اینکه این فرهنگ خاص چنین ویژگی یا چنان خصیصه ای دارد ، چندان مهم نیست بلکه مهم این است که بیاموزید :
امکان اینکه فرهنگی چنین خصوصیاتی داشته باشد ، وجود دارد .

و ) فرهنگها از طریق مسافرت ، تجارت ، وسایل ارتباط جمعی ، گروههای تبلیغی و دیگر منابع تغییر بر یکدیگر اثر می گذارند .

  1. 3.      زیستبوم یعنی چه و شامل چیست و رابطه آن با فرهنگ را بررسی نمایید ؟

زیستبوم به جایی گفته می شود که مردم در آنجا زندگی می کنند و شامل اشیاء ، منابع ، جغرافیای محیط و روشهایی است که فرد با آنها زندگی
می کند و بقا می یابد مثلاٌ اگر در محیط زیستی ماهی وجود داشته باشد مردم می توانند ماهیگیری کنند . زیستبوم ، فرهنگ را و فرهنگ هم
 به نوبه خود ، انواع خاص رفتار ها را شکل می دهد . به طور خلاصه : روش ساده شده تفکر درباره فرهنگ ، قرار دادن آن بین زیستبوم و رفتار اجتماعی است .     مثل این رابطه :              رفتار اجتماعی                               فرهنگ                                  زیستبوم

فرهنگها حس کنترل بر محیط را افزایش می دهند و برای انسانها ، رسوم ، اسطوره ها و هنجارهایی فراهم می کنند که به آنها اجازه می دهند
تا نسبت به خودشان احساس رضایت بخشی داشته باشند .

  1. 4.      عقب ماندگی فرهنگی یا تاخر فرهنگی چیست ؟

باید به یاد داشته باشیم که شرایط در حال تغییر است و آنچه در یک دوره سودمند محسوب می شود ( مثل داشتن فرزند در زمانی که میزان مرگ و میر نوزادان بالا بود ) در دوره ای دیگر ممکن است زیان بار باشد زیرا اگر عناصر موجود در یک فرهنگ سودمند نیستند منطقی است که آنها را تغییر دهیم البته برخی از انسان شناسان معتقدندکه فرهنگها را باید مطالعه کرد ، اما دانشمندان نباید آنها را تغییر دهند یعنی زمانی که محیط تغییر یافته ، اما فرهنگ ، سنتهایی را که می تواند در محیط جدید مضر باشد ، حفظ کرده باشد آن را "عقب ماندگی فرهنگی" می نامند .

  1. 5.      عناصر مشترک یک فرهنگ چیست و چگونه باعث ایجاد فرهنگ می شوند ؟

الف ) زبان مشترک ب ) زمان مشترک ج ) مکان مشترک د ) سرنوشت مشترک و هرعامل دیگری که تعامل را تسهیل می کند و یا باعث ایجاد تعامل مثبت بین افراد می شود ، همه می توانند فرهنگها و خرده فرهنگها را شکل دهند . بنا براین ملت ها ، گروههای شغلی ، طبقات اجتماعی ، جنسیت ، نژاد ، دین ، قبیله ، شرکتها و انجمن ها و حرکتهای اجتماعی می توانند اساس خرده فرهنگهای خاصی می شوند . با این روش تفکر
می بینیم که صدها هزار فرهنگ وجود دارد .

  1. 6.      انتقال فرهنگ چه زمانی صورت می گیرد و 2 عامل مهم آن کدامند ؟

تعامل ممکن است بین افرادی صورت گیرد که دارای یک زبان مشترک نیستند ( ازطریق مترجم ) یا زمان مشترکی ندارند ( مثل خواندن یک کتاب قدیمی ) و یا مکان آنها مشترک نیست ( از طریق ماهواره ) در چنین شرایطی برخی از عناصر فرهنگی از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر
منتقل می شوند  . اشاعه و فرهنگ آموزی دو راه مهم تاثیر فرهنگها بر یکدیگرند .

  1. 7.      رابطه بین امیک و اتیک فرهنگ را توضیح دهید ؟

انسانها در سطح بسیار وسیع ، زیستبوم های مشترکی دارند و در محیط های فیزیکی و ساختارهای اجتماعی مشابهی زندگی می کنند اما در درون این چارچوب شباهتها و تفاوتهایی نیز وجود دارد مثلاً در زبان یا طبقات اجتماعی : می توان گفت که فاصله فرهنگی" اتیک" است
اما لوث کردن تشریفات مذهبی بعنوان یک فاصله فرهنگی" امیک" است  . اگر عناصر امیک تطابقهای عملی عناصر اتیک تلقی شوند بسیار سودمند خواهند بود برای مثال همه انسانها داشتن فاصله اجتماعی از گروههای بیگانه ( یک عامل اتیک ) را تجربه می کنند یعنی نسبت به خانواده ، خویشان و کسانی که آنها را شبیه خود می بینند احساس نزدیکی بیشتری می کنند تا نسبت به کسانیکه آنها را متفاوت از خود می بینند اما فاصله اجتماعی اغلب یک ویژگی امیکی است . در برخی فرهنگها این ویژگی امیکی تنها بر قبیله یا نژاد مبتنی است در دیگر فرهنگها بر آموزه های دینی طبقات اجتماعی و ملیت استوار است . در مجموع می توان گفت که فاصله فرهنگی اتیک است اما لوث کردن تشریفات مذهبی بعنوان یک فاصله فرهنگی امیک است . برای خلاصه کردن شرح معنی امیک و اتیک باید بگوییم : زمانی که ما فرهنگها را به خاطر خود آن فرهنگها مطالعه
می کنیم بخوبی می توانیم روی عناصر امیک تمرکز کنیم اما زمانی که می خواهیم فرهنگها را با هم مقایسه کنیم باید روی عناصر اتیکی فرهنگ کار کنیم .

  1. 8.      فرهنگها" فرا اندامواره" هستند یعنی چه ؟

فرهنگ فرا اندامواره است یعنی متکی به فرد خاصی ( تو یا من ) نیست اعضا می آیند و می روند اما فرهنگ کما بیش ثابت می ماند مثلاً در یونان مردم در یک ساعت خاص در طول خیابان بالا و پایین قدم می زدند و با این کار جوانان امکان یافتن فرد مورد نظر را پیدا می کردند که گاهی هم به نامزدی رسمی می انجامید که بعد از 50 سال بچه های آن جوانان هم همان کاری را می کنند که 50 سال پیش پدر و مادرانشان می کردند
 در همان ساعت و مکان اما مردم دیگری بودند ، در واقع فرهنگ در حد بسیار ناچیزی تغییر کرده بود .

فرهنگ و رفتار اجتماعی                        فصل دوم                             استاد : سرکار خانم تراب پرور

 

 

 


  1. 1.      عوامل اندازه گیری فاصله فرهنگی چیست ؟

 ا ) زبان : می دانیم که زبانها دارای خانواده هایی هستند . زبان شناسان این خانواده ها را از طریق بررسی شباهت های موجود در کلمات و الگوها گفتاری کشف کرده اند . مثال : زبان هند و اروپایی از هند تا ایسلند گسترده است و این خانواده از خانواده زبان ژاپنی متفاوت است .

2 ) ساختهای خانوادگی : این ساختها از خانواده های چند زنی ، چند شوهری تا خانواده های تک همسری و نیز از خانواده گسترده تا خانواده های هسته ای متفاوت است  .

3 )  مذهب : در قالبهای متنوعی همچون مسیحیت ، اسلام ، یهودیت ، هندو و .... مطرح است .

4 ) میزان دارایی : برای اندازه گیری دارایی افراد اغلب تفاوت تولید سرانه ناخالص ملی استفاده می شود و این تفاوت در کشورها بسیار بالا است .

5 ) ارزشها : از جنبه های مختلفی متفاوت است . مثال : در برخی فرهنگها "سنت" و یا " احترام به والدین و بزرگتر ها" نسبت به" لذت" یا "داشتن یک زندگی هیجان انگیز" ارزش بیشتری دارد .

  1. 2.      مزایای مطالعات بین فرهنگی چیست ؟

الف ) در هر پدیده روان شناسی می توانیم بین جنبه های جهانی و جنبه های ویژه هر فرهنگ خاص تمایز قائل شویم .

ب ) فرهنگها ، تجربیات طبیعی در اختیار ما قرار می دهند .

ج ) تفکیک متغیر ها .

 

  1. 3.      چگونه می توان تغییر فرهنگ را  با یک تغییر مشابه مطالعه کرد ؟

فرهنگها به طرق گوناگون تغییر می کنند آنها بر یکدیگر تاثیر می گذارند عوملی چون جنگ ، توریسم و ... فرهنگها را تغییر می دهند
که اغلب مطالعه برخی از تغییرات در فرهنگ خودمان دشوار است زیرا این تغییرات قبلاً رخ داده اند اما ما می توانیم تغییرات مشابه را در فرهنگهای دیگر مطالعه کنیم برای مثال تاثیر تلویزیون بر رفتار کودکان چیست ؟ ما می توانیم زندگی اجتماعی را در جوامعی که در حال حاضر تلویزیون ندارند ، قبل و بعد از معرفی تلویزیون ، مطالعه کنیم و ببینیم چگونه رفتار های اجتماعی تغییر می یابند .

  1. 4.      برای اجتناب از قوم مداری چه مطاللبی را باید آموخت ؟

الف ) باید بیاموزیم که از بهترین دستاوردهای بشری قدر دانی کنیم بدون توجه به اینکه به کدام فرهنگ تعلق دارد .

ب ) باید بیاموزیم فرهنگها را تجزیه و تحلیل کنیم .

ج ) به آموزش فرهنگی نیاز داریم تا بتوانیم مکانیزم های رفتار اجتماعی بین فرهنگها را درک کنیم .

د ) آن دسته از مهارتهایی را فراگیریم که ارتباط اجتماعی موفقیت آمیز بین فرهنگها را تقویت می کند .

  1. 5.      رابطه بین فرهنگ و مباحث اجتماعی را بررسی نمایید ؟

مدارک قابل توجهی وجود دارد که نشان می دهد فرهنگ با وضع بهداشت افراد ارتباط دارد . رژیم غذایی در سطح وسیع عاملی است که به شرایط زیستیوم و فرهنگ بستگی دارد ، در کشور های توسعه یافته رژیم غذایی از نظر چربی غنی است به این لحاظ بسیاری از کشور های فقیر
 با بسنده کردن به سبزیجات و مواد غذایی کم کالری رژیم غذایی بهتری نسبت به کشورهای غنی دارند .                                                یا مثلاً مصرف فراوان گوشت نیز خطر حمله قلبی را در کشورهای غنی افزایش می دهد . پیوستگی اجتماعی ( مثل فراهم بودن حمایتهای اجتماعی ) عاملی است که می تواند تاثیر حوادث نامطلوب زندگی را کاهش دهد فرهنگها از نظر میزانی که مردم به تنهایی با مشکلات خود روبرو می شوند
( فرهنگهای فرد گرا مثل ایالات متحده ) و یا به کمک دیگران مشکلات خود را حل می کنند (فرهنگ جمعگرا مثل جوامع سنتی) متفاوت هستند . در فرهنگهای جمع گرا مشورت بطور گسترده صورت می گیرد ، تصمیمات اغلب از طریق همفکری اتخاذ می شود و مسئولیت این تصمیمات بر عهده همه است بنا براین در فرهنگهای فرد گرا شکست در کاری اغلب فشار بیشتری به دنبال دارد تا در فرهنگهای جمعگرا که شکست بین گروه مشترک است . پس می توان نتیجه گرفت که حوادث نا مطلوب زندگی بسته به روشی که فرهنگ و جامعه پذیری پیش روی فرد قرار می دهند تا او برای برخورد با آنها آماده باشد فشار کم و زیاد بر فرد وارد می کنند برای مثال بیکاری اگر مردم آن را نتیجه اعمال خود بدانند فشار روانی بیشتری ایجاد می کند تا زمانی که ان را نتیجه تغییرات اقتصادی جهانی بدانند .   

فرهنگ چگونه باعث نابرابری جنسی می شود ؟

الگوی کلی در سراسر جهان این گونه است که مردان نسبت به زنان ، جایگاه و قدرت بیشتری دارند البته این تفاوت در همه فرهنگها
مشابه نیست . میزان بی عدالتی ناشی از این نابرابری را می توان با کمک اعداد و ارقام به بهترین نحو چنین خلاصه کرد : زنان نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می دهند ، تقریبا دو سوم ساعات کاری را به خود اختصاص می دهند ، یک دهم درآمد جهان متعلق به آنها ست و آنها کمتر از
یک صدم مالک داراییهای جهان هستند .  

 

این تفاوتها از کجا ناشی می شود ؟

نظریه های بسیاری در این زمینه وجود دارد اما شواهدی که در حمایت از این تئوریها وجود دارد متناقض است ، خلاصه آنها را شرح می دهیم :   فرهنگها از نظر میزان نابرابری موجود بین زن و مرد متفاوت هستند حتی در فرهنگهایی که مطلوب بودن برابری جنسی به صراحت بیان شده است مردان و زنان در جوامع اولیه که شکار می کردند به نسبت جوامع پیچیده امروزی باهم بیشتر برابر بودند . در جوامع لایه بندی شده زنان تمایل دارند که در جای خود قرار گیرند . نابرابریهای جنسی و اجتماعی – اقتصادی اغلب رابطه متقابلی باهم دارند . استثمار جنسی نیز اغلب با بهره برداری اقتصادی سازگار است . شاخص دیگر نابرابری جنسی برابر نبودن درصد زنان در شغلهای کلیدی بر مردان است . عامل اصلی برای وجود تفاوتهای موجود بین زنان و مردان ممکن است این باشد که زنان و مردان از فعالیتهای سنتی متفاوتی ( مثل اشتغال به کارهای متفاوت ) پیروی می کنند . اما چرا باید این طور باشد ؟ اعضای فرهنگها با توجه به حقایق مربوط به زیست شناسیهای متفاوت ، میزان ترشحات هورمونی و آناتومی فیزیکی برخی از ویزگیها را زیاد یا کم جلوه می دهد و نتیجه می گیرد فعالیتی مطلق برای زن است یا مرد و به این ترتیب جنسیت از دو عامل ساخته می شود : الف ) از درون حقایق فیزیولوژیکی        ب ) فرضیات فرهنگی ( باورها ، دیدگاهها و ارزشها ) که در زیست بومهای مختلف پدیدار شده اند .  

  1. 6.      تفاوت دیدگاه فرهنگهای فرد گرا و جمعگرا در مورد اخلاق را بررسی نمایید ؟

در فرهنگهای جمعگرا نسبت به فرهنگهای فرد گرا که بر حقوق شخص تاکید می شود نقش اخلاق چیزی فراتر از خوب عمل کردن است . در میان جمعگرا ها رفتار اجتماعی ، رفتاری پرهیزکارانه است و مفهوم آن انجام وظیفه شخصی به نحوی است که درون گروه مشخص کرده باشد .
 انجام دادن نقش فردی در درون گروه به بهترین نحو ممکن و انجام دادن کاری که در موقعیت خاص بهترین است . در فرهنگهای جمعگرا تضاد بین فرد و گروه با تسلیم شدن فرد در برابر خواست جمع حل می شود . در فرهنگهای فرد گرا با اندیشه های منطقی "همچون بیشترین خوب برای بیشترین تعداد" کشمکش مشابهی دیده شده است . در فرهنگ فرد گرا مردم بیشتر دوست دارند که ایده ای بارز درباره حقیقت داشته باشند
و از عقاید انتزاعی استفاده کنند در عین حال آنها می توانند بی آنکه از جامعه طرد شوند کار خود را بکنند در حالیکه در فرهنگهای جمعگرا کسانی که کار خودشان را می کنند اغلب طرد می شوند .  

  1. 7.      نظریه نافذی کلبرگ در باره توسعه اخلاق را توضیح دهید ؟

الف ) مردم از شکستن قواعد اجتناب می کنند و اطاعت را می پذیرند . آنها تنها برای آنکه مجازات نشوند از ویران کردن داراییها پرهیز می کنند . ب ) انسانها تا جایی از قواعد پیروی می کنند که علاقمند نتیجه آن باشند .                                                                                 ج ) ج ) انسانها "خوب" هستند زیرا کاری را انجام می دهندکه نزدیکان آنها از آنها انتظار دارند در واقع آنها سازگاری می کنند چون خوب بودن برایشان مهم است . د ) مردم وظایف خود را انجام می دهند ، قانونی عمل می کنند و به جامعه یا گروه خود کمک می کنند زیرا حفظ سیستم اجتماعی کار درستی است. هو) مردم می دانندکه ارزشها و عقاید متنوعی وجود دارد ، اما احساس می کنند که به خاطر وجود یک "پیمان اجتماعی" باید به ارزشها و آیینهای گروه خود وفادار بمانند . آنها همچنین معتقدند که برخی از ارزشها و حقوق غیر منسوب همچون زندگی و آزادی باید بدون توجه به عقاید عموم
در هر جامعه ای تقویت شوند .

و ) مردم آن اصول اخلاقی جهانی را دنبال می کنند که "خود برگزیده" است . بنا براین اگر قوانین این اصول نقض شود شخص می تواند از آنها اطاعت نکند . اصول جهانی عدالت همچون برابری حقوق انسانی و توجه به شان و مرتبه بشریت بعنوان اشخاص منفرد است که اعمال انسانها را هدایت می کند . برای همین مردم باید به اصول جهانی همچون یک تعهد شخصی عمل کنند .  

 

  1. 8.      انتقادات وارد بر نظریه نافذ کلبرگ که توسط شودر و همکارانش مطرح است چیست ؟
  • این نظریه فرد گرایی و لیبرالیسم را منعکس می کند و مرد مدار است .
  • این نوع روش شناسی فرضیه گراست و از برهانهایی استفاده می کند که زمینه کافی را شامل نمی شود و بنا بر ان احتمال ندارد که مردم احساس کنند به طرز خاصی درگیر هستند .
  • این نظریه فرد گراست زیرا فرض را بر این می گذارد که مردم خود رهبر هستند ، اخلاق صرفاً فردی است ، ارزشهای انتخاب شده همچون دارایی فرد و زندگی انسان و وجدان فردی به افراد بر می گردد .
  • این نظریه لیبرالیسم غربی را منعکس می کند زیرا در آن ممکن است که استدلال اخلاقی مارکس یا بودا امتیاز کمی دریافت کنند .
  • ·         این نظریه مرد مدار است زیرا برارزشهایی تاکید می ورزد که غالباً در مردان دیده می شود مثل : خود محوری ، عقل گرایی و روی ارزشهایی که غالباً در زنان دیده می شود مثل شفقت – مراقبت – عشق – وابستگی – تعلق و امنیت احساسی تاکید نمی کند .
  1. 9.      چرا باید رابطه بین فرهنگ و رفتار اجتماعی مطالعه شود ؟

الف ) به منظور اجتناب از خطاهای مهم  در تعامل اجتماعی ، مطالعه و درک رابطه فرهنگ با رفتار اجتماعی مهم است . هزاران خطای بالقوه      می تواند وجود داشته باشد که با علم اینکه چگونه فرهنگ بر رفتار اجتماعی اثر می گذارد می توان از آنها اجتناب کرد .

ب ) برای توسعه بهتر روان شناسی اجتماعی باید روشی را مطالعه کنیم که نشانگر تاثیرات فرهنگ بر روابط اجتماعی است . برای مثال باید بفهمیم که تاکید بر نگرشها و سازگاری در روان شناسی فرد گرایی غربی را منعکس می کند و نشان می دهد که فرد در مرکز صحنه قرار دارد .

ج ) برای استفاده مطلوب از مزایای تجربیات طبیعی فرهنگها به منظور مطالعه متغیرهای کلیدی و نیز به منظور جدا کردن متغیرهایی که نمی توان آنها را مطالعه کرد و یا در فرهنگ خود ما در هم آمیخته اند مهم است .

د ) کاملاً روشن است که فرهنگها در زمینه های مختلف چون بهداشت ، اخلاق و ... با هم متفاوتند و مطالعه این تفاوتها زمینه را فرهم می کند تا بتوانیم فرهنگها را به منظور  درک برخی از عواملی که این تفاوتها را موجب می شود بررسی کنیم .

فرهنگ و رفتار اجتماعی                        فصل سوم                             استاد : سرکار خانم تراب پرور

 

 


  1. 1.      فرضیه رقیب را با مثال تعریف کنید و انواع آن را توضیح دهید ؟

تفاوت غیر واقعی یا تفاوت ظاهری ناشی از یک پدیده مصنوعی را "فرضیه رقیب" گویند . برای مثال ممکن است مردم در یک فرهنگ به روش خاصی از جمع آوری داده ها به شکلی پاسخ گویند که با شکل پاسخگویی مردم در فرهنگی دیگر متفاوت باشد در این صورت ما با یک یافته واقعی سرو کار نداریم.

  • ممکن است در دو فرهنگ تعریف متفاوتی از بهره هوشی ارائه شده باشد :  در برخی فرهنگها هوش به مثابه آرام بودن ، یقین داشتن و اشتباه نکردن تعریف شده است و در فرهنگ دیگری به معنی انجام دادن هر کاری که بزرگترها می گویند و در فرهنگ دیگر به معنی شناخت سنتها
  • دستورالعملها ممکن است به یک صورت درک نشوند : ممکن است اعضای یک فرهنگ نسبت به اعضای فرهنگ دیگر تجربه بسیار کمتری در مورد یک روش و یا تجربه عملی داشته باشند .
  • میزان ایجاد انگیزه در دو نمونه ممکن است متفاوت باشد : اگر یک آزمایشگر به آزمودنیهای آمریکایی بگوید که هوش آنها از طریق میزان سرعت آنها در انجام کاری اندازه گرفته می شود ممکن است تحریک شوند اما در دیگر فرهنگها که هوش با سرعت ارتباط پیدا نکرده امکان دارد مردم بپرسند چرا عجله و یا چرا برای پاسخ دادن به این پرسش باید این کارهای دشوار را انجام دهیم .
  • عکس العمل پاسخگویان به آزمایشگر ممکن است متفاوت باشد : برای مثال در برخی فرهنگها همکاری با بیگانگان هنجار است و در برخی دیگر دروغ گفتن به بیگانگان و یا کلاه گذاشتن سر آنها امری اجباری است .
  • معنی موقعیت آزمون همیشه یکسان نیست : برای مثال در برخی مطالعات زبان دستورالعمل ، نتایج را تحت تاثیر قرار می دهد .
  • برخی از مردم از موقعیتهای آزمون هوش وحشت دارند به همین دلیل منطقی عمل نمی کنند : گروهی آزمون را یک چالش می یابند و بسیار خوب عمل می کنند . سطح متوسط اظطراب گاهی در میان فرهنگهای مختلف متفاوت است  .
  • مجموعه پاسخها در بین فرهنگها متفاوت است : در برخی فرهنگها مردم تنها به پرسشهایی پاسخ می گویند که کاملاً از آن اطمینان دارند اما در برخی فرهنگهای دیگر مردم به همه پرسشها پاسخ می گویند .
  • دو نمونه در دو فرهنگ ممکن است کاملاً برابر نباشند : برای مثال ممکن است در سطح اجتماعی ، سن ، جنس ، دین و ... تفاوتهایی وجود داشته باشد که دلیل اصلی این اختلاف باشد اما این تفاوت به زبان یا فرهنگ نسبت داده شود .
  • قابلیت پذیرش قومی ممکن است مشابه نبوده باشد : برای مثال در برخی فرهنگها تصور نمی شود که برخی آزمودنیها ( زنها ) ازخود فکری داشته باشند اگر پرسشگر درباره نظر زنان در چنین جامعه ای پرسش کند مردم گیج می شوند و خشمگین می شوند .
  1. 2.      روشهای آماری استفاده شده برای بررسی فرهنگها را نام ببرید و یکی را به دلخواه توضیح دهید ؟

الف ) تجزیه عامل       ب ) نظریه پاسخ موردی      ج ) روشهای روان تنی

در روشهای روان تنی برخی متغیر های فیزیکی ( فاصله بین اشیای فیزیکی ) با یک متغیر روانی را نشان می دهد (در باره ماهیت اجتماعی چه احساسی دارید؟)

 

  1. 3.      برای ارزیابی مطالعات بین فرهنگی چه نکاتی را باید مورد توجه قرار داد ؟

الف ) برای اثبات یک تفاوت امکان پذیر ، نخست باید بسیاری از شباهتهای موجود بین فرهنگها را ثابت کنیم . به عبارت دیگر تفاوتها باید
 در چار چوبی از شباهتها گنجانده شوند . اگر تعداد شباهتها زیاد باشد نشان می دهد که "فرضیه های رقیب" زیادی وجود ندارد .

ب ) محققان باید روشها ، انواع آزمونها و دیگر رویه های سنجش را از تمامی فرهنگهایی که قرار است با یکدیگر مقایسه شوند بر گزینند . این عمل بسیار غلط است که روش را بر اساس ژاپن برگزینیم و تصور کنیم که در ایالات متحده نیز موثر واقع خواهد شد .

ج ) تفاوت فرهنگی باید به روشهای مختلفی اثبات شود ، تنوع بخشیدن به روشها حائز اهمیت است .

  1. 4.      امیکها و اتیکها در تحقیق بین فرهنگی چگونه مورد مطالعه قرار می گیرند و یکی از مزیتهای این روش را نام ببرید ؟

بطور کلی می توان گفت که امیکها در درون سیستم یک فرهنگ مطالعه می شوند و ساخت آنها در درون همان سیستم کشف می شود ، اما اتیکها خارج از سیستم در بیش از یک فرهنگ مطالعه می شوند و ساخت آنها نظری است . برای توسعه تعمیم علمی روابط بین متغیرها باید از اتیکها استفاده کنیم ، اما اگر بخواهیم فرهنگی را درک کنیم باید از امیکها سود جوییم . یکی از مزیتهای این روش این است که با آن می توانیم اطلاعات حسا س بیشتری درباره فرهنگهای مورد نظر بدست آوریم اطلاعاتی که نشان می دهد : اگر ما برای طراحی مطالعات بین فرهنگی خود هم
از امیکها و هم از اتیکها استفاده کنیم می توانیم تفاوتهای فرهنگی بیشتری را مشخص کنیم .

 

 

  1. 5.      برای مطالعات بین فرهنگی از چه روشهایی می توان استفاده کرد ؟

قوم نگاری ، استقرار ادراکات مشترک ، مصاحبه و بررسی ، آزمونها ، آزمایش ، تحلیل محتوا ، فایل های عرصه روابط انسانی ، جمع بندی ، ترجمه

 

  1. 6.      شیوه کار قوم نگاری را توضیح دهید ؟

این شیوه بر مبنای : مشاهدات ، طرح پرسشهایی از مطلعان و گاهی هم یک آزمون یا بررسی اجمالی مبتنی است . در چنین کاری یک قوم شناس یک یا دو سال در میان گروهی از مردم به عنوان یک مشاهده گر درگیر زندگی می کند ، او بعد از فرا گرفتن زبان محلی ، عضوی از جامعه
آن فرهنگ می شود و اغلب یکی از نقشهای موجود در آن فرهنگ را بعهده می گیرد ( مثل پسر رئیس قبیله ) بعد از آن مشاهدات می تواند
بطور مستقیم یا غیر مستقیم و با استفاده از نوارهای ویدیویی یا ضبط صوت انجام شود که بعداً توسط چندین کد ساز ، کد بندی می شود تا اعتبار ارزیابی درونی تثبیت شود . 

  1. 7.      تحقیق اخلاقی مطالعات بین فرهنگی را توضیح دهید ؟

لازمه یک تحقیق اخلاقی این است که آزمودنیها را پیش از شرکت در تحقیق ، نسبت به مطالعه آگاه کنیم ( توافق آگاهانه ) با این کار آنها این حق را خواهند داشت که از شرکت در مطالعاتی که تصور می کنند غیر اخلاقی یا بی فایده است صرف نظر کنند . مثلاً اگر در یک روش تحقیق خطر های موجود در زندگی معمولی وجود داشته باشد ، باید آزمودنیها را از آن خطرها آگاه کنیم و به آنها این امکان را بدهیم که بتوانند مشارکت خود را محدود کنند .  از آنجا که درک خطر در هر فرهنگ شکل متفاوتی دارد ، لازم است همکاران محقق ما را در همان مراحل اولیه ، تحقیق را وارد فرآیند تصمیم گیری کنند . اگر روش تحقیقی در یک فرهنگ خالی از خطر بنظر برسد ، اما در فرهنگ دیگر مخاطره انگیز باشد ممکن است که آن روش را تغییر دهیم . در تحقیقات بین فرهنگی مشکلات خاصی وجود دارد برای مثال ممکن است همکاری با فردی از یک فرهنگ که در کشورش از نظر سیاسی تحریم شده است ، زیان آور باشد .  بعلاوه این باور وجود دارد که محقق ممکن است برخی از مسایل مهم درون فرهنگها را نادیده بگیرد مواردی چون : اطلاعات ، روشها ، کالاها و یا پرداخت حقو ق

  1. 8.      سو گیری مرد مدار و قوم مدار تحقیقات را توضیح دهید ؟

بیشتر محققان از مردان غربی هستند برای رهایی از سوگیریهای قوم مدار و مرد مدار کشور خود مشکلاتی دارند اما به هر حال گزینش موضوع ، نوع نظریه ها و روشها می توانند منعکس کننده چنین سوگیریهایی باشند . برای مثال وقتی ارزیابی می کنیم که آیا نابرابریهای جنسی در بین فرهنگهای مختلف به یک شکل هستند یا خیر نمی توانیم مطمئن باشیم که سوگیریهایی از این قبیل را کنترل کرده ایم . البته ما می توانیم چنین سو گیریهایی را کنترل کنیم پس در هنگام ارزیابی یک تحقیق بین فرهنگی عاقلانه است از خود بپرسیم : آیا امکان دارد که سوگیریهایی از این قبیل به یافته های گزارش شده و یا تفسیر و نتایج به دست آمده رنگ بخشیده باشد ؟  

  1. 9.      معیار های تحقیق بین فرهنگی خوب را نام ببرید ؟

الف ) این مطالعه شامل بسیاری از شباهتهای بین فرهنگی و تفاوتهای نهفته در درون شباهتها باشد .

ب ) از روشهای چند گونه استفاده شده باشد ، اما نتایج همه آنها مشابه و همگرا باشند .

ج ) آزمونهای درون و بین فرهنگی با هم سازگار باشند و در صورت انتظار نا سازگاری مشاهده شود .

د ) فرضیه های رقیب بررسی و حذف شده باشند .

هو)  ساختهای اتیک از نظر امیکی نیز سنجیده شود . این کار را به کمک موارد امیکی که از هر فرهنگ نشات می گیرد ، می توان انجام داد  تا به ساختهای اتیک اطمینان بیشتری بخشد .

و ) در هدایت مطالعه ، اصول اخلاقی رعایت شده باشد .

ز ) محققان در کنترل سوگیری قوم مدار و مرد مدار کوشا بوده باشند .

  1. 10.  روشهای مقابله با مشکلات تحقیق بین فرهنگی را نام ببرید ؟

الف ) فرضیه های رقیب را حذف و یا محدود کنیم .

ب ) شباهتهای فرهنگی بسیاری را ثبت کنیم تا چار چوبی فراهم آید که بتوانیم در درون آن چار چوب تفاوتهای فرهنگی ممکن را مورد بازبینی
قرار دهیم

ج ) از سنجشهای چند روشی که همگرا باشند استفاده کنیم

د ) به امیکها و اتیکها توجه کنیم

هو)  از نظریه ای استفاده کنیم که با ویژگیهای فرهنگهای مربوطه تناسب داشته باشد تا بتوانیم بر برخی از مشکلات تحقیق بین فرهنگی
فائق آئیم .

فرهنگ و رفتار اجتماعی                        فصل چهارم                             استاد : سرکار خانم تراب پرور

 

 


1     . مقوله بندی چیست و مقوله ها چگونه تعریف می شوند و فایده آنها چیست ؟

مقوله بندی چنین تعریف شده است : دادن پاسخ مشابه ، به محرکهای کاملاً متفاوت . مقوله بندی مفید است زیرا محیط را برای ما ساده سازی
 می کنند ، بدون مقوله بندی بیش از آنکه به چیزها توجه کنیم آنها را نادیده نمی گیریم بعلاوه بسیار اتفاق می افتد که اطلاعات با مقوله مورد نظر ما پیوند می خورد . برای مثال اگر ما مردم را بصورت اروپایی یا آفریقایی – آمریکایی طبقه بندی کنیم نه تنها اطلاعات را به نحو احسن جمع آوری نکرده ایم بلکه امکان اضافه کردن اطلاعات غیر مفیدی را به مقوله ها داده ایم ( معمولاً به گونه ای که امکان عزت نفس خود را به حداکثر رسانیم و از ارزشهای خود حمایت کنیم ) زمانیکه ویژگیهایی برای یک مقوله تعیین می کنیم در واقع قالب سازی می کنیم . اگر بگوییم : همه پروفسورها حواس پرت هستند یا همم آمریکایی ها بستنی می خورند از عبارت دقیقی استفاده نکرده ایم هرچند که روند اطلاعات سازی را ساده کرده ایم . اویگدور دریافت دو گروه در حال رقابت ممکن است نسبت به هم عقاید قالب منفی و در صورت همکاری ممکن است عقاید قالبی مثبت نسبت به هم داشته باشند البته در انجام آزمایشات گروهها از نظر شرایط عینی با هم برابر بودند و تنها عامل رقابت یا همکاری متفاوت بود . بنابراین حقیقت متفاوت نیست بلکه ساخت حقیقت متفاوت است . چنین ساختهایی در خدمت تعصبات ما قرار می گیرند . بیشتر مقوله ها در رابطه با دیگر مقولاتی که با آنها مرتبط هستند تعریف می شوند برای مثال تعریف گرمی به تعریفهای سرما و گرما بستگی دارد یا بدون درک روز نمی توان شب را کامل درک کرد .  

2    هنجار ها را تعریف کنید و دلیل اهمیتشان را بیان کنید ؟

هنجارها اندیشه هایی هستند درباره رفتارهایی که برای اعضای گروهی خاص رفتار صحیح تلقی می شود مثلا 2 دوست را در نظر بگیرید که برای یک کارفرما کار می کنند و مبلغی حقوق دریافت می کنند چگونه باید آن را بین خود تقسیم کنند ؟ هنجارهات لازمه کنترل رفتار مردم است و نقش کارکردی آنها بسیار شبیه نقشی است که جاده ها در حمل و نقل ایفا می کنند . اگر جاده ای نباشد انسان بی هیچ نظمی اتومبیل خود را به هر سویی که بتواند خواهد راند ، پس هر هنجار ها مانند جاده ها این اطمینان را برای ما بوجود می آورند که با روشی منظم برانیم و امنیت داشته باشیم

3    . چند مورد از هنجار ها را نام ببرید و توضیح دهید ؟

الف ) روشهای عامیانه : روشهای خاص انجام کارهایی هستند که در یک خرده فرهنگ می توان دید مثل : برپا کردن بازار روز در میدان اصلی شهر 

ب ) آداب و رسوم :روشهای پذیرفته شده انجام بعضی کارها در یک جامعه مانند : همچون گرفتن دست زن در مراسم ازدواج         

ج ) تحریم ها : مقرر می کنند چه کارهایی انجام نشود مانند : نخوردن گوشت خوک

د ) قوانین : عده ای از افراد برگزیده یا قدرت دولتی آنها را وضع می کنند

4    . نقش ها را تعریف کنید و انواع آن در جوامع مختلف را نام ببرید ؟

نوع خاصی هنجار وجود دارد که مشخص می کند شخصی که در یک سیستم اجتماعی موقعیت خاصی دارد ( پدر در خانواده ) باید چگونه رفتار کند مطالعات نشان داده اند که مثلاً نقش زن – شوهر در فرهنگهای فرد گرا بیشتر معنی می دهد تا در فرهنگهای جمعگرا بلعکس نقش والدین – فرزند در فرهنگهای جمعگرا بیشتر معنی می دهد تا در فرهنگهای فرد گرا                                                                                      هسیو هسیو فرهنگهایی را شناسایی کرد که مهمترین نقش ها در آنها نقش مادر – پسری ( هند ) نقش پدر – پسری ( چین ) یا نوعی همسر – همسری ( غرب ) است که ممکن است به تبع از هر نقش ، نقشهای دیگر سرشت آن نقش را پیدا کنند .

5    . عقاید قالبی را توضیح دهید و تفاوت آنها را ذکر نمایید ؟

عقاید قالبی اندیشه هایی درباره وبژگیهای گروههای مردمی است . لازم است بین عقاید قالبی درباره خود ( مثل ان طور که آمریکایی ها درباره آمریکا می اندیشند ) و عقاید قالبی درباره دیگران ( مثلاٌ آن طور که آمریکایی ها درباره ژاپنی ها و یا زاپنی ها درباره آمریکایی ها می اندیشند ) تفاوت قائل شویم . برخی از عقاید قالبی که آنها را نوع اجتماعی می نامیم صحیح است  مانند رای دادن یک گروه خاص به یک حزب . عقاید قالبی از نظر پیچیدگی
( مثلاً چقدر اندیشه مستقل درآنها جمع شده باشد) وضوح ( مثلاً توافق بر سر یک ویژگی خاص گروه ) ویژگی ( درباره موضوع خاص خوب دفاع کردن همچون باهوش بودن ) اعتبار ( سازگاری بین عقاید قالب و مدارک عینی علوم اجتماعی ) ارزش (ویژگیهای خوب یا بد )  با یکدیگر متفاوتند .

6    . مطلوبها و ارزشها را با مثال توضیح دهید و نظریه جهت گیریهای ارزشی کلوخون و استرودبک را بیان کنید  ؟

مطلوبها اندیشه هایی درباره بهترین موقعیت ممکن جهان هستند -  ارزشها اصولی هستند که زندگی ما را هدایت می کنند . وقتی اعضای یک فرهنگ فکر می کنند انسانها شرور هستند ، ممکن است قوانینی همچون اقدام پلیس و یا برعکس اگر اعضای یک فرهنگ تصویر خوبی نسبت به انسان داشته باشند ممکن است بر آزادی و خود آرایی تاکید کند .

 

 

جهت گیریهای ارزشی برداشتهایی از مطلوبها هستند کلوخون و استرودبک معتقدند که فرهنگها در 5 مورد با یکدیگر متفاوتند :

الف ) طبیعت درونی انسان : می تواند شیطانی ، حنثی یا خوب باشد ، می تواند تغییر پذیر یا ثابت باشد .

ب ) روابط انسان و طبیعت : می تواند منعکس کننده اسارت در برابر طبیعت ، هماهنگ کننده با طبیعت و یا غلبه کننده بر طبیعت باشد .

ج ) تمرکز زمان : می تواند بر گذشته ، حال ، آینده متمرکز باشد .

د ) چگونگی فعالیتهای انسان : می تواند بر انجام دادن ، بودن ( تجربه ) ، شدن ( رشد کردن ، تغییر کردن ) تاکید کند .

هو) چگونگی روابط اجتماعی : می تواند خطی ( انجام دادن آنچه مسئولین می خواهند ) پهلو به پهلو ( انجام دادن آنچه که همتاها می گویند) و یا
فرد گرایانه ( انجام دادن آنچه که خود ما فکر می کنیم درست است ) باشد .

 

 

7    . بر اساس تحلیل کوچکترین فضا ارزشهای تکرار شونده در فرهنگها کدامند ؟

 

1 – خود آرایی : خلاقیت ، آزادی ، انتخاب اهداف خود               6 – امنیت : نظم اجتماعی ، امنیت ملی ، احساس تعلق و سلامتی

2 – انگیزش گری : یک زندگی متنوع یا هیجان انگیز               7 – همگون گردی : اطاعت ، خود انظباطی ، مودب بودن

3 – لذت باوری : زندگی لذت بخش                                    8 – سنت : توجه به سنت ، خضوع ، دینداری ،

4 – دستاورد : جاه طلبی ، موفقیت ، قابلیت داشتن                   9 – نوع دوستی : مفید بودن ، با وفا بودن

5 – قدرت : دارایی ، قدرت اجتماعی                                  10 – جهان روایی : برابری ، خرد ، عدالت اجتماعی

 

 

8     . معنی رفتار اجتماعی را توضیح دهید ؟

رفتار اجتماعی در بین فرهنگهای مختلف معنی کاملاً مشابهی ندارد . مثلاً در یک مطالعه معنی رفتار های بخصوصی را در یونان و ایالات متحده نمونه هایی از این دو فرهنگ را انتخاب کرده بودند و خواستند تا هر رفتار را از ابعاد مختلف دسته بندی کنند . به نمونه های ذیل توجه کنید :

پیوستگی در برابر از هم گسستگی : بوسیله رفتارهای "دوست داشتن" ،" تحسین کردن "،" کمک کردن" در برابر "متنفر بودن" ،" تحقیر کردن" و "صدمه زدن"

فرو دستی در برابر فرا دستی : بوسیله رفتارهای "اطاعت" ،" دستورداده شده" ، "پذیرش انتقاد" دربرابر "به مثابه فرو دست با فرد رفتار کردن"  "دستور دادن" و" نصیحت کردن"

صمیمیت در برابر رسمیت : "داشتن رابطه جنسی" ،" ازدواج کردن" ، "عزیز دردانه بودن" در برابر" گماشتن بر منصبی مهم" ،" فرستادن نامه و دعوت رسمی به شام" و "دعوت برای پیوستن به کلوپ"  

خصومت :  "پرت کردن سنگ به" ،" دشنام دادن" ، "حذف از محدوده همسایگی"

در هر فرهنگ هر رفتار روی مقیاسهایی نرخ بندی شدند که توسط همین دسته از رفتار ها بنا شده بودند . برای مثال "دعوت به شام" بیشتر به "اطاعت" شبیه است یا" دستور" ؟ تنها به خاطر داشته باشید :

الف ) در معنی رفتار اجتماعی بین فرهنگی تفاوتهای ظریفی وجود دارد .

ب ) برای شناسایی و سنجش آنها روشهایی موجود است که ما می توانیم آنها را به مردم آموزش دهیم تا آنها را به حساب آورند .

ج ) کثرت وقوع رفتار تعیین کننده اصلی معنی رفتار در فرهنگ است .

د ) درک تفاوتهای ظریف در معنی رفتار اجتماعی می تواند تعامل اجتماعی را تسهیل بخشد و یا از سوء تفاهمها جلوگیری کند .

 

 

فرهنگ و رفتار اجتماعی                        فصل پنجم                             استاد : سرکار خانم تراب پرور

 

 


01                       جوامع خوراک جو را توضیح دهید ؟

در فرهنگهای خوراک جو (جوامع شکار ، ماهیگیری و جمع آری گیاهان خودرو ) نابرابری جنسی یا لایه بندی اجتماعی ( به صورت قانونگذار یا حکمران ) ناچیز است و توجه به زندگی بیشتر است . برای مثال اسکیموها به غربیها به دیده حقارت می نگرند زیرا آنها یکدیگر را همچون حیوان شکار می کنند . در این جوامع رابطه فامیلی بسیار اهمیت دارد و سیستمهای دوجانبه نسبی معمول است . خوراک جویان تمایل دارند بطور دوره ای تک همسر باشند و در خانواده های هسته ای زندگی کنند. در آن دسته از جوامع خوراک جو که گوشت مصرف زیادی دارد چون تنها مردان هستند که گوشت فراهم می کنند بر خی نابرابریهای جنسی مشاهده می شود با این وجود رابطه بین جنسها به دلیل وابستگی برای فعالیتهای خاص بیشتر از دیگر جوامع بر تساوی استوار  است .

02                       جوامع پالیزکار را توضیح دهید ؟

در بخشهایی از جهان که زمینهای ناصاف در دسترس هرکس که بخواهد روی آن کار کند قرار دارد خانواده های گسترده بطور گروهی روی آن کار می کنند . این جوامع اغلب غذای اضافی دارند . در جوامع پالیز کاری پیشرفته بدلیل در دسترس بودن ابزار فلزی خلاقیت به طرز خاصی بالاست . در جوامع پالیز کاری ساده تمایل به برابری وجود دارد . در جوامع پالیز کاری پیشرفته به دلیل وجود بردگی و رهبری موروثی نابرابری بیشتر است  . در جوامع پالیز کار معمولاً وظیفه صاف کردن زمین برعهده مردان گذاشته می شود و زنان در کشت محصول کمک می کنند .  خلاصه اینکه رقابت و کمبود منابع خشونت و نابرابری از خصایص بسیار رایج بسیاری از جوامع پالیز کار است .

03                       جوامع چوپانی را توضیح دهید ؟

در اینگونه جوامع نخستین منبع غذا چهار پایان است و غذا از طریق نگهداری آنها بدست می آید . به عبارت دیگر زندگی بر اساس نیاز گله ها سازماندهی می شود مثلاً مردم در تابستان در ارتفاعات و در زمستان در دره ها زندگی می کنند پس این جوامع به نوعی چادر نشین هستند .    مبادله بر اساس روابط خویشی است و خرید و فروش حیوانات به افراد خارجی کمتر است . نوعی خوراک جویی و باغداری نیز در فعالیتهای آنها دیده می شود .  جوامع چوپانی را می توان مرحله ای بین جوامع پالیز کار و کشتگر دانست . روابط جنسی در برخی از جوامع چوپانی مشابه جوامع کشتگر و در برخی دیگر مشابه جوامع پالیز کار است .

04                       جوامع کشت گر را توضیح دهید ؟

این جوامع را می توان با عناصری چون روشهای شخم زدن ، آبیاری و حاصلخیز کردن زمین دانست . و از ویژگیهای آنها وجود میزان قابل توجهی مازاد مواد غذایی است ، این مازاد مواد در جهت توسعه ساختار طبقاتی و همچنین فراهم آوردن امکانات شهرهای بزرگ و ساختن بناهای یاد بود هدایت می شود . در جوامع کشتگر نابراری جنسی بسیار شدید است . مردان بیشتر در بیرون از خانه به کشاورزی و زنان خانه دار هستند و شکاف موجود که نتیجه کار بیرونی و خانگی است به نسبت بیشتراز جوامع دیگر بر رفتار اثر می گذارد . در جامعه گشتگر دو جنس با هم وابستگی متقابل دارند زیرا اغلب مردان قادر به پخت و پز نیستند و زنان هم نمی توانند بجنگند . ماندلبوم چگونگی رابطه دوجانبه انزوای زنان وافتخار مردان در جوامع کشتگر را بخوبی تشریح میکند : برای مثال زنان در هنگام عبور مردان بالغ از کنار حیاطی که آنها نشسته اند باید خود را بپوشانند .
  جوامع مدرن همچنان تحت تاثیر دیدگاههایی قرار دارند که در طول دوره تکامل فرهنگی دوره کشتگری به وجود آمده اند . 

05                       جوامع صنعتی را توضیح دهید ؟

خصیصه کلیدی این جوامع تولید کالاهایی است که در برابر کالاهای دیگر و یا پول مبادله می شوند . اتکا به اقتصاد پولی به هر دو جنس زن و مرد امکان می دهد تا خدمات خود را به کار فرمایان ارائه دهند . لایه بندی اجتماعی بسیار شدید است بطوریکه بین مشاغل زنانه و مردانه نیز دیده    می شود . خصیصه مهم دیگر این جوامع "مصرف گرایی است"با فرار زنان از جنبه های ملال انگیز زندگی خانگی و پناه بردن به مراکز خرید ارتباط دارد . آزادی جنسی بیشتر و فراهم بودن شیوه های جدید زندگی از قدرت استاندارد مضاعف جنسی کاسته است ، به هر حال در جوامع صنعتی مختلف میزان ایجاد تغییر در نابرابری جنسی بسیار متفاوت است . با وجود تاکید بسیار بر برابری جنسی در مدارس ، زنان بیشتر به انجام شغلهای معمولی همچون منشی گری و بچه داری می پردازند . زنان در مسائل سیاسی کشور دخالت می کنند اما مشاغل بالای دولتی را مردان تقبل
 می کنند .

06  جوامع سوسیالیستی را توضیح دهید ؟

فلسفه با برابری جنسی بشدت گره خورده است اما این پرسش تا کنون بی پاسخ مانده است که چرا در بیشتر جوامع سوسیالیستی زنان را نمی توان در پستهای کلیدی دید ؟ در حقیقت فلسفه برابری خواهی در این جوامع به گونه منجر شده است که زنان این جوامع در مقایسه با زنان جوامعی که نابرابری جنسی در آنها حاکم است تنها کارهای خطرناک بیشتری انجام دهند مثال هردو کار سنگینی چون جاده سازی انجام می دهند .

07  جوامع در جهان سوم چگونه هستند ؟

بیشتر زنان امروز در نوعی از جوامع غیر صنعتی زندگی می کنند که دارای ساختهای اجتماعی القاطی هستند . اغلب جوامع جهان سوم دارای کشاورزی هستند اما قسمتهای کوچکی هم دارای ساختهای صنعتی هستند . موقعیت زنان در این جوامع به دلایل بسیار نسبت به جوامع خوراک جو رضایت بخش است . یکی از ویژگیهای این جوامع تنوع نقش جنسی است که این نوع تنوع به طبقه اجتماعی بستگی دارد .

08  جوامع اطلاعاتی را توضیح دهید ؟

هرچه ما بسوی جوامع اطلاعاتی – جوامعی که در آنها دیگر به قدرت ماهیچه نیاز نیست – پیش می رویم انتظار داریم که برابری جنسی بیشتری مشاهده شود اما بدلیل حقایق موجود در جهان و بر مبنای فرهنگهای سنتی که ذهنی هستند به زمان طولانی نیاز است تا برابری کامل حاکم شود . با توجه به افزایش پیچیدگی جوامع از ابتدا تا کنون تفاوت بین وضعیت زنان و مردان نخستین افزایش و سپس کاهش یافته است پس شکا ارتباطی به صورت یوی وارونه است .

09  فرهنگ و فاصله اجتماعی را بررسی نمایید ؟

ازدواج کمترین فاصله اجتماعی را در بر دارد . برای مطالعه بیشتر در مورد فاصله اجتماعی می توانیم از مردم فرهنگهای دیگر بپرسیم : آیا حاضرید با شخص دیگری که چند ویژگی آنها شرح داده شده است کاری انجام دهید ؟ مثلاً  در یک مهمانی شام که کارگر سیاهپوست غیر ماهری آن را ترتیب داده است شرکت کنید ؟ مطالعات انجام شده تفاوتهای فرهنگی اساسی را نشان داده اند . مثلاً در آمریکا عامل تغییر پذیری قضاوتها در مورد فاصله اجتماعی بوسیله نژاد کنترل می شود و در ژاپن با اندکی کاهش به همین شکل . در آلمان شغل فرد مهمترین عامل است و در در دیگر فرهنگها متفاوت به هر حال این اطلاعات تفاوتهای فرهنگی را هم منعکس می کنند .

10  . پرداختن به زمان در فرهنگها را بررسی نمایید ؟

دوب در فرضیه ای می گوید : دوره یک وقفه زمانی تحت شرایط زیر اهمیت بیشتری دارد :

الف ) زمانی که اهداف از طریق هماهنگی فعالیتهای چند نفر  با سهولت بیشتری به دست آید .                                                                            

ب) زمانی که مردم به دنبال اهداف مشابهی هستند و باید برای دستیابی به آن اهداف خود را هماهنک کنند .

ج ) زمانی که یک فعالیت رابطه قدرت بین گروه و افراد را شامل شود.

 

د ) زمانی که برنامه ریزی و دریافت ارتباطات برای ارتباط دهنده و پیام گیرنده اهمیت داشته باشد .

هو) زمانی که پیش بینی شده است : تداوم یا پایان فعالیت ، دستیابی به هدف مربوطه را نزدیکتر می کند و یا به محرومیتها پایان می دهد .

و ) زمانیکه کامروایی مرتب به تعویق افتد .

این فرضیه ها نشان می دهد که هرچه یک جامعه صنعتی تر باشد تاکید روی زمان بیشتر خواهد بود مثلاً مطالعه بارتلت نشان داد : ژاپنی ها خیلی بیشتر از مردم کشور های کمتر توسعه یافته به زمان اهمیت می دهند و یا مردم ساکن شهر های بزرگ نسبت به شهرهای گوچک آگاهی بیشتری نسبت به زمان دارند . از گروهی از مردم مکزیکی و آمریکایی خواسته شده که طول مدت "یک دقیقه" را تخمین بزنند : مکزیکی ها به طور متوسط 5/1 دقیقه و آمریکایی ها بعد از 8/0 دقیقه اعلام کردند که یک دقیقه سپری شده است و این نشان دهنده خونسردی مکزیکی ها در رابطه گذشت زمان است .

  

 

 

 

 

 

شنبه ۱٧ دی ۱۳٩٠ساعت ٦:٢٢ ‎ب.ظ توسط علی صادقی پری - علیرضا مقصودی -هادی عزتی - ح.گودرزی -عباس نقی زاده نظرات ()
تگ ها:
  1. 1.      مراحل اصلی رفتار گردشگر را نام ببرید ؟ ( 4 مورد )

فعالیتهای قبل از سفر که شامل کسب اطلاعات از منابع گوناگون ، ذخیره جا برای سفر در وسایل حمل و نقل و اقامتگاه ها است .

انجام سفر ابتدا به مقصد و برعکس که ممکن است مدتی بیش از یک روز را در بر گیرد .

فعالیتهایی که گردشگر در مقصد انجام می دهد ، همچون بازدید از جاذبه یا شرکت در یک رویداد که ماهیتی بسیار متنوع دارد .

رفتارهای پس از سفر ، از قبیل چاپ عکس و فیلم گرفته شده در طول سفر و بیان خاطرات سفر برای دیگران .

  1. اقسام گردشگری از دید سازمان جهانی جهانگردی را نام ببرید ؟

 1- گردشگر بین الملل            1/1 -  گردشگر ورودی :  ورود گردشگران غیر مقیم به یک کشور

                                          2/1 - گردشگر خروجی : خروج اتباع یک کشور جهت بازدید از کشور های دیگر

2 – گردشگر درون مرزی : بازدید مردمان یک کشور از نقاط داخل همان کشور مثل ایرانگردی .

3 – گردشگر داخلی : حاصل جمع گردشگری درون مرزی و گردشگر ورودی می باشد .

4 – گردشگر ملی : حاصل جمع گردشگر درون مرزی و گردشگر خروجی می باشد .

  1. مسافر را تعریف کنید ؟

مسافر کسی است که بین دو یا چند کشور یا چند محل در داخل یک کشور سفر می کند .

  1. چشم انداز های مختلف گردشگری را نام ببرید ؟

رویکرد سازمانی ، رویکرد محصولات ، رویکرد تاریخی، رویکرد مدیریتی ، رویکرد اقتصادی ، رویکرد جامعه شناختی ، رویکرد جغرافیایی  رویکرد میان رشته ای ، رویکرد سیستمی

  1. ویژگیهای صنعت گردشگری کدامند نام ببرید و تعریف کنید ؟

اساس صنعت گردشگری بر وجود و بهره مندی از تفاوت استوار است : گردشگران برای بهره مندی از چشم اندازها و محیط هایی همچون محیط زندگی خود ، دیدار با مردمانی همچون سرزمین خود و بازدید از اماکن و میراث های فرهنگی مطابق با جامعه خود به طور معمول پای به سفر نمی گذارند ، بلکه این وجود اختلاف ها و تفاوت ها است که جذابیت سفر را افزایش می دهد .

گردشگر برای بهره مندی از کالا و خدمات صنعت گردشگری ناگزیر از سفر به سرزمین مقصد است : به این ترتیب هزینه حمل و نقل در این صنعت بر خلاف صنایع دیگر از عهده عرضه کننده برداشته و متقاضی آن را تقبل می کند و نکته مهم دیگر امکان انتخاب سیستم حمل و نقل است که می تواند بسته به مورد از هواپیما و کشتی و راه آهن و ... حتی اشکال غیر متعارف استفاده نماید .    

فعالیتهای مرتبط با صنعت گردشگری بر خلاف جریان معمول زندگی گردشگران شکل می گیرند :  به تعبیر روشن تر گردشگران جهت بهره برداری از تولیدات این صنعت کارهایی را انجام می دهند و به شیوه ای عمل می کنند که با هنجارهای معمول زندگی ایشان در موطن سنخیتی ندارد مثل حذف از ساعات کار از برنامه روزانه یا تغییر در برنامه غذایی

نقش نظام اطلاع رسانی در صنعت گردشگری چشمگیر است : چون تنها راه اطلاع یابی از خصایص مقصد گردشگری سفر است ، نقش اطلاعات و اطلاع رسانی در معرفی کالا و خدمات اهمیت بیشتری می یابد .

صنعت گردشگری فصلی است : جاذبه های گردشگری بخصوص جاذبه های طبیعی همچون سواحل ، کوهسارها ، بیابانها ، و نظایر آن اغلب در فصل های خاصی از سال توجه گردشگران را به سوی خود جلب می نماید .

گردشگری صنعتی کاربر است : این موضوع از آن رو اهمیت بسیار دارد که بر خلاف روندهای جاری در پیشرفت اقتصادی کشور ها
که گرایش به استفاده از تکنولوژی های سرمایه بر دارد ، این فعالیت در گشایش فرصتهای شغلی برای جوامعی که معضل بیکاری دارند و از جاذبه و قابلیت های صنعت گردشگری برخوردارند   

کالاها و خدمات تولید شده در صنعت گردشگری عمدتاً غیر قابل انبار کردن هستند : این ویژگی را که درو اقع باید از خصایص منفی
و نقاط آسیب پذیر گردشگری دانست ، به عنوان یکی از وجوه متمایز کننده این صنعت از بسیاری فعالیت هایس اقتصادی دیگر می توان بر شمرد . مثل اتاق های خالی هتل یا رستوران ، صندلی خالی در هواپیما

صنعت گردشگری دارای منافع غیر اقتصادی بسیار است : این موضوع که یکی از نقاط قوت این صنعت به عنوان فعالیتی چند بعدی است از نقاط تمایز آن با بسیاری تولیدات کالاها و خدمات دیگر نیز به شمار می رود . بعوان مثال گردشگری را به عنوان ابزاری در گسترش ایده گفتگوی تمدن ها

سمت تقاضا در صنعت گردشگری به شدت تحت تاثیر عوامل غیر اقتصادی قرار دارد : وقوع بی ثباتی های سیاسی ، تروریسم و گسترش بیماری های خاص از جمله مسائلی هستند که می توانند به آسیب پذیری جدی صنعت توریسم یک منطقه منجر شوند . برای مثال پیامدهای حادثه 11 سپتامبر در حمله به برجهای دوقلو بر کسی پوشیده نیست . روی دیگر این سکه رشد صنعت گردشگری در مناطق امن جهان است ، چنانچه اروپا همچنان در عرصه جذب گردشگران بخوبی عمل نماید .

گردشگری صنعتی چتری است : به آن معنا که طیف وسیعی از کالاها و خدمات در این صنعت عرضه می شود و این کالاهاو خدمات خود به عنوان محصول نهایی از سوی مصرف کنندگان تقاضا می شوند . حمل و نقل ، خدمات اقامتی ، اغذیه و نوشیدنی ها

بهره مندی محصولات صنعت گردشگری حاصل تعامل اجتماعی میان عرضه کننده و متقاضی است : یعنی رابطه ای میان این
 دو برقرار می شود که در آن مشخصه ها و ویژگی های محصول از قبیل کیفیت و قیمت تمام شده حسب توافق دو طرف تعیین می شود  به این ترتیب کیفیت خدمات ارائه شده در صهعت گردشگری بیش از آن که تابع استاندارهای معینی باشد تحت تاثیر عوامل انسانی
 ( توانایی ها و تجربه عرضه کننده ) قرار دارد .

گردشگری یک بخش پیشرو در اقتصاد به شمار می آید : این صنعت می تواند نقش لوکوموتیو رشد را در اقتصاد دارای پتانسیل های گردشگری ایفا نماید . زیرا بواسطه وجود پیوند های پیشین و پسین متعدد ، بسیاری فعالیتهای اقتصادی بدان وابسته اند .

محصولات صنعت گردشگری قابل بهره برداری دو گانه اند : به بیان دقیق تر کالاها و خدمات گردشگری به طور عام هم از سوی گردشگران و هم از سوی ساکنان محلی بهره برداری می شوند مثال سرمایه گذاری در زیرساخت ها نظیر امنیت ، ارتباطات و بهداشت

اغلب واحد های فعال در صنعت گردشگری کوچک هستند : البته این صنعت فعالیت عظیم نظیر شرکتهای حمل ونقل هوایی ، هتل های زنجیره ای بین المللی را نیز در بردارد و تمایل به ادغام در این صنعت نیز به چشم می خورد ، لیکن همچنان بخش اعظم ارائه خدمات و کالاهای گردشگری در اختیار واحدهای کوچک ، کاربر و یا سرمایه پایین است . 

صنعت گردشگری نسبت به تغییرات درآمد و قیمت بسیار حساس است : اگر چه از یک سو حساسیت بیشتر نسبت به تغییرات قیمتی و رقابت قیمتی در این صنعت را توجیه می نماید و عمدتاً به عنوان یک نقطه آسیب پذیر گردشگری تلقی می شود مثال با هرگونه تغییرات در درامد افراد به سرعت بر تقاضای ایشان از محصولات صنعت گردشگری تاثیر می گذارد .

بسیاری مشاغل در صنعت گردشگری فصلی هستند : ویژگی عام فصلی بودن صنعت سبب می شود که بنگاههای فعال در گردشگری در دوران رکود تقاضا با نیروی کار مازاد مواجه باشند مثال یک هتل در کنار ساحل یا در کنار پیست اسکی

اغلب شاغلین صنعت گردشگری را زنان تشکیل می دهند : به طور عمومی و در سراسر جهان نظر به ماهیت فعالیت در صنعت گردشگری که صنعتی مبتنی بر عرضه خدمات است شاعلین زن نقش و سهم توجهی در بازار کار این صنعت ایفا می کنند .

اغلب شاغلین صنعت گردشگری را جوانان تشکیل می دهند : شواهد آماری حاکی ار آن است که صنعت گردشگری از نظر
نیروی انسانی صنعتی جوان به شمار می رود . جذابیت های خاص صنعت ، نیاز به تحرک و تطبیق پذیری و یا اشتغال نیمه وقت 

  1. عوامل موثر بر صنعت گردشگری کدامند ؟

افزایش اوقات فراغت ، گسترش شهر نشینی ، دگرگونی در نگرش نسبت به سفر ، افزایش سطح درآمد سرانه

  1. پیشرفتهای فنی عرضه در صنعت گردشگری را توضیح دهید ؟

گسترش صنعت گردشگری را تنها نمی توان مرهون عوامل موثر بر تقاضای آن دانست و در واقع تقاضا یک سوی بازار است و عرضه به عنوان تامین کننده خواسته مشتریان در مقابل آن است به عنوان مثال : هرچه در طول تاریخ گردشگری ملاحظه می شود که مردم
با انگیزه های مختلف قصد سفر می کنند ، باید از سوی دیگر ابزار ها و امکانات متناسب با تامین خواسته آنها نیز فراهم باشد . از این رو پیشرفت تکنولوژی و سهولت و سرعت موجب پیشرفت در صنعت گردشگری است و در کنار الزام به سفر برای تجارت ، زیارت و ... کارونسراهای کهن به هتل های مدرن و اسباب سفر از چارپایان و کالسکه ها تا هواپیماهای مافوق صوت تحول یافته است .  

  1. چشم اندازی بر صنعت گردشگری در عصر حاضر به چه معنا ست ؟

سازمان جهانی جهانگردی در پایان قرن بیستم میلادی صنعت گردشگری را در ردیف نخست صنایع کسب کننده درآمد صادراتی معرفی کرد . در سال 1999 گردشگری بزرگترین صنایع صادراتی جهان یعنی خودرو سازی ، شیمیایی و ... را پشت سر گذاشت و رقم صادرات آن 550 میلیارد دلار رسید . آینده این صنعت کاملاً خوش بینانه است و علیرغم مشکلاتفراروی  اقتصادی گردشگری در ردیف 3 صنعت عمده صادراتی قرار دارد .

 

  1. انواع گردشگری را نام ببرید و تعریف کنید ؟

گردشگری فرهنگی   تاریخی : به اجمال گردشگری تاریخی – فرهنگی را می توان نوعی از گردشگری دانست که گردشگر در آن در جستجو ، فراگیری و تجربه درباره فرهنگ حال و گذشته جامعه خود یا دیگران می پردازد .

گردشگری ماجراجویانه:گونه ای از گردشگری است که مهترین هدف آن ایجاد هیجان برای گردشگر است مثل قایقرانی ، صخره نوردی

گردشگری ورزشی : گردشگری مبتنی بر ورزش بخش یا نوعی از گردشگری شناخته می شود که مشتمل بر مشارکت در فعالیتهای ورزشی است . شامل شرکت در رقابتهای ورزشی ، ممکن است خود ورزشکار باشند یا از اعضای همراه تیم مثل پزشک یا سرپرست باشد .

گردشگری درمانی : مردمان بسیاری در سراسر جهان به منظور کسب آرامش و درمان سفر می کنند و سابقه بسیار طولانی دارد .

گردشگری انبوه یا تفریحی : بزرگترین بازار گردشگری جهانی را که اغلب گردشگری تعطیلاتی نیز خوانده می شود تشکیل می دهد .

گردشگری نوستالژیک : خاطرات و تجارب ایام گذشته عنصری برانگیزنده برای سفر به مقاصدی است که فرد پیشتر در آن حضور داشته و به نوعی با ذهن و شخصیت او ییوند خورده است .

گردشگری روستایی : با شهری شدن زندگی علی الخصوص در جوامع پیشرفته زندگی روستایی مفهومی دور از ذهن دارد و این موضوع انگیزه اصلی تبدیل شدن روستا به یک مقصد گردشگری است .

گردشگری قومی : گاه گردشگران با هدف مطالعه و بررسی ویژگیها ، آداب و سنن و روش زندگی  یک قوم خاص به مناطق اسکان آنها سفر می کنند  .

گردشگری شهری : جابجایی و سفر اشخاص به محیط های شهری جز محیط اقامت متعارف آنها به منظور جمع آوری اطلاعات
 کسب تجربه و تامین خواسته هایی که سفر به انگیزه آنها انجام می پذیرد . بازدید از یک سایت تاریخی یا شرکت در یک همایش علمی

گردشگری مبتنی بر کسب و کار : بسیاری از مردم جهان به منظور انجام وظایف کاری خود سفر می کنند و گردشگری نیز می کنند .

گردشگری مذهبی : مثل زیارت خانه خدا و سایر اماکن مذهبی

گردشگری مبتنی بر رویدادها : مسابقات ورزشی ، اجلاس های بین المللی ، نماشگاههای تجارتی بین المللی

طبیعت گردی : میان گردشگری بر مبنای محیط طبیعی و انواع دیگر همپوشانی های متعددی وجود دارد به عنوان مثال دریا و محیط آبی

گردشگری برای دیدار دوستان : پیوستن مجدد به سایر اعضاء خانواده مهاجرت کرده به دلایل مختلف حتی برای مدتی کوتاه  عاملی برای مسافرت و گردشگری است .

 

 

10. در مورد تور گردان ها مختصراً توضیح دهید ؟

سازمان هایی که خود را تور گردان می خوانند ، از وظایف مشخصی در صنعت گردشگری برخوردارند ، آنها عناصری همچون حمل ونقل  اقامت و سایر خدمات را به صورتی جداگانه خریداری کرده و ضمن ترکیب آنها با یکدیگر به صورت یک بسته سفر به شکل مستقیم یا غیر مستقیم به مشتریان ( متقاضیان سفر ) عرضه می نمایند .  البته مشتریان نیز خود می توانند چنین کاری انجام دهند یعنی اجزای مختلف سفر را مجزا خریداری کنند و باهم ترکیب کنند بنابر این ارزش و اهمیت کار تورگردان ها آن است که می توانند این اجزاء را به صورت عمده خریداری و تهیه نمایند و  بسته سفر را از نظر کیفیت ، قیمت و امنیت تدارک ببینند .

  1. دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی را توضیح دهید ؟

دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی به عنوان عنصری واسطه میان عرضه کنندگان اصلی خدمات همچون تورگردانان یا شرکت های حمل و نقل و هتل ها از یک سو و گردشگران متقاضی سفر از طرف دیگر عمل کنند . این دفاتر با برقراری مواجهه میان عرضه کننده و متقاضی در واقع شکل دهنده بازار گردشگری هستند ازاین رو آشنایی با عملکرد این موسسات بسیار حائز اهمیت است .

  1. صنعت حمل و نقل را توضیح دهید؟

صنعت گردشگری حاصل مسافرت و اقامت مردم در خارج از مناطق بومی خود می باشد . توسعه حمل و نقل در خش دولتی یا خصوصی تاثیر عمده ای بر رشد و هدایت این صنعت داشته است . فراهم بودن امکانات حمل و نقل مناسب ، مطمئن ، راحت و سریع و ارزان
 پیش شرط توسعه گردشگری جمعی است . زیرا گردشگران در تصمیمات خود دو عامل هزینه و زمان را مد نظر دارند . البته آغاز و گسترش انواع سیستم حمل ونقل از جمله جاده ای ، ریلی و هوایی همگی مدیون بخشهای دیگر مثل پست و ... نیز بوده است .

  1. جاذبه های گردشگری به چند دسته تقسیم می شوند ؟

به دو گروه اصلی یکی جاذبه های طبیعی و خدادادی و دیگری جاذبه ای دست ساز بشری تقسیم بندی نمود .

 

 

 

شنبه ۱٧ دی ۱۳٩٠ساعت ٦:۱٤ ‎ب.ظ توسط علی صادقی پری - علیرضا مقصودی -هادی عزتی - ح.گودرزی -عباس نقی زاده نظرات ()
تگ ها: