مجموع مقالات و تحقیق های دانشجویی پنج اندیش

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود ؟
 
به پایان آمد این دفتر حکایت همچنان باقی ست
ساعت ٥:٥٩ ‎ب.ظ روز ۳ امرداد ۱۳٩٤ : توسط : گروه پنج اندیش

 

 

به امید دیدار ...


 
سلام سوالات اصول و فنون مذاکره استاد جهانی به صورت کامل
ساعت ۸:۱٠ ‎ب.ظ روز ٧ بهمن ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

بنام خداوند بخشنده مهربان

اصول و فنون مذاکره                                                                                                        استاد :جناب آقای جهانی

1-عبارت «پافشاری روی مواضع به توافق های غیر معقول منتهی می شود »را توضیح دهید ؟

هنگامی که مذاکره کننده روی مواضع خود پافشاری میکنند خودشان را در تاروپود این مواضع مبحوس  میکنند.هر چقدر بیشتر کوشش کنید که طرف مقابل را به غیر ممکن بودن تغییر موضع اعلام شده خود متقاعد سازید ،انجام این کار مشگل تر می شود .حصول هر توافقی که منافع اولیه طرفین را به صورت معقولی پیوند دهد ،ضعیف تر می گردد.

2-چرا «پافشاری روی مواضع ادامه روابط جاری بین طرفین را به مخاطره می اندازد ؟

چانه زدن روی مواضع به صورت کشمکش بین خواسته های طرفین در می آید .هر یک از دو طرف مذاکره روی آنچه که می خواهد یا  می خواهد نکند پافشاری و اصرار می نمایند.هر یک از طرفین از طریق اعمال فشار مطلق سعی می کنند طرف را وادار به تغییر موضع خود کند.وقتی که یک طرف در میابد به خواسته های غیر قابل تغییر طرف دیگر سر تسلیم فرود می آورد و ملاحظات حقا وی به هیچ شمرده می شود ،حاصلی جز عصبانیت ،رنجش و خشم به بار نمی آید .بدین ترتیب چانه زدن روی مواضع روابط طرفین را تیره و گاهی قطع می کند.

3-روش مذاکره ملایم و مذاکره سخت را با هم مقایسه کنید؟

                 ملایم                                                                                              سخت

شرکت کنندگان در مذارکره دوستان یکدیگرند.                                   شرکت کنندگان در مذاکره رقیب و دشمن یکدیگرند

هدف رسیدن به توافق است                                                        هدف پیروزی است

امتیاز بدهید تا روابط را حفظ و پایدار کنید                                        به عنوان پیش شرط حفظ روابط امتیاز بخواهید

به دیگران اعتماد کنید                                                                به دیگران اعتماد نکنید

پیشنهاد جدید بدهید                                                                   تهدید کنید

حداقل مورد قبول خود را آشکار کنید                                               در مورد حداقل مورد قبول خود طرف را گمراه کنید

روی رسیدن به توافق اصرار کنید                                                    روی موضع خود پافشاری کنید

به فشار تسلیم شوید                                                                    فشار بیاورید

 

 

4-چهار نکته اساسی در مذاکره اصولی را نام برده و به اختصار توضیح دهید؟

1-اشخاص :اشخاص را از مساله جدا کنید.

2-منافع :روی منافع متمرکز شوید.

3-حق انتخاب ها :پیش از اینکه تصمیم بگیرید چه کار کنیدمجموعه متنوعی از طرق ممکن و راه حل های احتمالی را ایجاد و فراهم کنید.

معیار ها :اصرار داشته باشید که نتیجه مذاکره بر اساس نوعی استاندارد عینی قرار گیرد.

5-روش مذاکره ملایم ،سخت و اصولی را به اختصار توضیح دهید ؟

ملایم   :  شرکت کنندگان در مذاکره دوستان یکدیگرند.   هدف نیل به توافق است .امتیاز بدهیدتا روابط را تامین کنید.به دیگران اعتماد کنید.موضع خود را به سهولت تغییر دهید .پیشنهاد جدید بدهید.حداقل مورد قبول خود را آشکار کنید.

سخت :شرکت کنندگان در مذاکره رقیب یکدیگرند .هدف پیروزی است .به عنوان شرط ادامه روابط امتیاز بخواهید.با اشخاص و مساله سخت برخورد کنید .به دیگران اعتماد نکنید.روی مواضع خود پافشاری کنید.تهدید کنید .در مورد حداقل مورد قبول خود طرف مقابل را گمراه کنید.

اصولی :شرکت کنندگان در مذاکره مشگل گشا هستند .هدف نیل به یک نتیجه معقول است .اشخاص را از مساله جدا کنید .با اشخاص ملایم باشید .منافع طرفینرا کشف کنید.از داشتن خطی به عنوان خط کف و یا حداقل مورد قبول خود پرهیز کنید.

6-عبارت «مذاکره کنندگان در درجه اول انسانند »را توضیح دهید ؟

یک حقیقت اساسی در مذاکره ،که در معاملات مربوط به شرکتها و معاملات بین المللی به سادگی فراموش می شود ،این است که شما با نمایندگان انتزاعی طرف دیگر سرو کار ندارید بلکه با انسانها روبه رو هستید .این انسانها دارای احساسات هستند واجد ارزش های عمیقی می باشند و سوابق و دیدگاههای متفاوت و گوناگونی دارند و غیر قابل پیش بینی هستند .شم هم همینطور.ناتوانی در رفتار با دیگران همواره با احساس و عاطفه انسانی که در خور واکش های آدمی است می تواند برای یک مذاکره فاجعه انگیز باشد .هر کار دیگری که در هر زمانی در طول مذاکره انجام میدهیداز آماده سازی مذاکره تا پیگیری آن شایسته است از خوتان بپرسید آیا توجه کافی به مساله انسانها داشته ام .

-7«هر مذاکره کننده ای دو نوع منافع دارد ،یکی منافع ماهوی و دیگری منافع روابط انسانی »در این مورد توضیح دهید ؟

هر مذاکره کننده ای می خواهد به توافقی برسد که منافع ماهوی او راتامین کند .همین علت انجام مذاکره است .فراسوی آن ،مذاکره کننده علاقه ای همک به روابطش با طرف دیگر دارد .عتیقه فروش هم می خواهد هم در فروش خود سود کند و هم خریدار را به صورت مشتری دائمی خود در آورد.که به آن منافع روابط انسانی نیز می گویند .

 

 

8-باورهای متضاد یک مستاجر و موجر را هنگام انجام مذاکره ذکر کنید؟            

باور های مستاجر :میزان اجاره همکنون خیلی بالاست .من اشخاصی را می شناسم که برای آپارتمانهای مشابه کرایه کمتری را می پردازند .اشخاص جوانی مثل من از پس پرداخت این هزینه بالا بر نمی آیند .موجر شخصی سرد و خشک و دیر آشناست .هیچ وقت از من نمیپرسد که حال و احوال من چگونه است .آپارتمان نیاز به رنگ آمیزی دارد .

باورهای موجر :میزان اجاره بها مدت هاست که افزایش نداشته است .مستاجر آپارتمان را به شدت فرسوده کرده است .من اشخاصی را می شناسم که رای آپارتمانهای مشابه اجاره بیشتری را پرداخت میکنند. ما مالکین باید اجاره را بالا ببریم تا کیفیت محله را بالا ببریم .صدای پخش صوت او مرا دیوانه میکند .او اجاره را تا وقتی که من مطالبه نکنم پرداخت نمیکند .من یک آدم محتاط و با ملاحضه ای هستم .هرگز در مسائل مستاجر کنکاش و دخالت نمی کنم .

9-در مورد «حفظ آبرو و حیثیت شخصی  افراد در مذاکره» توضیح دهید ؟

مراد اصلی ما از حفظ آبرو و حیثیت شخصی انعکاس نیاز هر شخصی است که بین موضعی که در مذاکرات یا در یک توافق می گیرد با اصول و شعائر خودش و با گفته ها و اعمال گذشته اش سازش ایجاد کند .

10-«در مذاکره باید احساس های خود را صریحا بیان و آشکار کنید و وجود آنها را طبیعی و شروع به حساب آورید» ؟در این مورد توضیح دهید ؟

وقتی که احساسات خودتان یا احساسات افراد طرف مقابل را صرحتا در معرض بحث قرار دهید نه تنها جدی بودن مساله را مورد تاکید قرار می دهید بلکه مذاکرات را از گرایش انفعالی بودن به فعال بودن سوق می دهید . وقتی افراد از زیر بار احساسات بیان نشده رهایی یابند بیش از گذشته آمادهکار کردن روی مساله موضوع مذاکره می شوند .

11-برای درک احساس طرف مقابل از حرکات سمبولیک بهره بگیرید ،یعنی چه ؟توضیح دهید ؟

حرکات سمبولیک به مجموعه حرکاتی گفته می شود مانند یک یادداشت همدردی ،یک اظهار تاسف ،یک دیدار از آرامگاه ،فرستادن یک هدیه کوچه برای نوه شخص ،دست دادن یا رو بوسی یا صرف نهار با هم .همه این حرکات می توانند فرصت های با ارزشی باشند که یک موقعیت احساسی خصمانه را هزینه ناچیزی بهبود بخشند .یک عذر خواهی میتواند یکی از کم هزینه ترین و پر بارترین سرمایه گزاری هایی باشد که هر کسی می تواند بکند .

12-مذاکره را تعریف کنید ؟

مذاکره عبارت است از جریان مداوم رفت و برگشت ارتباطات به منظور رسیدن به یک تصمیم مشترک .

13-در مذاکره« فعالانه به سخن طرف مقابل گوش دهید »را توضیح دهید ؟

شنیدن به شما امکان و توان می دهد که نظرات و دیدگاهای طرف مقابل را درک کنید ،احساسات آنها را بفهمیدو آنچه را که سعی میکنند بگویند دریابید.گوش فرا دادن به طور فعالانه نه تنها آنچه را که میشنوید روشن میکند بلکه آنچه را که آنها می گویند به خوبی در میابید .اگر شما به سخنان آنها توجه داشته باشید و گاهی سخن آنان را با این قبیل جملات قطع کنید که آیا درست فهمیدم که شما گفتید...، در این زمان طرف مقابل می فهمد که وقت تاف نمیکند و فقط به تکرار مکررات نمی پردازد. طرف مقابل همچنین احساس رضایت از این می کند که که به سخنانش گوش فرا داده می شود و آنچه را که می گوید طرف مقابل می فهمد.

14-در مذاکره «در باره خودتان صحبت کنید نه در باره طرف مقابل »را توضیح دهید ؟

در بسیاری از مذاکرات ،هر یک از دو طرف به تفصیل درباره انگیزه ها و مقاصد طرف دیگر دادسخنت می دهد و آنها را محکوم می کند. ولی موثر تر و بهتر این است که مساله را از نظر آثار آن روی خودتان تشریح کنید، مثلا بگویید:احساس میکنم که حق مت تضییع شده است به جای اینکه بگویید شما زیر حرف خودتان زده اید و عهد شکنی کرده اید.اگر سخنی درباره آنان بگویید که معتقد باشند خلاف واقع است ،توجهی به شما نمی کنند یا عصبانی می شوند ،روی علائق شما متمرکز نخواهند شد ولی اگر بیانات شما در این زمینه باشد که چه احساسی دارید مشگل بتوان با این بیانات مقابله کرد .شما از این طریق همان اطلاعات را به طرف مقابل انتقال می دهید بدون اینکه واکنش دفاعی آنان را تحریک کنیدو سبب شوید که اطلاعات را به خوبی دریافت نکنند. 

15-عبارت «برای یافتن راه حل عاقلانه بین منافع دو طرف سازش دهید نه بین مواضع آنها »را توضیح دهید ؟

توجه به تفاوت بین مواضع و منافع بسیار مهم است .داستان کتابخانه که خاطراتان است که دو طرف خواسته ای متفاوتی داشتند یکی می خواست پنجره باز باشد و دیگری مایل بود بسته بماند که فرد کتابدار پس از گوش دادن به خواسته های دوطرف راه حل رادر باز گذلشتن پنجره اتاق کناری دید که هم هوا در جریان باشد و هم هوا سر نباشد و باد مستقیم وارد نشود.این مثال به این معنا است کتابدار بران شد که منافع دوطرف را تامین کند نه بین مواضع آنها قرار گیرد .

16-در مذاکره چگونه منافع را مشخص و تعیین می کنید؟توضیح دهید ؟

سودمندی نگریستن به مواضع برای درک منافع خیلی روشن است .موضع معمولا مشخص و واضح است ،منافع پشت سر این مواضع می توانند گنگ و بیان نشده و غیر مملموس و شاید هم نا هماهنگ باشند.با در نظر داشتن این حقیقت که درک و فهم و مشخص کردن منافع آنان حداقل به همان اهمیت درک و فهم ومشخص کردن منافع خودتان است.

17-در مذاکره منافع و خواسته های خود را صریح و روشن بیان کنید،در این مورد توضیح دهید ؟

اگر به علت رنج ناشی از زخم معده شدید به دیدن پزشک می روید ، چنانچه این ناراحتی را به صورت یک درد ملایم در معده خود توصیف کنید نباید انتظار داشته باشید فورا درمان شوید.وظیفه شما حکم می کند که طرف مقابل را از درجه اهمیت و مشروعیت منافع خوتان آگاه سازید.

یک دستورالعمل این است که :خیلی مشخص و قاطع باشید .توضیحات تفصیلی به صورت مشخص و منجز نه تنها به توضیحات شما شان و اعتبار می دهد بلکه اثر توضیحات شما را افزون می سازد.

 

 

 

18-در مذاکره خواسته ها و منافع طرف مقابل را به عنوان بخشی از مساله بپذیرید .یعنی چه ؟توضیح دهید ؟

هر یک از ما معمولا آن قدر درگیر منافع خومان هستیم و علاقه به تامین این منافع داریم که ناچار اهمیت زیادی برای منافع دیگران قائل نیستیم .افراد وقتی حس کنند که آنها را درک می کنید بهتر به شما گوش می دهند .بنا بر این اگر می خواهید طرف مقابل منافع شما را درک کند ،نشان دهید که شما هم منافع آنان را درک میکنید و در این کار آغازگر شما باشید.

19-هنگام مذاکره قاطع ولی انعطاف پذیر باشید .در این مورد توضیح دهید ؟

برای اینکه منافع خوتان را به حق انتخابها شقوق مختلف تبدیل کنید از خود بپرسید: اگر فردا طرف دیگر موافقت کند که طبق نظر من عمل کند حالاچه فکر می کنم که از او بخواهم مطابق آن با من همراهی کند .برای اینکه انعطاف پذیری خود را حفظ کنید ،سعی نمایید برای هر انتخابی که در نظر می گیرید با ذکر چند مثال آن را روشن وواضح سازید .سعی کنید بیش از یک انتخاب که بتواند منافع شما را تامین کند در نظر بگیرید.

20- چهار مانع اصلی در راه اندیشیدن به حق انتخاب های متنوع را بنویسید ؟

1-پیش داوری -2- جستجو برای یک راه حل واحد -3-فرض اینکه اندازه کیک ثابت است -4-داشتن این تفکر که حل مساله آنان مساله خودشان است .

21- چرا پیش داوری مانع اندیشیدن به انتخاب های متعدد می شود ؟

پیش داوری از تخیل و ابداع راه های تازه جلوگیری می کند و جنبه انتقادی نسبت به مسائل مطروحه در شما قوی تر می گردد. مذاکرات عملی تفکر عملی می طلبد نه افکار از هم گسیخته و افراطی .

22- برای آفرینش انتخاب های خلاق چه باید کرد ؟

1- جدا کردن کار آفرینش انتخاب ها از کار قضاوت در کار آنها .

2- افزایش دامنه انتخاب های روی میز مذاکره به جای جستجو برای راه حل واحد .

3- کاوش برای منافع متقابل .

4- اندیشیدن راه هایی برای آسان سازی تصمیم گیری طرف مقابل .

23- در مذاکره «آفرینش راه حل ها رااز تصمیم گیری درباره آن جدا کنید »در این مورد توضیح دهید ؟

شما به عنوان یک مذاکره کننده ، بالاجبار و ضرورتا ،خود ،به ابتکارات فراوانی دست می زنید .این کار ساده است .بنا به تعریف ،آفرینش افکار جدید ایجاب می کند که در باره چیز هایی که در حال حاضر در مغز شما نیستند به اندیشه بپردازید.بنا بر این ،در صدد باشید که جلسه ای برای ابداع افکار جدید یا برخورد عقاید و آرای مختلف با تعدادی از دوستانتان ترتیب دهید .چنین جلساتی می تواند به طور موثر جریان ابداع را از تصیم گیری جدا کند .

24- دستور العمل های جلسه مشاوره برای آفرینش ایده های جدید را بنویسید؟

1-هدف خود را تعریف کنید -2- تعداد محدودی ازافراد  را برای شرکت در جلسه انتخاب کنید -3-محیط را تغییر دهید -4-جو جلسه را غیر رسمی نگاه دارید -5-کسی را انتخاب کنید تا جو جلسه را آرام و هماهنگ نگاه دارد-

25- در مورد «موارد استفاده از معیار های عینی »در مذاکره توضیح دهید ؟

اتکا بر استاندارد های عینی به این وضوح و روشنی می تواند در مذاکره به کار آید مانند مذاکره بین کارفرمای ساخت منزل ،پس چرا نتوان از این استاندارد ها عینی در مذاکرات بازرگانی،مذاکرات بین المللی استفاده کرد .چرا نباید اصرار کنیم که به عنوان مثال ،قیمت مورد مذاکره بر اساس پاره ای از استاندارد های نظیر قیمت های بازار ،هزینه جایگزینی ،ارزش استهلاک دفتری ،یا قیمت های رقابتی تعیین گرددنه بر اساس نظر فروشنده .

راه حل این است که خودتان را برای رسیدن به راه حل ،بر اساس اصول متعهد بدانید نه بر اساس فشار و زور . روی شایستگی های منطقی مساله و نه فطرت و خمیره طرفین ،تمرکز کنید .به دلیل و منطق گوش دهید ولی  زیر بار تهدید نروید.

26- در مورد «استفاده از استاندارد های منصفانه  » برای ایجاد و توسعه معیار های عینی توضیح دهید ؟

معمولا بیش از یک معیار عینی به عنوان مبنای توافق پیدا خواهید کرد .به عنوان مثال ،تصور کنید که اتومبیل شما در تصادف از بین رفته و خسارت کلی دیده است و از شرکت بیمه ای که اتومبیل خودرا نزد آن بیمه کرده اید در خواست پرداخت خسارت می کنید.در حین مذاکراتتان با نماینده بیمه می توانید معیار هایی به شرح زیر برای قیمت اتومبیل خودتان منظور نظر قرار دهید:

1-قیمت اولیه اتومبیل منهای استهلاک .

2-اتومبیل به چه قیمتی می توانست به فروش برسد .

3-قیمت استاندارد طبق کتاب قیمت اتومبیل های  دست دوم برای این اتومبیل با این مدل و سال ساخت آن .

4-چه مبلغی باید برای شما پرداخت شود که مشابه اتومبیل منهدم شده را بخرید .

5-اگر به دادگاه مراجعه شود دادگاه ارزش اتومبیل را چه میزان تعیین خواهد کرد .

-تعریف دوم ،به دلخواه انتخاب کنید :معیار عینی می بایست مستقل از خواست و اراده هر یک از دو طرف باشد برای اطمینان از حصول اطمینان یک توافق خرد مندانه نه تنها مستقل از خواست و اراده بلکه بایستی شالوده مشروع و علمی هم باشد و معیار عینی باید برای دوطرف کاربرد داشته باشد.

27- هزینه و ضرر های استفاده از خط کف در مذاکره را بنویسید ؟

وجود یک خط کف می تواند از شما در برابر توافق نا مناسبی محافظت کند ،ضمنا ممکن است هم از آفرینش ایده های نو در شما جلوگیری کندو هم در رسیدن به توافقی که ممکن است قبول آن برای شما خردمندانه باشد .ضمن اینکه ممکن است این خط کف غیر واقع بینانه انتخاب شده باشد که در این صورت نمی تواند مبنای مناسبی برای مذاکره باشد.

28-مخاطرات ناشی از عدم آگاهی بر بهترین راه کار توافق حاصل مذاکره را توضیح دهید ؟

باید بدانید که در صورت شکست مذاکرات چه راه کارهایی در اختیار خواهید داشت و کدام یک را انتخاب خواهید کرد .این موضوع باید قبل از مذاکرات برایتان مشخص شده باشد.نباید تصور کنید که حتما به توافقی می رسید و امکانات بی شماری در اختیار شما خواهد بود.

29- «در مذاکره از ایده های خود دفاع نکنید بلکه از آنها بخواهید ایده های شما را مورد انتقاد قرار دهند »در این مورد توضیح دهید ؟

از ایده های خود دفاع نکنید بلکه از آنها بخواهید ایده های شما را مورد انتقاد قرار دهند و راه حل پیشنهاد دهند .از طریق گوش دادن به انتقاد هایشان ،منافع پنهان مورد نظر آنها را دریابید و ایده خود را با دیدگاههای آنها سازگار کنید.از آنها نظر مشورتی بگیرید و بخواهید خود را در موقعیت شما تصور کنند.

30- روش تهیه متن واحد را بررسی کنید و در این مورد توضیح دهید ؟

اگر نمی توانید فرایند را به فرایندی که هدف آن پیدا کردن راه حلی که مبتنی بر شایستگی های منطقی است تبدیل کنید،شاید یک شخص ثالث موفق یه انجام این کار شود .یک میانجی آسان تر از طرف های درگیر می تواند اشخاص رااز مساله جدا کند و بحث را به سوی گفتگو درباره منافع و انتخاب ها سوق دهد .او می تواند نو آوری و آفرینش ایده های تازه را از تصمیم گیری جدا کند .او نمی خواهد طرفین را به کوتاه آمدن از نظراتشان ترغیب کند ،بلکه امکاناتی را جستجو می کند که توصیه هایی داشته باشد.در مواقعی که خود این شخص عضوی از مذاکره کنندگان است ،منافعش در رسیدن به توافق است ،نه اثر گذاری بر شرایط خاصی در این توافق .

تهیه پیش نویسی برای این که مذاکره حول آن صورت بگیرد می تواند نقش نفر ثالث را بازی می کند .در طول مذارکه این پیش نویس مورد انتقاد و و بهبود قرار می گیرد تا متن واحدی که همه بر سر آن توافق دارند به دست آید.

31-  هنگام وادار کردن طرف به بازی و حرکت می توان از عبارت «اگر من اشتباه می کنم لطفا مرااز اشتباه بیرون بیاورید »استفاده کرد در این مورد توضیح دهید ؟

پاسخ این سوال با ذکر یک مثال است که حول یک کذاکره بیم مستاجر و موجر اتاق می افتد که مالک بیش از قیمت قانونی اجاره بها از مستاجر دریافت کرده است و مستاجر پس از متوجه شدن موضوع حق خود را مطالبه میکند .در ادامه به مراحله ایم مذاکره دقت کنید که در صورت  رفتار غیر اصولی می توانست مذاکره موفقیت آمیز نباشد.

مرحله اول :مستاجر آقای تورن بول :خانم جونز (موجر )من اطلاع پیدا کرده ام که آپارتمان ما تحت نظاریت سازمان کنترل مال والا اجاره است .لطفا اگر من اشتباه می کنم مرا از اشتباه بیرون آورید .به ما گفته شده است که حداکثر مال والا اجاره ماهی 233 دلار است .آیا به من اطلاعات نادرستی داده اند؟

تحلیل :عصاره و شالوده اساسی مذاکره مبتنی بر اصول این است که مذاکره کننده پذیرای اصول و واقعیت عینی باشد ،ترون بول با رفتار احتیاط آمیز نسبت به واقعیات عینی به عنوان اینکه ممکن است نادرست باشد و در خواست از خانم جونز که این اطلاعات در صورت نادرستی تصیح کند ،گفت وشنودی مبتنی برخرد منطق برقرار می کند .وی از خانم جونز دعوت می کند که یا حقایقی را که در اختیار او قرار دارد داده شده تایید کند یا آنها را تصیح کند و بدین ترتیب در مذاکرات فعالانه شرکت نماید .این نوع بازی دو طرف را به صورت دو نفر همکار در می آورد که سعی می کنند حقایقی را تثبیت نمایند.رفتار آقای بول خانم جونز راوادار می کند بدون مقاومت واقیت را بپذیرد.

مرحله دوم :از آنچه که برای ما انجام داده اید سپاسگذاریم :

توضیح :ما در ک می کنیم که با اجاره دادن این آپارتمان به ما لطف بزرگی کرده اید،شما خیلی محبت کردیدکه وقت و انرژی صرف این کار کردید و ما سپاسگزاریم .جدا کردن اشخاص از مساله یعنی جدا کردن مسایل مربوط به روابط شخصی از مسائل ماهوی ،اهمیت حیاتی دارید.

با رفتار مناسب بول نسبت به خانم جونز حالا نوعی گرایش عاطفی در توافق با آقای بول در خانم جونز به وجود آمد.در این حالت روحی آمادگی بیشتری نسبت به رسیدن به توافق به وجود می آید.

مرحله سوم :هدف ما رعایت انصاف است :

تورن بول :ما می خواهیم بدانیم که بیش ار آنچه که حقا یا قانونا بایست می پرداختیم پرداخت نکرده ایم .وقتی قانع شویم که اجاره ای که پرداخت کرده ایم با مدتی مه در آپارتمان ساکن بوده ایم رابطه منصفانه دارید خود را سر به سر تلقی می کنیم و آپارتمان را تخلیه می کنیم . تورن بول موضع عادلانه متکی بر اصول اتخاذ می کند که از کلیه نیروهایی که در اختیار دارد بهره گرفته باشد.نه تنها هدف های وی متکی بر اصول هستند بلکه وسیله ای را که برای رسیدن به هدف انتخاب کرده متکی بر اصول است.

مرحله چهارم :ما می خواهیم این موضوع بر اساس اصول ،حل و فصل شود نه بر اساس نظرات خود خواهانه و قدرت هر یک از طرفین :

خانم جونز :مضحک است که شما اشاره به انصاف می کنید ،زیرا آنچه که دائما می گویید این است که شما فقط پول می خواهید و قصد دارید از اینکه هنوز آپارتمان را در تصرف درید بهره برداری کنید و سعی کنید که این پول را از ما بگیریدواقعا این کار شما مرا عصبانی می کند اگر می توانستم ،کاری می کردم که همین امروز از آپارتمان اخراج شوید.

تورن بول :در حالی که به سختی خشم خود را کنترل می کند :احتما لا من نتوانستم منظور خودم را به روشنی برای خودم تشریح کنم .مسلما ما خوشحال می شویم که پول و پله ای را به دست بیاوریم .تردیدی نیست ما می توانستیم در آپارتمان شما بمانیم تا اینکه شما با ما به توافقی برای فیصله دادن به موضوع برسید.ولی خانم جونز ،ما دنبال این کار نیستیم و موضوع از این قرار نیست .برای ما مهمتر از اینکه چند دلار اینجا و آنجا به دست آوریم ،این است که احساس کنیم با ما رفتار منصفانه ای شده است .هیچ کس نمی خواهد احساس کند که کلاه سرش گذاشته شده است .نه خانم جونز ،ما می خواهیم این مساله را بر اساس استاندارد عدالت و نه بر اساس زور ومنافع خوکامه ،حل و فصل کنیم .

تحلیل :خانم جونز با ایده مذاکره بر اساس اصول به مقابله بر می خیزد و این کار را به صورت یک معما بیان می کند .روش وی مبتنی بر خواسته وی است و خواسته وی این است که همین امروز بول را از آپارتمان بیرون کند .در مقابل این رفتار خانم جونز آقای بول که می توانست عصبانی شود و در ادامه نیز کنترل مذاکره را از دست بدهد ،ولی به جای نشان دادن عکس العمل بول کنترل خود را حفظ کرد و مجددا مذاکره را به سوی مذاکره روی اصول جهت می دهد .

مرحله 5:اعتماد مقوله دیگری است :

خانم جونز :آیا شما به من اعتماد ندارید ؟پس از آن همه خوبی که در حق شما روا داشته ام ؟

تورن بول :خانم جونز،ما از آنچه که برای ما انجام داده اید سپاسگزاریم .ولی الان مسئله اعتماد مطرح نیست .مسئله مطروحه یک اصل است :آیا ما بیش از آنچه که قانونا باید می پرداختیم پرداخت کرده ایم یا نه ؟شما فکر می کنید برای اینکه پاسخ این سوال برای ما روشن شود چه ملاحظاتی راباید در نظر بگیریم ؟

تحلیل :خانم جونز سعی می کند بول را در گوشه دیوار قرار دهد ولی بول از گوشه دیوار می گریزد و با بیان مجدد سپاس خود از خدمات گذشته خانم جونز می گوید که مسئله پیش آمده ربطی به اعتماد ندارد.بول بدون اینکه خانم جونز را ملامت کند روی اصل مورد نظر خود پافشاری می کند .بول هرگز خانم جونز را فردی نادرست خطاب نمی کند.

مرحله ششم 6:اجازه می دهید چند سوال از شما بکنم تا ببینم تصویری که در ذهن من است صحیح است یا خیر ؟

1-آیا این آپارتمان واقعا زیر نظر سازمان کنترل مال الاجاره است ؟

2-آیا حداکثر مال و الاجاره قانونی 233 دلار است ؟

3-آیا وقتی که در حال عقد قرارداد بودیم شما به ما گفته اید که این آپارتمان تحت نظارت سازمان کنترل مال الاجاره است یا خیر ؟

تحلیل :بیان صرف حقایق می تواند تحدید آمیز باشد. هر جا که ممکن است به جای بیان حقیقت ،آن را به صورت سوال مطرح کنید.

بول می توانست بیان کند میزان اجاره آپارتمان 233دلار است شما قانون را نقض کرده اید و بدتر از آن اینکه شما در نقض قانون سهیم بوده اید. وقتی که هر بخش از اطلاعات به صورت سوال مطرح می گرددخانم جونز فرصت پیدا می کند که در بحث مشارکت کند ،به اطلاعات گوش فرا دهد و آنان را ارزیابی کندو اطلاعات مزبور را رد یا قبول کند.

مرحله هفتم 7:پشت سر اقدام و عمل شما چه اصلی نهفته است ؟

برای من روشن نیست چرا شما از ما ماهیانه 300دلار مال الااجاره دریافت کرده اید.دلیل شما  برای دریافت این میزانمال الاجاره چه بوده است ؟

تحلیل :یک مذاکره کننده مبتنی بر اصول مواضع طرف مقابل را نه رد می کند و نه قبول .برای اینکه در گفتگو توجه روی شایستگی ها منطقی متمرکز بماند ،بول از خانم جونز در خصوص دلایل موضع وی سوال می کند.

مرحله هشتم 8:اجازه دهید ببینم آنچه را که می گویید درست می فهمم:

تورن بول :خانم جونز ، اگر بیانات شما را درست فهمیده باشم شما فکر می کنید که اجاره پرداختی منصفانه است برای اینکه بعد از زمانی که

سازمان کنترل مال الااجاره ها آپارتمان شما را ارزیابی کرده تعمیرات زیادی در آن کرده اید و وضع آن بهتر شده است .آیا برای شما بهتر نبود

که از سازمان کنترل مال و الااجاره ها در خواست می کردید که میزان حداکثر مال و الااجاره قانونی  تعیین شده تجدید نظر کند و برای چند

ماهی که به ما اجاره دادید مال الااجاره قانونی را افزایش دهید؟

تحلیل :مذاکره بر اساس اصول نیاز به ارتباط خوب دارد .پیش از آنکه آقای بول به استد لال های خانم جونز پاسخ دهد ،با الفاظ و عبارت های

مثبت آنچه را که شنیده است بازگو می کند تا اطمینان حاصل کند که واقعا خانم جونز را درک کرده است .

مرحله نهم 9:اجازه دهید مجددا به مطلبی که گفتید برگردم :

حالا فکر کنم دیدگاه شما را می فهمم ،اجازه بدهید با هم خانه ام (پول )صحبتی داشته باشم و وی را هم در جریان دیدگاه های شما قرار دهم

اجازه می دهید که فردا مجدد شما را ببینم ؟

تحلیل :یک مذاکره کننده خوب به ندرت تصمیم مهم را فورا و درجا می گیرد.

مرحله دهم 10: اجازه دهید به شما بگویم در کجای استدلال شما مشکل دارم :

سازمان مال الااجازه به من گفت که افزایش 67دلار اجاره بها در ماه مستلزم هزینه حداقل 10000دلار تعمیرات منزل است و من و هم خانه ام

فکر نمی کنیم که شما 10000دلار صرف این کار کرده باشید، چرایی این حرف هم این است که به تعداد مکرر قسمتهای خانه از جمله توالت و

کف آپارتمان با مشکل و تعمیرات مواجه شده است.

تحلیل :در مذاکرات مبتنی بر اصول شما پیش از آنکه پیشنهادی ارائه دهید باید تمامی دلایل خود را بیان کنید.

مرحله 11یازدهم :یک راه حل منصفانه می تواند این باشد که ....

بول : با توجه به کلیه ملاحظاتی که مورد بحث قرار گرفته است ،یک راه حل منصفانه برای ما و شما می تواند این باشد که مبالغ اجاره ای که

اضافه بر حداکثر قانونی مال الااجاره پرداخت کرده ایم به ما مسترد گردد. آیا این راه حل به نظر شما منصفانه است ؟

تحلیل :بول پیشنهادی را ارائه می کند ولی نه به صورت پیشنهاد خودش یا تنها راه حل ، بلکه می گوید یکی از راه حل های منصفانه است.

مرحله دوازده 12:   اگر با هم توافق کنیم ....اگر با هم توافق نکنیم ....

بول : اگر من و شما بتوانیم حالا به توافق برسیم ما آپارتمان را تخلیه می کنیم و اگر نتوانیم به توافق برسیم ممیز مال الااجاره در سازمان

کنترل مال الااجاره پیشنها د می شود که می توانیم در آپارتمان بمانیم و از پرداخت مال الااجاره خودداری کنیم یا شما را برای باز پرداخت

اضافه اجاره دریافتی به علاوه هزینه دادرسی از شما مطالبه می شود.ما از تعقیب این مسیر فوق العاده اکراه داریم ما اطمینان داریم که این

مسئله را می توانیم با شما به نحوی که مورد رضایت هر دوطرف باشد به طور منصفانه حل کنیم .

تحلیل : بول سعی دارد گرفتن موافقت خانم جونز را و جاری شدن کلمه بله را بر زبان ایشان تسهیل کند.

مرحله سیزده 13: خوشحال خواهیم شد زمانی را که از نظر شما مناسب ترین وقت است ،آپارتمان را تخلیه کنیم :

خانم جونز : کی می خواهید آپارتمان را تخلیه کنید؟

بول : به محض اینکه روی مال الا جاره مناسب برای مدتی که در آپارتمان سکونت داشته ایم ،توافق کنیم ،خوشحال خواهیم شد زمانی را که از

نظر شما مناسب ترین وقت است آپارتمان را تخلیه کنیم .چه زمانی را شما ترجیح می دهید ؟

تحلیل : بول : با احساس امکان حصول یک راه حل مورد قبول طرفین ،تمایل خود رابرای بحث ،جهت تامین نظر خانم جونز بیان میکند.

مرحله چهارده 14:کار کردن با شما برای ما یک سعادت بوده است

تورن بول :خانم جونز ، ما از آنچه که برای ما انجام داده اید سپاسگزاریم و من خوشحالم از اینکه آخرین مساله را که داشتیم به طور منصفانه و

دوستانه حل کرده ایم .

خانم جونز :متشکرم ،آقای بول تابستان خوبی داشته باشید.

تحلیل :بول با بیان این جمله قدر شناسانه مذاکرات را با خانم جونز پایان می دهد.

32- هنگام وادار کردن طرف به بازی و حرکت می توان چند سوال مطرح کرد ،در این مورد توضیح دهید ؟

1-آیا این آپارتمان واقعا زیر نظر سازمان کنترل مال الاجاره است ؟

2-آیا حداکثر مال و الاجاره قانونی 233 دلار است ؟

3- هم خانه ای ام از من پرسید آیا با این کار ما هم در نقض قانون شریک و سهیم هستیم یا نه ؟

4- آیا هنگامی که قرارداد اجاره را امضائ کردید کسی گفت که اجاره این آپارتمان تحت نظارت سازمان کنترل مال الاجاره است و اینکه

حداکثر قانونی مال الاجاره 67دلار کمتر از مبلغ مال الاجاره است که امضاء شده است .

بیان صرف حقایق می تواند تهدید آمیز باشد .هر جا که ممکن است به جا ی بیان حقیقت ،آن را به صورت سئوال مطرح کنید.

33-در مورد رام کردن مذاکره کننده سرسخت توضیح دهید ؟

اگر طرف مقابل بخواهد شما را فریب دهد یا ذهنتان را از واقیعت منحرف کند و یا خواسته های خودرا افزایش دهد ،تاکتیک های دیگری به جز

آنچه در مذاکره اصولی بیان کردیم لازم است.گروهی از مردم در برابر چنین مذاکره کنندگانی دست به عمل مقابل نمی زنند و می گذارند تا

طرف مقابل در شک و دودلی بماند یا خود عصبانی  می شوند .گروهی دیگر نیز دست به عمل متقابل می زنند و در برابر فشار ها و زیاده خواهی

های آنان فشار وارد می آورند. باید دانست که تاکتیک های خدعه آمیز نا مشروع هستند و به طور یک سویه طراحی واجرا می شوند و روشهای

فوق هیچ کدام موفقیت مذاکره را تضمین نمی کنند.قواعد بازی چنین مذاکره ای از سه گام تشکیل می شود.

1-تاکتیک را بشناسید.تا بتوانید بدانید که در مقابل آن چه باید بکنید.

2- موضوع را به صراحت و وضوح عیان کنید.به او نشان دهید که به تاکتیک های وی پی برده اید.

3- مشروعیت ومطلوبیت تاکتیک را مورد سوال قرار دهید و روی آن مذاکره کنید.به این ترتیب می توانید روی قواعد بازی متمرکز شویدو

مذاکره کنید.

34- یکی از تاکتیک های خدعه آمیز رایج «فریب کاری آگاهانه »است در این مورد توضیح دهید؟

رایج ترین نوع تاکتیک های مبتنی بر نیرنگ و خدعه ،قلب حقایق ،تقلب در بیان میزان اختیاراتی است که دارند،یا وارونه نشان دادن مقاصدشان

باشد.

اطلاعات نادرست و ساختگی : افراد را از مساله جدا کنید و مذاکراترا مستقل ار اعنماد پیش ببرید.طرف مقابل را دروغ گو نخوانید ولی زود هم

اعتماد نکنیدو در خصوص اعتبار خودش و اطلاعاتش تحقیق کنید.

اختیارات مبهم و مشکوک :ممکن است طرف مقابل در خصوص اختیاراتش غلو کند تا تنها ایت شما باشید که تنها این شما باشید که امتیاز

می دهیدو امتیازاتی که خودش داده  موکول به تصویب روئسایش کند .ابتدا دقیقا و به صراحت از میزان اختیاراتش جویا شوید و در صورت مبهم

بودن پاسخ بخواهیدکه با فردی واجد اختیار مذاکره کنید.

مقاصد مشکوک :اگر در خصوص مقاصدشان از نحوه اجرای موافقت نامه شک دارید ،آن را به صراحت با ایشان در میان بگذارید و مسئله را

مستقل از اعتماد ببینید و ضمن اینکه موافقت نامه را مشروط تهیه نمایید.

بیان بخشی از حقیقت فریب کاری نیست .همه اطلاعات خود را فاش نکنید.

35-یکی از تاکتیک های خدعه آمیز رایج «جنگ روانی »است در این مورد توضیح دهید ؟

این تاکتیک ها برای این تهیه می شوند که شما را دچار ناراحتی کنند تا به صورت نا خود آگاه بخواهید مذاکره را هر چه زودتر به پایان رسانید.

-موقعیت های اضطراب آور : مکان جلسه و شرایط حاکم بر آن می تواند شما را دچار اضطراب کند . باید در این خصوص حساس باشید و

شرایط تحمیلی را که امکان بسیار زیادی دارد آگاهانه باشد ،صریحا رد کنید.

-جملات شخصی : ممکن است به شخصیت شما بی احترامی کنند یا به نکات شخصی شما اشاره های نا مربوط داشته باشند یا به سخنان شما

توجه نکنند . در این حالت نیز موضوع را به صراحت به آنها متذکر شوید  و آن را خنثی کنید.

-بازی تکراری آدم خوب ،آدم بد: ممکن است افراد طرف مقابل دو نوع رفتار خشن و آرام را به نمایش بگذارند تا از شما امتیاز بگیرند .در این حالت مسئله را به یک شکل با هر  دو نوع برخورد مطرح کنید و منافع خود را یکسان دنبال کنید.

-تهدید ها : در برابر تهدید ها به تهدید متقابل دست نزنید . بلکه نتایج مرتب بر تهدید آنها را به ایشان متذکر شوید . هشدار بسیار مشروع تر از تهدید است .

 

دوستان عزیر دقت داشته باشند که جواب سوال 31رو به صورت مفهومی و خلاصه شده ارائه کنند .با تشکر و آرزوی موفقیت برای تمام شما .

 

  

 

 

 


 
ادامه جزوه آشنایی با دفاع مقدس - استاد ارجمند جناب آقای گودرز
ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ روز ٢٥ دی ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

علل تهاجم ارتش عراق به کشور جمهوری اسلامی ایران

الف: علل سیاسی تحمیل جنگ:

  1. جلوگیری از نفوذ و صدور اندیشه انقلاب اسلامی،

 دشمنان، صدور انقلاب را ، کشورگشایی و تهاجم سخت‌افزاری و نظامی معنا می‌کردند و در تبلیغات انقلاب را خطری برای استقلال دیگر کشورها نشان می‌دهند، یک تهاجم سنگین رسانه ای وتبلیغاتی علیه اندیشه انقلاب اسلامی به راه انداختند . سردمداران دو اندیشه  مارکسیسم و لیبرالیسم می‌کوشیدند تا با ابزارهای مختلف به جوامع و ملل جهان این‌گونه القاء کنند که راه سعادت آن‌ها این است که یکی از این دو اندیشه و مدل سیاسی را به‌عنوان الگوی فرهنگی، اقتصادی ، سیاسی و نظامی خود برگزینند و به عبارت بهتر ناچارند ، شهروند یک از دو قدرت یا و قطب شناخته شده قدرت باشند .

با شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی، فصل جدیدی در فضای فکری و اندیشه‌ای محدود جهان گشوده‌شد. نقطه اوج این رویداد این است که انقلاب اسلامی هیچ شباهتی و هیچ وابستگی به دو اندیشه و الگوی رایج جهان آن روز یعنی لیبرالیزم یا سوسیالیزم نداشت. بلکه طرحی نو ؛پویا و اصیل مبتنی بر مکتب حیات‌بخش اسلام بود .

درنوفل لوشاتو  خبرنگاران آمدند با امام مصاحبه کردند. سؤال این بود: این انقلاب شما از کدام مدل است، « لیبرالیستی یا سوسیالیستی؟» امام راحل عظیم‌الشأن فرمودند: « ما می‌خواهیم جمهوری اسلامی برقرار کنیم.» این مدل حکومتی تا آن زمان در دنیای آن روز ناشناخته‌است.

آمریکا و شوروی می‌دانستند اگر انقلاب اسلامی تثبیت بشود و تداوم پیدا کند ودر  دنیای اسلام منتشر شود یک پیام به همه دنیا خواهد داشت و آن این است که:

در دنیا جدید می‌شود بدون وابستگی به شوروی و آمریکا زندگی کرد

در دی ماه ۱۳۵۷ محمدحسنین هیکل از نویسندگان معروف عرب، در مصاحبه‌ای که با امام(ره) در پاریس داشت از ایشان در مورد استمرار حرکت اسلامی ایران و سرایت آن به سایر کشورها پرسید. حضرت امام(ره) فرمودند: ملت ما در سراسر کشورهای اسلامی اثر می‌گذارد و ملت‌ها را به فکر رهایی از چنگال شرق و غرب می‌اندازد. ( صحیفه امام ج ۵، ص ۴۱۷ )

امام راحل عظیم‌الشأن صدور انقلاب را بر پایه ایجاد بیداری، دشمن‌شناسی، امید و خودباوری، معرفی صحیح اسلام و الگوی موفق نظام اسلامی عملی دانسته‌است:

مایی که می‌خواهیم اسلام در همه‌جا باشد و می‌خواهیم اسلام صادر بشود. ما که نمی‌گوییم که می‌خواهیم با سر نیزه صادر بکنیم. ما می‌خواهیم با دعوت، با دعوت همه به اسلام انقلابمان را صادر بکنیم. ما می‌خواهیم یک الگویی از اسلام در عالم (ولو یک الگوی ناقصی باشد) نشان بدهیم که همه عقلای عالم، غیر از آن‌هایی که جنایت‌کار بالذات هستند، همه ملت‌های مظلوم بفهمند که اسلام چی آورده و می‌خواهد چه بکند در دنیا.(  صحیفه امام ج ۱۸ ص ۱۵۷ )

استکبار جهانی که مدعی دموکراسی و آزادی اندیشه بود به موازات راه‌انداختن جنگ روانی ؛رسانه ای و تبلیغاتی شدید و نابرابر علیه انقلاب اسلامی، تمامی تلاش خود را برای جلوگیری از اشاعه و ترویج این اندیشه به‌کار بست و با حمایت و تشویق رژیم جاه‌طلب صدام تهاجم نظامی سنگینی را به کشور ما تحمیل کردند. نقشه وطرح جنگ با ایران به منظور مهار انقلاب اسلامی؛ قبل از پیروزی انقلاب دردستور کار استکبار قرار داشت«.  زیرا یکی از ابزارهای موثر در مهار انقلاب ها جنگ است.

  1. براندازی نظام نوپای جمهوری اسلامی ایران

پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، طرح‌های استکبار جهانی به رهبری آمریکا را در منطقه با مشکل جدی روبه‌رو کرد. نظم نوین جهانی که از سال ۱۹۴۵ با تشکیل سازمان ملل و شورای امنیت و جامعه بین‌المللی شکل گرفته‌است و بر اساس آن دنیا را به دو بلوک قدرت تقسیم کرده‌اند، با شعارهای انقلاب اسلامی سازگاری ندارد.

سیاست نه شرقی نه غربی انقلاب در کل تاریخ جنگ سرد یعنی از ۱۹۴۷ تا ۱۹۷۹ در نیم قرن گذشته سابقه ندارد. در این دوره هرنهضت، انقلاب یا کودتا را  اسم ببرید  یا وابسته به آمریکا و غرب بوده است یا متکی به شوروی و شرق.

ایران در این دوره عضو مهمی از کشورهای طرف‌دار بلوک غرب به‌حساب و در سلسله مراتب سیاست دول غربی به خصوص آمریکا جایگاه والایی داشت. در پرتو چنان موفقیتی و با بهره‌گیری از امتیاز برقراری مناسبات ویژه با آمریکا، این امکان برای دولت‌مردان تهران فراهم شده‌بود که نقش ژاندارمی منافع آمریکا در منطقه را به‌عهده بگیرد.

توسعه و گسترش و سازماندهی ارتش ایران براساس مأموریت‌هایی ک آمریکا برای آن تعریف کرده بود صورت می‌گرفت. در آن دوره برای ارتش ایران سه مأموریت عمده تعریف شده‌است. ۱ سد نفوذ ارتش سرخ وارتشهای بلوک شرق ۲تامین امنیت عبور انرژی از ابراه خلیج ‌فارس ۳ حمایت از رژیم‌های طرف‌دار غرب

وقوع انقلاب اسلامی سبب تحول اساسی در این وضعیت شده در نتیجه نه تنها ایران از دست کشورهای بلوک غرب خارج شد بلکه دولت‌مردان جدید سیاست‌هایی را در پیش گرفتند که با قواعد متعارف و جاافتاده نظام دوقطبی آن روز سازگاری نداشت .

بعد از شکست آخرین توطئه یعنی کودتای  نقاب در ۱۸ تیر ۱۳۵۹،( کودتای نوژه،) آمریکایی‌ها گفته‌بودند که این بار طرحی داریم که کودتا نیست که کشف شود، شورش نیست که جلوگیری شود، طرح ما چیزی خواهد بود که عملی خواهد بود و این تفسیری غیر از جنگ نداشت .

آقای برژینسکی، مشاور امنیت ملی کارتر، در تیر ماه ۱۳۵۹ در مرز اردن با صدام ملاقات می‌کند و می‌گوید: «آمریکا با آرزوی عراق در مورد شط‌العرب و احتمالاً برقراری یک جمهوری عربستان در این منطقه مخالفتی ندارد و از او حمایت می‌کند .

عراقی‌ها که از مدت‌ها قبل برای شروع تهاجم لحظه‌شماری می‌کردند، با چراغ سبز آمریکا به امید سرنگونی نظام جمهوری اسلامی به مرزهای کشور عزیز ایران حمله کردند .

طه یاسین رمضان، معاون‌اول نخست‌وزیر عراق، گفت:« این جنگ برای عهدنامه ۱۹۷۵ و یا چند صد کیلومتر خاک یا نصف شط‌العرب نیست بلکه ما بر این نکته تأکید می‌کنیم که جنگ به‌پایان نخواهد رسید مگر این‌که رژیم حاکم بر ایران از بین برود .

آمریکایی‌ها اعتقاد داشتند که درگیر کردن ایران با جنگ باعث خواهد شد تا مسئولان کشور در سیاست‌های خود تجدیدنظر کنند .

شرقی‌ها هم در افکارشان قابل قبول نبود که یک حکومت اسلامی در کنارشان تشکیل شود زیرا مبنای ایدئولوژی آن‌ها الحاد بود.

هم‌چنین در داخل کشور اتحاد جماهیر شوروی یک‌صد میلیون نفر مسلمان زندگی می‌کردند که پیروزی انقلاب اسلامی می‌توانست برای آن‌ها الهام‌بخش باشد .

  1. خروج از تنگنای ژئوپلتیک عراق و دسترسی به آب‌های آزاد

دولت عراق از دیرباز نسبت به استان خوزستان چشم‌داشت داشته‌است و هرگاه دولت عراق اختلافاتش با دولت ایران تشدید می‌شد، در کنار مسائل ادعایی موضوع عربی بودن استان خوزستان را مطرح می‌کرد و آن را جزء جدانشدنی کشور عراق می‌دانست.« درحالی که درطول تاریخ کهن ایران همیشه استان خوزستان بخشی از ایران بوده است .

در زمان جنگ نیز نوک پیکان حملات عراق متوجه منطقه خوزستان بود. دولت عراق زبده‌ترین نیروهای ارتش را برای تصرف خوزستان به‌کار گرفت.

اشغال این منطقه برای عراقی‌ها چند فایده مهم داشت:

الف) عراق با تصرف خوزستان و بوشهر می‌توانست مرز دریای خود را به میزان زیادی گسترش دهد و به شمال خلیج‌ فارس تسلط پیدا کرده و از بن‌بست ژئوپلتیکی فعلی خارج شود. عراقی‌ها غیر از بندر فاو و بندر بصره که در اروندرود قرار گرفته‌است بندر مهمی در دریا ندارند. به همین دلیل هم از داشتن یک نیروی دریایی قدرتمند محروم است. نیروی دریایی عراق شامل چند ناوچه و موشک‌انداز است که در بندر ام‌القصر و خور عبدالله محصور شده‌است. در زمان جنگ هم نتوانستند از نیروی دریایی استفاده کنند و تمام قدرت دریایی عراق ظرف یک روز منهدم شده و از میدان خارج شد.(۷ آذر ۱۳۵۹- عملیات مروارید)

عراقی‌ها  درزمان جنگ ؛با کمک فرانسویها ؛کمبود توان دریایی را با تقویت نیروی هوایی و کشیدن جنگ به دریاها جبران کردند. بنابراین از آرزوهای عراقی‌ها این بود که ساحل شمال خلیج ‌فارس را در اختیار بگیرند تا بتوانند با تشکیل یک نیروی دریایی قوی نفوذ وتسلط خودشان را در حوزه خلیج‌ فارس توسعه بدهند.

ب) منطقه بسیار حاصل‌خیز خوزستان با جلگه سرسبز، آب فراوان، معادن عظیم نفت و گاز برای دولت بعثی عراق غنیمت بزرگی محسوب می‌شد. اشغال چنین سرزمینی هم باعث نفوذ شدید عراق در بازار نفت می‌شد و هم تصرف جلگه خوزستان، وسعت کشور عراق را افزایش می‌داد. با تصرف خوزستان عراق به یک کشور بزرگ؛ قدرتمند ؛وثروتمند تبدیل میشد.اگر ذخایر نفتی خوزستان به اضافه ذخایر عظیم نفت وگاز عراق دراختیارصدام قرار می گرفت به بزر گترین قدرت اقتصادی منطقه تبدیل میشد. این ارزو صدام را وسوسه می کند.

ج) با توجه به این‌که مردم خوزستان عرب‌زبان هستند، صدام تصور می‌کرد اگر به ایران حمله کند مردم عرب‌زبان به استقبال ارتش بعثی عراق می‌آیند.

–  در مرام‌نامه حزب بعث عراق احیای ملیت و قومیت عرب هدف نهایی حزب است. بنابراین از اهداف مهم حزب بعث و رژیم بعثی عراق این بود که تمامی آحاد عرب را تحت لوای یک دولت مستقل مرکزی متحد نماید. وطن عربی مورد نظر حزب بعث تمام سرزمین‌هایی است که مردم عرب‌زبان در آن زندگی می‌کنند. با این نگاه و با این شعارها دولت عراق تصور می‌کرد که مردم عرب خوزستان از رژیم عراق حمایت خواهند کرد.

  1. عقده حقارت صدام در خصوص امضاء قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر و اقدام برای جبران آن

عراق بعد از امضای معاهده ۱۹۷۵ الجزایر هیچ‌گاه به دنبال اجرای کامل آن نبود و برای این‌‎که بهانه‌ای برای تجاوز در دست داشته باشد از تحویل و تحول مناطق مرزی که طبق معاهده الجزایر می‌بایست انجام می‌شد خودداری کرد. –( مناطقی مثل خان لیلی، میمک و قصر شیرین)-صدام حسین دلیل نپذیرفتن معاهده الجزایر را شرایط استثنائی عراق در آن زمان عنوان می‌کند و می‌گوید:« کمبود سلاح و مهمات ارتش عراق به دلیل جنگ شدید در کردستان- به نقطه اوج رسیده‌بود. نزدیک بود تجهیزات و سلاح‌های اساسی ما به کلی تمام شود. …بنابراین دولت عراق مترصد فرصتی بود که این قرارداد را لغو کند.(

صدام حسین طی یک سخنرانی در کنفرانس طائف در ۱۶/۱۱/۱۳۵۹ می‌گوید:

پیمان الجزایر در شرایطی که به آن اشاره کردم به ما تحمیل شد. اما اگر زمام‌داران جدید (ایران) به این پیمان پای‌بند می‌ماندند ما نیز جانب آن را نگاه می‌داشتیم. نه از روی آن‌که به‌درستی آن ایمان داشتیم بلکه به خاطر آن‌که آن را امضاء کرده‌بودیم.( الحقایق التاریخیه الاطماع الفارسیه، اداره مطبوعات سفارت عراق در لندن، ص ۱۶، آشنایی با دفاع ص ۱۱۸)

در یک جمع‌بندی از سخنان و اظهارنظرهای صدام حسین برمی‌آید که:

۱-     قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر به دولت عراق تحمیل شده‌است.

۲-     دولت عراق به درستی این قرارداد ایمان ندارد.

۳-     پیمان الجزایر نیمی از شط‌العرب را به ایران بخشیده‌است.

با این حال دولت عراق اعلام می‌کند که دولت ایران قرارداد ۱۹۷۵ را نادیده گرفته‌است! این ادعا با هیچ منطقی سازگاری ندارد.

اگر قرارداد به نفع ایران و به ضرر عراق بوده است با کدام منطق با ید ایران قراردادرا لغو کند؟

  1. هم‌سویی و موافقت کشورهای منطقه با تصمیم صدام در تهاجم به ایران

کشورهای منطقه که عموماً توسط دولت‌های دست‌نشانده غرب اداره می‌شدند با تصمیم صدام برای حمله به ایران به دلیل احساس خطر مشترک این کشورها از انقلاب اسلامی هم‌سو بودند زیرا انقلابی که توانسته‌بود رژیم پادشاهی وابسته و هم‌پیمان آمریکا را سرنگون کند می‌توانست خطر جدی برای کشورهای مشابه که ویژگی‌‎های مشترکی با رژیم شاه داشتند از جمله حکومت پادشاهی، استبداد داخلی و وابستگی به قدرت‌های خارجی داشته‌باشد.

  1. تضاد عقیدتی حزب بعث با انقلاب اسلامی

از دلایل مهم دولت بعثی عراق از تهاجم می‌توان تضاد عقیدتی و فکری بعثی‌ها را با اندیشه انقلاب اسلامی است.

حزب بعث عراق که بر معیارهای غیرمذهبی و با تکیه بر ناسیونالیسم عربی بنیانگذاری شده‌بود همواره موفقیت خود را در سیاست توسعه‌طلبانه و سیادت و رهبری جهان عرب دنبال می‌کرد. حزب بعث در ۷ آوریل ۱۹۴۷ در سوریه به رهبری میشل عفلق تأسیس شد. تفکر حاکم به حزب بعث متأثر از شرایط تاریخی آن دوره است. استبداد دولت عثمانی در دوره‌های قبل و استعمار اروپایی، نفوذ افکار و اندیشه‌های ناسیونالیستی قرن بیستم و موج سوسیالیست بعد از جنگ جهانی دوم بستری شد که حزب بعث بر آن بنا نهاده شده‌بود.« مشی این حزب سوسیال ناسیونالییسم افراطی بود»

–          یکی از اهداف مهم این حزب این بود که تمامی آحاد عرب را تحت لوای یک دولت مستقل مرکزی متحد و متفق نماید . « مثل ایران ۹۰۷- ۱۵۰۴ دوره شاه اسماعیل اول و آلمان ۱۸۷۱ دوره بیسمارک»

حزب بعث هم یک چنین آرزویی در سر می‌پروراند. بعثی‌ها در مرام‌نامه خود تشکیل ملت واحد عربی را از رسالت‌های تاریخی خود می‌دانند.

  1. باور صدام به این‌که مردم عرب‌زبان خوزستان از او حمایت می‌کنند و رهبری او را به جهان عرب پذیرفته‌اند.
  2. آرزوی صدام برای رسیدن به رهبری جهان عرب و رسیدن به ژاندارمی منطقه

صدام حسین رهبری جهان عرب را رسالت تاریخی حزب بعث عراق می‌داند، او جنگ بین دو کشور ایران و عراق را جنگ بین اعراب و ایرانیان می‌نامد و اعلام می‌کند که ارتش عراق به نمایندگی از جانب اعراب با ایرانیان می‌جنگد.

از طرفی دیگر تصمیم دارد با جدا کردن خوزستان از ایران تحت عنوان وطن عربی، خود را منجی اعراب دربند و مدافع وطن عربی معرفی نماید.

صدام در مصاحبه‌ای در ۲۳ اسفند ۱۳۶۲ خطاب به اعراب می‌گوید:

  «  ما که برادرانتان هستیم به نمایندگی از سوی شما دفاع از سرزمین اعراب را آن‌گونه که درخور است به عهده خواهیم گرفت  ».

–          بعد از سقوط رژیم شاه، ایالات متحده آمریکا درصدد بود که حکومت قدرتمندی را در خاورمیانه جایگزین ایران کند . در دیدار برژینسکی از عراق در ۷ خرداد ۱۳۵۹ وی اعلام می‌کند که با فروپاشی حکومت پهلوی در ایران بهترین گزینه‌ای که قادر است خلاء ایجاد شده را برطرف سازد حکومت بعثی عراق است. این کار باید با برنامه‌ریزی، دقت، سرعت و مداومت دنبال شود.

حزب بعث برای نشان دادن این سرسپردگی و اجرای بخشی از طرح دولت آمریکا در یک حرکت گسترده مرزهای جمهوری اسلامی ایران را مورد حمله و تجاوز قرار داد.

  1. ماهیت اخلاقی شخص صدام حسین و جاه‌طلبی او در امور کشورگشایی و برتری‌طلبی

در مورد شخصیت و ویژگی‌های صدام گفته‌اند وی فردی تشنه قدرت، دیکتاتور، خون‌خوار، بی‌رحم، بی‌اعتنا به قوانین و تشنه جنگ بود.

  1.  ضعف سیاست خارجی وقت ایران
  2. عدم وحدت‌نظر و هم‌دلی بین دولت و نهادهای مذهبی و سیاسی در ایران
  3. چراغ سبز دولت وقت آمریکا به دولت عراق برای تهاجم به جمهوری اسلامی ایران

 

ب:  دلایل نظامی تهاجم ارتش بعث عراق به مرزهای جمهوری اسلامی ایران

۱-     کاهش نیروهای ارتش در دوره دولت موقت

۲-     لغو قراردادهای خرید تسلیحاتی و نظامی ارتش ایران از کشورهای مختلف

۳-     تقلیل خدمت سربازی از ۲۴ ماه به ۱۲ ماه توسط دولت مهندس بازرگان

۴-     شعار انحلال ارتش از سوی گروهک‌های مسلح و ضدانقلاب و تأثیر منفی آن بر روحیه پرسنل ارتش

۵-     قطع پشتیبانی‌های نظامی و تدارکاتی کشورهای شرقی و غربی از ارتش و تحریم تسلیحاتی ایران

۶-      برکناری و فراری برخی فرماندهان ارتش به دلیل وابستگی به شاه و مقابله وکشتار مردم

۷-     رکود برنامه‌های آموزشی و بی‌توجهی به تعمیر و نگه‌داری تجهیزات در ارتش

۸-     انتقال و جابه‌جایی شتاب‌زده فرماندهان و پرسنل فنی ارتش

۹-     طرح کودتای نقاب و ایجاد جو بی‌اعتمادی و بدبینی در بین نظامیان

۱۰- درگیر بودن بخش‌های قابل ملاحظه‌ای از یگان‌های در ارتش در شمال غرب کشور در مقابله با گروهک‌های ضدانقلاب و عدم حضور آنان در مرز مشترک با عراق

تمام عوامل فوق باعث کاهش توان بازدارندگی نظامی ایران در مقابل دشمن می‌گردید. در نقطه مقابل، دولت بعثی عراق از سال‌ها قبل برای حمله به ایران برنامه‌ریزی کرده و همواره در پی تقویت و توسعه توان نیروهای مسلح عراق بود.

۱٫       امضای پیمان نظامی پانزده ساله با اتحاد جماهیر شوروی توسط صدام در سال ۱۹۷۲

۲٫       تقویت و توسعه سازمان رزم در بعد نیروی انسانی، آموزش و تجهیزات

۳٫       افزایش خدمت سربازی از ۲ سال به ۵ سال و فراخوان سربازان زیر پرچم

۴٫       انعقاد قراردادهای بزرگ خرید نظامی از فرانسه و ایتالیا،

فرانسوی‌ها در جاهایی که سلاح‌های روسی ضعف داشتند، کمبود تسلیحات ارتش عراق را تکمیل می‌کردند.

ج: دلایل اقتصادی

مشکلات اقتصادی ایران در سال ۱۳۵۹ کم‌تر از مشکلات سیاسی نبود. تحریم‌های اقتصادی و کاهش قیمت نفت موجب تضعیف بنیه اقتصادی ایران گردیده‌بود. برخی از این مشکلات به شرح زیر است:

۱-     معلق ماندن قراردادهای اقتصادی با کشورهای غربی که در زمان دولت پهلوی منعقد شده‌بود.

۲-     مشکل فروش نفت در بازارهای جهانی و ایجاد تزلزل در قیمت پایه نفت اوپک

۳-     عدم پیش‌بینی راه‌حل اقتصادی متناسب با استراتژی عدم وابستگی به شرق و غرب

۴-     حرکت کند چرخ‌های اقتصادی کشور به دلیل عدم امکان تهیه و خرید تجهیزات مورد نیاز صنایع و اغتشاش گروه‌های چپ در محیط‌های کارگری

۵-     بلوکه شدن دارایی‌های ایران در بانک‌های آمریکا و تحریم اقتصادی ایران

۶-      وضعیت نابسامان بانک‌ها، بدهکاران فراری، بسیاری از وابستگان به رژیم شاه بدهی‌های کلانی به بانک‌های کشور داشتند و فراری شدند.

–          در مقابل کمک‌های مالی و اقتصادی کشورهای عربی منطقه به صدام سبب تقویت بنیه اقتصادی عراق گردیده‌بود . به‌علاوه ذخایر ارزی قابل توجهی هم در اختیار داشت.

 

استعداد زمینی عراق

استعداد زمینی عراق در آغاز تهاجم، بالغ بر 48 یگان می‌شد.  که عبارت بود از:  12 لشکر (شامل 5 لشکر پیاده، 5 لشکر زرهی و 2 لشکر مکانیزه) و همچنین 15 تیپ مستقل (شامل 10 تیپ پیاده، 1 تیپ زرهی، 1 تیپ مکانیزه و 3 تیپ نیروی مخصوص) به اضافه تیپ 10 گارد ریاست جمهوری و نیز نیروهای گارد مرزی که شامل 20 تیپ مرزی می‌شد. 

 

آغاز تهاجم

در جریان کنفرانس سران اوپک که در سال 1353 در شهر الجزیره تشکیل شد، با تلاش‌هایی که رئیس جمهور الجزایر به عمل آورد، مذاکراتی بین شاه ایران و صدام حسین انجام شد که نتیجه آن اعلامیه (6 مارس 1975) بود که به قرارداد 1975 الجزایر معروف شد. 

صدام حسین با پاره کردن قرار داد «1975 الجزایر» در مقابل دوربین‌های تلویزیونی، جنگ و تجاوز علیه ایران را در ساعت 14:20 روز 31 شهریور ماه سال 1359 با حملات هوایی آغاز و ظرف چند ساعت، 19 نقطه مهم، از جمله فرودگاه‌های کشور ما را مورد هدف قرار داد. 

رژیم بعثی عراق در پی موافقت کاخ سفید، عملیات تهاجم سرتاسری ارتش خود به خاک ایران را با نام رمز (یوم الرعد) به معنای (روز تندر) آغاز کرد. 

اهداف رژیم بعثی عراق از جنگ با ایران

1-       لغو قرارداد 1957 الجزایر و حاکمیت بر اروند رود. 

2-       تجزیه استان خوزستان و تصرف بخش نفتخیز آن. 

3-       خنثی کردن تأثیرات ناشی از انقلاب اسلامی ایران در عراق. 

4-       برقرار کردن یک حکومت وابسته در خوزستان. 

5-       استیلا بر منطقه و کشورهای عرب جنوب خلیج فارس از طریق کسب ژاندارمی منطقه. 

6-        بدست آوردن رهبری جهان عرب

7-       براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران. 

 

جنگ شهرها

در طول جنگ، 127 شهر از شهرهای کشور مورد تهاجم هوایی و موشکی قرار گرفته‌اند.  از میان شهرهای مورد تهاجم، آبادان با بیش از 1017 بار رتبه اول، اهواز با 316 بار رتبه دوم و دزفول با 241 بار رتبه سوم قرار دارد. 

شهر تهران در دوران جنگ شهرها 92 بار مورد تهاجم هوایی و موشکی قرار گرفته است.  در روزهای پایانی سال 1366 سومین جنگ شهرها علیه ایران آغاز شد و برای اولین بار موشک های عراقی که برد آنها به کمک متخصصان خارجی افزایش یافته بود، به شهرهای تهران و قم اصابت کرد. 

بیش از 63 درصد از حملات دشمن به شهرهای کشور با هواپیما، 32 درصد با توپخانه و در حدود 5 درصد نیز با موشک صورت گرفته است. 

حداکثر تعداد شهدا در یک بار تهاجم به شهرهای کشور 800 نفر است که در اثر تهاجم هواپیماهای دشمن به شهر کرمانشاه در آذر ماه 1365 اتفاق افتاد. 

حداکثر تعداد مجروحین در یک بار تهاجم به شهرهای کشور 4000 نفر است که بر اثر تهاجم هواپیماهای دشمن به شهر اهواز در تیر ماه 1367 اتفاق افتاد. 

در گزارش هیئت اعزامی از طرف سازمان ملل که در تاریخ 10 خرداد 1370 وارد تهران شدند چنین آمده:  5 استان ایران صحنه جنگ بوده و 11 استان مورد حمله قرار گرفته 500 شهر و 4 هزار روستا بر اثر جنگ خسارت دیده‌اند. 

خسارات مستقیم وارده به جمهوری اسلامی ایران به نظر هیئت بیش از 97 میلیارد دلار تخمین زده شده است. 

پشتیبانان صدام: شرکای دزد و رفقای قافله

شوروی بزرگترین تأمین کننده نیازهای تسلیحاتی عراق بود. 

آمریکا بزرگترین متحد سیاسی ، اطلاعاتی و نظامی(در اواخر جنگ) عراق بر علیه ایران بود. 

آلمان بزرگترین کارخانه ساخت سلاح شیمیایی را در عراق ساخت. 

فرانسه  صدها هواپیما(میراژ،سوپراتانداردو...) و موشک به صدام داد.

ایتالیا چند میلیون مین ضد نفر به عراق فرستاد. 

سوئیس کاربرد پروژه اورانیوم را در عراق آغاز کرد. 

بلژیک قرارداد ساخت پایگاه نظامی در عراق به قیمت 830 میلیون دلار منعقد کرد. 

برزیل قراردادی 10 ساله با عراق برای همکاری هسته‌ای امضاء کرد. 

شیلی در ساخت بمب‌های خوشه‌ای به عراق کمک کرد. 

اسپانیا سوئد ژاپن و آرژانتین کمک های نظامی متنوعی به عراق علیه ایران اعطا کردند. 

اردن اولین کشوری بود که به طور رسمی از عراق حمایت کرد و نیروی نظامی به عراق اعزام نمود. 

کویت وام بلاعوض 15 میلیون دلاری به عراق در جنگ علیه ایران اعطا کرد و «جزیره بوبیان» که جزو خاک این کشور می‌باشد را از آغاز تا پایان جنگ به عنوان پایگاه موشکی و باند پرواز هواپیماهای عراقی برای زدن کشتی‌ها و حتی موشک باران شهرهای ایران در اختیار عراق گذاشته بود.

مصر 3/5 میلیارد دلار موشک و تسلیحات به صورت رایگان برای عراق فرستاد. 

عربستان علاوه بر میلیاردها دلار کمک مالی اطلاعات محرمانه ایران(ارسالی ماهواره های امریکا) را در اختیار عراق قرار می‌داد.

سودان صدها تن از سربازان ارتش خود را به جبهه های جنگ علیه ایران اعزام نمود. 

سازمان ملل وقیحانه سکوت، مسامحه و تعلل در مقابل جنگ نابرابر عراق علیه ایران رادرپیش گرفت.

 

برخی نکات جالب توجه وجذاب جنگ

تاریخ دفاع مقدس نمونه‌های زیادی از خلاقیت و نوآوری فرماندهان را در خود ثبت کرده است.  به عنوان نمونه:  شهید بزرگوار دکتر چمران در طول مدت کوتاه حضور خود در دفاع مقدس، خلاقیت و نوآوری‌هایی همچون ساخت «اژدر دریایی»، «پل» و «خمپاره انداز» را به ثبت رسانده و با امکانات بسیار اندک، موارد مذکور را ساخته و تولید نموده است. 

ساخت «پل بعثت» که در عرض رودخانه خروشان اروند به طول یک کیلومتر و عمق 13 متر ساخته شد، از نوآوری‌ها و خلاقیت های ماندگار جنگ است

در حالی که خلبانان جوانمرد ایرانی از زدن یک پل که ماشینی روی آن در حال عبور است اجتناب می‌کنند، خلبانان دشمن به مدارس کودکان بروجرد، کرمانشاه و میانه حمله کرده و تعداد زیادی از کودکان معصوم را به خاک و خون می کشند. 

شهید محمود کاوه (فرمانده لشکر ویژه شهدا) وقتی به کردستان رفت بعد از 2 هفته ضد دشمن برای سرش 3 هزار تومان جایزه گذاشتند، 2 هفته بعد شد 15 هزار تومان، چند ماه گذشت در عملیات آزادسازی بوکان، قیمت سرش به 2 میلیون تومان رسید. 

سال 1361، قرار بود کنفرانس سران کشورهای غیر متعهد در بغداد برگزار شود.  اگر این کنفرانس برگزار می شد صدام به مدت 8 سال ریاست آن را به عهده می‌گرفت.  تنها راهی که می شد از برگزاری کنفرانس جلوگیری کرد، ناامن نشان دادن بغداد بود که صدام به امنیت آن خیلی افتخار می‌کرد. 

صبح روز 31 تیر ماه سال 1361، خلبان شجاع عباس دوران، که عراق برای سرش جایزه گذاشته بود.  پس از بمباران پالایشگاه بغداد، هواپیمای خود را که آتش گرفته بود به هتل محل برگزاری اجلاس سران غیرمتعهدها کوبید و بدین ترتیب با شهادت خود کاری کرد که این اجلاس به علت فقدان امنیت در بغداد، برگزار نشود.  پیکر پاک شهید دوران به همراه 570 شهید دیگر در دوم مرداد 1381 به خاک میهن بازگشت. 

با اصابت ششمین موشک ایران به بغداد، صدام از بغداد گریخته و به شهر سامرا (یکی از چهار شهر امن) پناه می‌برد.  رادیو صوت الجماهیر در توجیه این فرار اعلام می کند صدام برای زیارت به این شهر سفر کرده است. 

 درحالی که مردم با ایمان خرمشهر مشغول دفاع از شهر در مقابل دو لشکر عراق بودند، بنی صدر به وعده دادن اکتفا می‌کند. و وقتی نیروهای سپاه از او می خواهند که برای پشتیبانی آنها فانتوم بفرستد می‌گوید:  «مگر فانتوم نقل و نبات است که برایتان بفرستم»

ناهار اشرافی داشتیم (نان و ماست) سفره را انداخته و نیانداخته، دکتر چمران از راه رسید.  دعوتش کردیم بماند.  دست هایش را شست.  بر سر همان سفره نشست یکی پرسید:  پس این وزیر دفاع که گفتن قراره بیاد چی شد؟ بقیه خندیدند...

رژیم عراق با تصرف شهر مهران، در اردیبهشت سال 65 جهانیان را به تماشای فتوحات خود فرا می‌خواند.  اما رزمندگان جشن و پایکوبی صدام را با بازپس‌گیری این شهر در عملیات کربلای یک در تاریخ دهم تیر ماه 65 به عزا مبدّل نمودند. 

در بهمن ماه سال 1365 در پی بمباران وحشیانه رژیم بعثی عراق به دو مدرسه در شهر میانه، 68 دختر بی‌گناه دانش آموز به شهادت رسیدند. 

به پاس فداکاری نیروی دریایی در عملیات مروارید (7/9/1359) و فتح اسکله البکر و حماسه آفرینی ناوچه پیکان و نابودی نیروی دریایی عراق، هفتم آذر به نام «روز نیروی دریایی» نام گذاری شده است. 

گروه توپخانه اعزامی از اصفهان، که بنی صدر خائن روزهای اول جنگ وعده آمدن آن را داده بود پس از 36 روز (یک روز پس از سقوط خرمشهر) وارد منطقه شد. 

شهید صیاد شیرازی دو پایش از ساق شکسته بود و در آن سرما حاضر نشد یک مسکن به او بزنیم و حتی حاضر نشد جلوتر از دیگران او را معاینه کنیم. 

شهید دکتر رهنمون در جبهه ها خودش راننده آمبولانس معرفی کرده بود در حالی که رئیس یک کارخانه بزرگ داروسازی بود. 

پس از عزل بنی صدر، ظرف کمتر از یک سال، در چهار عملیات بزرگ ثامن الائمه ، طریق القدس، فتح المبین و بیت المقدس، 57 درصد از سرزمین‌هایی که در طول جنگ به اشغال دشمن درآمده بود، آزاد شد. 

در طول 8 سال دفاع مقدس بیش از 70 هزار نیروی عراقی در میدان های نبرد به اسارت رزمندگان اسلام در آمدند که تعداد زیادی از اتباع کشورهای مختلف از جمله (سودان، مصر، اردن، مراکش و ...) بین آنها بودند که بصورت مزدور به کمک صدام آمده بودند. 

گروه تفحص در حین عملیات جست و جو در منطقه فکه به سیم های تلفنی رسیدند که از خاک بیرون زده بود.  رد سیم ها را که گرفتند رسیدند به یک دسته از شهدا که دست و پایشان با همین سیم‌ها بسته شده بود، معلوم بود که آنها را زنده به گور کرده‌اند. زیرا کسی دست کشته‌ای را نمی‌بندد. 

جنگ ایران و عراق، در نوع خود از طولانی ترین جنگهای قرن بیستم است. 

کشور عراق ساحل کوچکی در حدود 45 کیلومتر در خلیج فارس دارد. 

رژیم عراق از ابتدا تا پایان جنگ به هیچ یک از سربازان خود، کارت پایان خدمت نداد. 

رژیم عراق در طول 8 سال دفاع مقدس، 242 بار از سلاح های شیمیایی علیه ایران استفاده کرده است. 

طبق اعلام سازمان حمایت از مجروحین سلاح شیمیایی مستقر در انگلیس، عراق اولین رژیمی است که غیرنظامیان خود را با سلاح شیمیایی بمباران کرده است. 

دولت عراق، پس از جنگ تحمیلی اعتراف کرد:  6 هزار بمب شیمیایی علیه ایران، استفاده کرده است. 

در طول دفاع مقدس هیچ سرباز، افسر و رزمنده ایرانی (علی رقم قوانین جنگی) به علت فرار و ترک میدان نبرد مورد مواخذه جدی قرار نگرفت و در جبهه ایران از محاکمه و اعدام صحرایی خبری نبود. 

تاکنون بیش از 10 هزار عنوان کتاب درباره دفاع مقدس منتشر شده است. 

در طول 8 سال دفاع مقدس حتی یک وجب از خاک میهن اسلامی ایران به دست دشمن باقی نماند و این افتخار در تاریخ 400 سال گذشته ایران بی نظیر است. 

حدود 5000 نفر از اسرای عراقی به ایران پناهنده شده اند که توسط صلیب سرخ ثبت نام و تعداد زیادی از آنها در ایران ازدواج کرده و تشکیل خانواده داده اند و تا قبل از سقوط صدام حاضر به بازگشت به کشورشان نبودند. 

طول مرز ایران و عراق 1336 کیلومتر است که با در نظر گرفتن رودخانه ها و هور العظیم به 1591 کیلومتر می‌رسد.

سینمای جنگی ایران پس از شروع جنگ تحمیلی با فیلم «مرز» به کارگردانی جمشید حیدری شروع به کار کرد.  این فیلم در سال 1360 به عنوان تنها اثر جنگی به نمایش در آمد. 

 

وضعیت ادوات و نیروی نظامی


یکسال مانده به پیروزی انقلاب اسلامی با شدت گرفتن اعتراض‌های مردم و تظاهرات میلیونی آنها، شاه فرصت خرید و وارد کردن سلاح‌های سنگین را نداشت و تنها سلاح‌هایی که در این مدت وارد کشور می‌شد ابزار شکنجه و سلاح‌های سبکی بود که بر علیه مردم به کار گرفته می‌شد. ایران تا دو سال و هفت ماه پس از انقلاب نیز، امکان ارتقاء‌ نیروهای مسلح و تسلیحات خود را نداشت و درگیر جنگ‌های داخلی بود ولی عراق با کمک 36 کشور با سرعت و بدون هیچ محدودیتی ارتشی قدرتمند آماده کرده بود.
گذشته از برتری عراق در تعداد سلاح‌های موجود، آنها از نظر کیفیت سلاح‌ها نیز از ایران برتر بودند؛ به عنوان مثال علاوه بر آمریکا، فرانسه هواپیماهای فوق مدرن سوبراتاندارد خود را به عراقی‌ها اجاره داده بود؛ یا روسیه انواع هواپیماهای ساخت روز خود مثل میگ و سوخو را بدون کمترین محدودیت در اختیار عراق قرار می‌داد. اما ایران چون در محاصره نظامی دنیا بود، امکان خرید هواپیماهای جدید و مدرن را نداشت.
در مورد نیروی انسانی هم با توجه به اینکه جمعیت کشور عراق کمتر از نصف جمعیت ایران بود در طول جنگ این کشور همواره از نیروی انسانی بیشتری برخوردار بود. این برتری عراق دو دلیل داشت: یکی اینکه صرف نظر از سربازان عراقی، سربازان کشورهای دیگر عربی هم در کنار ارتش عراق علیه ایران می‌جنگیدند. از طرف دیگر حضور در جبهه‌‌های جنگ در ایران داوطلبانه بود، یعنی اجباری در اینکه حتماً همه جوانان در جبهه‌ها حاضر شوند، نبود؛ غیر از سال آخر جنگ که اعزام به دوره سربازی و حضور 20% از کارکنان واجد شرایط جسمانی ادارات دولتی در جنگ اجباری شد.



آمار ادوات و نیروی نظامی
آمار تسلیحاتی و نیروی نظامی دو کشور در آخر جنگ بیانگر بخشی از این نابرابری تسلیحاتی و نیروی نظامی دو کشور است.

هواپیمای جنگی:موجودی ایران: 200 فروند؛ موجودی عراق: 610 فروند + 90 فروند هواپیمای آمریکایی و اروپایی که در ناوهای این کشورها در خلیج فارس بودند.
هلی کوپتر (بالگرد): موجودی ایران: 300 فروند؛ موجودی عراق: 325 فروند+تعدادی بالگرد که درناوهای کشورهای غربی درخلیج فارس بود.
تانک و خودروی زرهی: موجودی ایران: 1050 دستگاه؛ موجودی عراق: 6230 دستگاه.
توپخانه دور برد: موجودی ایران: 600 دستگاه؛ موجودی عراق: 3900 دستگاه.
نیروی نظامی: موجودی ایران: 655000 نفر؛ موجودی عراق: 800000 نفر.

خسارت عراق
1. هواپیما: 238 فروند
2. هلی‌کوپتر (بالگرد) 91 فروند
3. زرهی 7360 دستگاه
4. توپخانه 965 قبضه
5. نیروی انسانی 410000 نفر.1

شهدا
تعداد کل شهدای رزمندگان اسلام در جنگ تحمیلی عراق بر ایران، طی آخرین آمار 188015 (صد و هشتاد و هشت هزار و پانزده) نفر اعلام شده است.2
در جنگ تحمیلی ۱۷۲۰۵۶ نفر در جبهه‌ها و ۱۵۹۵۹ نفر در بمباران شهر‌ها به شهادت رسیدند.
در بین شهدای دفاع مقدس: شهدای معلم سه هزار و هفتصد و بیست و هشت نفر؛ شهدای دانش آموز سی و شش هزار و صد و شصت و هفت نفر؛ شهدای روحانی دو هزارو هفتصد و پنجاه و هفت نفر؛ شهدای ارتش چهل و هشت هزار نفر؛ شهدای بسیجی هشتاد و پنج هزار و دویست و بیست و دو نفر بوده‌اند.
شهدای اقلیت های دینی: هشتاد و هشت نفر مسیحی؛ شانزده نفر کلیمی؛ و نه نفر زرتشتی بودند.
میانگین سن شهدا، ۲۲ سال بوده است.
۴۴% از شهدا دارای میانگین سنی بین ۱۶ تا ۲۰ سال بوده‌اند.
۷۱% از شهدا مجرد بوده‌اند.
تقریبا بیست هزار تن از شهدا از اسماء الله ، چهل و پنج هزار تن محمد ، سی هزار تن علی ، بیست هزار تن رضا ، سیزده هزار تن حسین ، پنج هزار و چهارصد تن اکبر ، و سه هزار و پانصد تن اصغر برخوردار بوده‌اند.
در طول ۸ سال دفاع مقدس ۲۲۸۰۸ نفر امدادگر و ۲۲۷۶ نفر پزشک زن به جبهه‌ها اعزام شدند. در فهرست شهدای جنگ تحمیلی، نام چهار هزار و سیصد و شصت و سه نفر شهیده زن به چشم می‌خورد که بیشتر آنها در بمباران و موشک باران شهرها به شهادت رسیدند.

جانبازان
در طول هشت سال دفاع مقدس، سیصد و بیست هزار نفر از رزمندگان اسلام جانباز شدند.
در حال حاضر صد هزار جانباز شیمیایی در کشور وجود دارد. حدود هشت هزار جانباز نیز در شرایط بحرانی می‌باشند.
در حال حاضر در کشور بیش از پنج هزار زن جانباز وجود دارد که از این میان سه هزار نفر بالای ۲۵‌% جانبازی دارند.

آزادگان
در طول هشت سال دفاع مقدس حدود چهل و پنج هزار نفر از رزمندگان اسلام به اسارت نیروهای عراقی در آمدند که مردم به آنها لقب آزادگان دادند.

مفقودالاثر
در طول هشت سال دفاع مقدس حدود بیست و پنج هزار نفر مفقودالاثر شدند که تا‌کنون پیکر مطهر نزدیک به بیست هزار تن از آنها در عملیات‌های متعدد تفحص پیدا شده است.

 

عملیات
رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس، بیش از 200 عملیات بزرگ و کوچک انجام دادند؛ یعنی هر دو هفته یک عملیات. بخشی از این عملیات برای بیرون راندن متجاوزان از خاک ایران بود و تا بهار سال 1361 به طول انجامید و در خرداد ماه سال 1361 با بازپس‌گیری خرمشهر قسمت عمده مناطق اشغال شده ایران آزاد شد و فقط چند منطقه در مرزهای غربی در اختیار ارتش عراق ماند.

پس از این، نیروهای ایران وارد خاک عراق شدند و به دلایل زیر به تعقیب متجاوزین پرداختند:
1. عراقی‌ها از این مناطق با موشک و سلاح‌های دوربرد شهرهای مرزی ایران را مورد هدف قرار می دادند و روزانه تعداد زیادی از هموطنان ما را به شهادت می‌رساندند.
2. هنوز چند شهر ایران در قسمت غربی مثل نفت شهر، مهران و... در اشغال عراق بود.
3. تجربه نشان می‌داد صدام وقتی ضعیف است و توان حمله و اشغال شهرهای ایران را ندارد صلح دوست می‌شود و ادعای صلح و آشتی می‌‌‌کند اما وقتی قدرتمند می‌شود تنها فکری که دارد حمله، ویرانی و کشتار است. به همین جهت برای باز داشتن صدام از حمله دوباره و اشغال شهرهای ایران، رزمندگان اسلام بخش‌هایی از خاک عراق را از سلطه صدام آزاد کردند که مردم آن شهرها با نقل و شیرینی از آنها استقبال نمودند.
4. دلیل دیگر، میلیاردها تومان خساراتی بود که عراق به مردم و اقتصاد کشورمان وارد کرده بود و باید حاکمان عراق این خسارات را پرداخت می‌کردند.
5. مهمتر از همه اگر رزمندگان ایران از مرزهای بین المللی گذر نمی‌کردند و در آنجا از کشور دفاع می‌کردند، علاوه بر مشکلات ذکر شده، زورمندان جهان که سازمان ملل متحد درسلطه آنهاست، هیچگاه اجازه نمی‌دادند قطعنامه‌ای تصویب شود که متجاوز بودن عراق را اعلام و با این کار زمینه ادعای خسارت از سوی ایران فراهم شود.
پس رزمندگان ما با ورود به خاک عراق هم فرصت سازماندهی و حمله را از عراقی‌ها ‌گرفتند، هم شرایط را برای رسیدن کشورمان به حقوق خود مساعد کردند.

 

جنایات جنگی رژیم بعث عراق
1.  حمله شیمیایی؛
  عراق در طول جنگ ۳۵۰۰ بار به ایران حمله شیمیایی کرد که ‪ ۳۰مورد از آنها در مناطق مسکونی بوده‌است. نخستین نقطه جغرافیایی ایران که قربانی سلاح‌های شیمیایی عراق شد منطقه‌ای بین هلاله و نی‌خزر در ‪ ۵۰کیلومتری غرب ایلام بوده‌است. با بیش از صدهزار قربانی ناشی از جنگ شیمیایی عراق بر ضد ایران در طول هشت سال جنگ تحمیلی، ایران یکی از بزرگ‌ترین قربانیان سلاح‌های کشتار جمعی می‌باشد. بر اساس گزارش‌های بنیاد شهید ایران، تخمین رسمی شهروندان غیرنظامی که به سلاح‌های شیمیایی آلوده شده‌اند و کودکانی که بر اثر آن آلوده شده‌اند را در بر ندارد. بسیاری از آنان به بیماریهای خونی، ریه و پوستی مبتلا شده‌اند.
بمباران شیمیایی شهر سردشت توسط عراق در ۷ تیر ۱۳۶۶ فجیع‌ترین تهاجم از این نوع بود که سبب کشته و مجروح شدن عده بسیاری از مردم غیرنظامی شد. جمهوری اسلامی ایران شهر سردشت را نخستین شهر قربانی جنگ افزارهای شیمیایی در جهان بعد از بمباران هسته‌ای هیروشیما نامید. وحشیانه‌ترین مورد استفاده در اسفند ۱۳۶۶، در حلبچه بوده‌است که وسیع‌ترین مورد استفاده از جنگ افزارهای شیمیایی از زمان جنگ جهانی اول تاکنون به شمار می‌رود؛ که حداقل ۵۰۰۰ تن از مردم کُرد و مسلمان این شهر را کشته و ۷۰۰۰ تَن دیگر را مجروح کرد.
طارق عزیز معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه عراق درسال۱۹۸۶ درجریان سفر رسمی سه روزه خود به برزیل اعتراف کرده بود که عراق درجنگ علیه ایران بارها و در موارد مختلف از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرده‌است.

2. حمله به مناطق مسکونی و کشتار غیر نظامیان؛
  حمله عراق به مناطق مسکونی و غیر نظامی از روز سوم جنگ شروع شد. مردم اهواز در ۲ مهر ۱۳۵۹ شاهد بمباران خانه‌هایشان توسط میگ‌های عراقی بودند. اهالی دزفول نیز که در طول جنگ بارها شاهد بمباران و موشک باران شهرشان بودند، اولین بار در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۵۹ مورد هجوم ۴ فروند میگ عراقی واقع شدند. در این حمله ۷۰ نفر ساکنان شهر شهید و ۳۰۰ نفر زخمی و خسارات فراوانی به تاسیسات شهری وارد شد.
در کنار بمباران هوایی، حملات موشکی نیز آغاز شد. موشک‌های زمین به زمین (SCUDB)و (FRAG) تلفات جانی سنگینی برجای گذاشت. نیروهای نظامی ایران تا تاریخ ۱۳۶۳/۳/۱۰ از بمباران مناطق مسکونی عراق خودداری کردند؛ ولی متعاقب صدور اعلامیه ارتش عراق در تاریخ مذکور مبنی بر تهدید رسمی ساکنان شهرهای مرکزی ایران به بمباران، ارتش ایران نیز در سطح محدود شروع به اقدام متقابل کرد. بلافاصله بعد از اقدام ارتش ایران، سازمان ملل متحد طی پیامی از طرفین خواست تا از حمله به مناطق مسکونی جبهه مقابل خودداری کنند! به‌این ترتیب توافق ۱۲ ژوئن ۱۹۸۴(22/3/1363) بین دول درگیر جنگ شکل گرفت. به دنبال این توافق بنابر تقاضای دبیرکل از شورای امنیت، هیاتهای ناظر آن سازمان جهت نظارت بر اجرای مفاد این توافق در تهران و بغداد مستقر شدند. رژیم عراق چند روز بعد در اعلامیه‌ای بیان کرد: عراق در صورتی از حمله به شهرها و مناطق مسکونی خودداری خواهد کرد که مناطق مزبور مرکز تجمع نیروهای نظامی نباشد ! به‌این ترتیب عراق با نقض آتش‌بس به بهانه‌های واهی، مجدداً شروع به نقض توافقنامه ۱۲ ژوئن کرد.

3.  حمله به هواپیماهای مسافربری؛ 
در طول جنگ، عراق چندین مرتبه به هواپیماهای مسافربری ایران و کشورهای دارای روابط دیپلماتیک با این کشور حمله کرد، از جمله:
۴ می ۱۹۸۲، حمله جت نیروی هوایی عراق به هواپیمای بن‌یحیی، وزیر وقت امور خارجه الجزایر، بعد از ورود هواپیمایش به داخل مرزهای ایران. این حمله به انهدام هواپیمای حامل وزیر امور خارجه الجزایر و کشته شدن او و هیئت همراه انجامید.
۲۰ فوریه ۱۹۸۶، انهدام یک فروند هواپیمای مسافربری تهران به اهواز در حال پرواز. در این حمله همه مسافران کشته شدند.
۱۵ اکتبر ۱۹۸۶، در حمله هوایی به فرودگاه شیراز، یک هواپیمای مسافربری در روی باند هدف بمباران قرار گرفت. در این حمله ۳۰ مسافر هواپیما جان خود را از دست دادند.
۳ ژوئیه ۱۹۸۸، ناو یواس‌اس وینسنس آمریکا هواپیمای ایرباس آ۳۰۰ مسافربری ایران را مورد اصابت دو فروند موشک قرار داد و منهدم کرد. در این حادثه ۲۹۰ نفر مسافر جان خود را از دست دادند.3


دلایل پیروزی ایران
ما مدعی هستیم که به دلایل مختلف، متقن و محکمه‌پسند، در سطح راهبردی و راهبری پیروز مطلق جنگ بوده‌ایم:
اول اینکه اجازه ندادیم که دشمن به اهدافش دست یابد.
دوم این‌که در سازمان ملل متحد عراق به عنوان متجاوز و آغاز‌گر جنگ شناخته شد. اهمیت این موضوع یعنی متجاوز بودن عراق چنان مهم است که یکی از شروط اساسی ایران جهت رسیدن به صلحی پایدار در منطقه از همان اوائل جنگ بوده است. در ملاقاتی که حبیب شطی با امام(ره) داشت و از ایشان می‌خواهند که جنگ را تمام کند، امام می‌فرمایند شما از این در که بیرون رفتید اعلام کنید که عراق متجاوز است، ما جنگ را تمام می‌کنیم؛ اما آنها حاضر نبودند که عراق را به عنوان متجاوز معرفی کنند.
سومین دلیل پیروزی ایران، نامه‌هایی است که صدام حسین برای آقای هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت نوشت و در آن قید کرد اکنون همان چیزی که شما خواستید محقق شده است.
چهارمین دلیل در سطح عملیات نیز با توجه به منطق جنگ که ارائه شد باید اذعان کرد که درصد قابل قبولی از پیروزی را نصیب خود کرده‌ایم و اگر بخواهیم گروه بندی کنیم 70% عملیات‌های ما با پیروزی توأم بوده و به اهداف خود رسیده است و 20% عملیات‌های ما پیروزی نسبی کسب کرده که کمتر از حد انتظار بوده است و 10% عملیات‌های ما همانند والفجر مقدماتی و کربلای 4 و همچنین قادر، با شکست مواجه شده است.
پنجم: در سطح تاکتیک نیز موفقیت‌های فراوان داشته و همچنین اشتباهاتی نیز داشته‌ایم که با وضعیت هر مقطع از دفاع مقدس و شرایط حاکم بر ایران و عراق توأماً همراه بوده است. اگر چه در مسائل تاکتیکی اشتباهاتی داشته‌ایم، اما ما در شرایط انقلاب بوده‌ایم و آمادگی لازم جنگی نداشته‌ایم. ما جوان و کم‌تجربه بودیم و دانشگاه و دانشکده جنگ ندیده بودیم. و حتی موجودیت ارتش نیز، یعنی حزب‌اللهی‌های ارتش همانند شهید والا مقام صیاد شیرازی و امیران حسنی سعدی، لطفی، سلیمانجاه، قویدل، مفید. در دوران شاهنشاهی کمترین نقشی در ارتش نداشتند؛ سپاه نیز به همین وضعیت و شاید هم نامناسب‌تر دچار بود. شهید باقری، بقایی، دقایقی، همت و همچنین رضایی، صفوی، جعفری، علایی، غلامپور، با چه تجربه‌ای وارد دفاع مقدس شده‌اند؟!
با این همه مسائل در یک منظومة کل‌نگر، توانستیم حزب بعث را کاملاً مرعوب نماییم و الان با افزایش قدرت بازدارندگی چتر امنیتی را درست کنیم که احدی امروز نمی‌تواند خیال حمله به کشور ما را در سر بپروراند. آمار و ارقام می‌گویند که ارتش عراق در تمام مراحل و مقاطع جنگ، برتری بالایی از نظر تجهیزات و امکانات و نیروی انسانی برخوردار بوده است؛ و حمایت‌های سیاسی و اقتصادی و نظامی از ارتش حزب بعث عراق، هیچ‌گونه محدودیتی نداشت.
سالی که آمریکا به عراق حمله کرد ارتش بعث عراق در سال آخر تجاوز و در تجاوز مجدد به ایران، نزدیک به 3 ، 4 برابر جمهوری اسلامی تجهیزات داشت.

جنگ تحمیلی عراق علیه ایران 2887 روز به طول انجامید که طی آن هزار روز نبرد فعال صورت گرفت که 793 روز حمله از سوی رزمندگان اسلام بود و 207 روز از سوی ارتش متجاوز بعثی در طول جنگ شمار 381 هزار و 680 نفر از نیروهای دشمن کشته و یا زخمی شدند و 72 هزار نفر به اسارت نیروهای اسلام در آمدند. در این هشت سال 371 فروند هواپیما و 82 فروند بالگرد دشمن منهدم شد. 1700 دستگاه تانک و نفربر، 480 قبضه توپ و سه هزار و 363 دستگاه خودرو نظامی به غنیمت ایران در آمد و و پنج هزار و 758 دستگاه تانک و نفربر، 532 قبضه توپ و پنج هزار و 152 دستگاه و خودرو نظامی دشمن منهدم گردید. مقاومت رزمندگان اسلام سبب شد تا ذخایر ارزی عراق که در ابتدای جنگ، حدود سی میلیارد دلار بود، پس از شکست در عملیات بیت المقدس و فتح خرمشهر به صفر برسد و پس از پایان جنگ، این کشور بیش از هفتاد میلیارد دلار بدهی داشته باشد.


 
نمونه سئوالات درس استاد ارجمند جناب آقای صالحیان
ساعت ۱:٠۱ ‎ب.ظ روز ٢٠ دی ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

1-تعریف مدیریت:

الف- هنر انجام دادن کار

ب- فراگرد تبدیل اطلاعات به عمل این فراگرد تغییر وتبدیل را تصمیم گیری می نامیم

ج – فراگرد هماهنگ سازی فعالیت فردی وگروهی در جهت هدفهای گروهی

د- ایجاد محیطی موثر برای افرادی که در گروههای رسمی سازمان فعالیت می کنند

صاحب نظران ومولفان مدیریت تعاریف گوناگونی درباره مدیریت ارائه کرده اند  طبق این تعاریف مدیریت در همه سازمانها اعمال می شود ،خواه تجاری –آموزشی ،سیاسی ،حتی خانواده  بطور کلی مدیریت عبارت است از دستیابی به هدفهای سازمانی از طریق هدایت ورهبری

2-وظایف وفعالیتهای مدیریت (7مورد باتوضیح)

1-برنامه ریزی 2- سازماندهی 3- به کار گماردن 4- هدایت 5- هماهنگ کردن 6- گزارش دادن 7- بودجه بندی

برنامه ریزی:  پیش بینی وتدوین برنامه واقدامات لازم ،در این صورت فرایند تصمیم گیری درارز یابی وانتخاب بهترین راه کار لازم ضروری است  -تعیین اهداف سازمان وراه رسیدن به اهداف با توجه به منابع و امکانات –اجرای صحیح وظایف مدیریت سازماندهی هدایت،کنترل ،وبسیج منابع نیز به برنامه ریزی بستگی دارد

سازماندهی :  شناسایی وگروه بندی فعالیتها ،تعیین اختیار و مسئولیت های شاغلین ،تعیین مراتب سطوح وایجاد هماهنگی بین وظایف وفعالیتها می باشد

هدایت :  ارتباط وتعامل مناسب در اجزاء انسانی یعنی رهبر وپیرو ، مدیران وزیر دستان در جهت انجام فعالیتهای برنامه ریزی شده موجب کسب اهداف تعیین شده وبقاء وتعادل ورشد سازمان می گردد ، مدیران با ایجاد نظام ارتباط مناسب زمینه نفوذ خود را در کارکنان فراهم نموده و در نتیجه توان برانگیختن آنان را جهت نیل به هدف میسر می سازد ،اجزاء اصلی هدایت به عنوان یک وظیفه برای مدیر شامل : انگیزش در کارکنان،بر قراری ارتباط با کارمندان ومهم تر از همه رهبری است داشتن رهبری اثر بخش موجب خواهد شد که حداکثر توان کارکنان در خدمت اهداف مدیریت وسازمان قرار گیرد

کنترل :  سنجش عمل کرد ها براساس برنامه ها از جمله وظایف مهم همه مدیران در هر رده سازمانی است ومدیران با انجام این وظیفه توان جلوگیری از انحرافات برنامه هارا پیدا کرده وقادر به انجام اقدامات اصلاحی درراستای برنامه خواهند شد

کنترل فرایندی است که همه مدیران با آن مواجه اند سازمانها برای حفظ بقای خود وپیشرفت در دنیای رقابتی امروز به بهبود مستمر عملکرد خود نیاز دارند ودر این راستا استفاده از نظامهای کنترل فرایندی مستمر برای اطمینان از انطباق نتایج واقعی با برنامه های پیش بینی شده است

3-تعریف فرهنگ ؟وتعریف فرهنگ از نظر تیلر :

فرهنگ در زبان فارسی معانی مختلفی دارد که مهم ترین آنها ادب ،تربیت ،دانش ،مجموعه آداب ورسوم علوم، معارف وهنرهای یک جامعه است

تیلر : مجموعه ی پیچیده ای است شامل معارف ، معتقدات ،هنر ها، صنایع ، و فنون ،اخلاق ،قوانین وبالاخره تمام عادات ورفتاروظوابط وقوانینی که فرد به عنوان عضوی از جامعه خود آنهارا فرا می گیرد ودر برابر آن جامعه وظایف وتعهداتی را بر عهده دارد         

4- ویژگیهای عام فرهنگ را بنویسید ومختصرا" شرح دهید

1-    فرهنگ آموختنی است

2-    فرهنگ خشنودی بخش وشادی آفرین وافتخار زاست

3-    فرهنگ وحدت آفرین است -

4-    فرهنگ امری اجتماعی است

5-    فرهنگ ذهنی وتصویری است

6-    فرهنگ سازگاری می آفریند

1-              فرهنگ ها از نسلی به نسل دیگر از طریق آموزشهای مکتبی وکلاسیک ورفتاری منتقل می گردد انسان در هر جایی که زندگی می کند باید فرهنگ حاکم را بیاموزد وبه فرزندان خود بیا موزاند وبدین وسیله سازگاری وهنجارها ی رفتاری رادر آنها بوجود آورد

2- پایبندی هر فرد به فرهنگ وارزشها وهنجارهای فرهنگی در جامعه وسازگاری با آنها موجب خشنودی وشادی بخش برای افراد است وپیروی از سمبل ها وقهرمانان فرهنگ ساز مایه افتخار وبر تری فردی وفضیلت محسوب می شود

3-همه ی کسانی که در یک سر زمین زندگی می کنند به دلیل تبعیت از هنجارها ، رفتاری نسبتا" یکسان خواهند داشت ،برهمین اساس فرهنگ موجب وحدت ویگانگی خواهد شد

4- فرهنگ مفهومی ،ادراکی واجتماعی است ودر میان جمع تجلی می یابد ومعنا پیدا میکند فرهنگ ظرف است که اجتماع در آن مظروف می شود ودر خلاءبه وجود نمی آید باید افراد یا گروهی فرهنگ را به وجود آورند ودر اجتماع تقویت و ترویج نمایند  

5-فرهنگ دو جنبه دارد ،مادی ومعنوی یا به عبارت دیگر ذهنی وتصویری است –نگرشها ،بینش ها ،دیدگاه های ماوراالطبیعه ومتا فیزیکی انسانها جنبه ذهنی انسانهاست – نهادها ،آثار وابنیه وسایر تجلیات جنبه صوری و ظاهری فرهنگ است بعضی از صاحب نظران جنبه های مادی وصوری فرهنگ را تمدن می نامند یعنی آن قسمتی که بعد فکری وذهنی وروحی دارد فرهنگ وقسمت دیگر که جنبه نمادی وتجلی دارد را تمدن می نامند مثلا"در یک بنای تاریخی طرح ونقشه  ساختمان را فرهنگ ونوع مصالح وسایز وابزارها را مظاهر عینی  وتمدن می نامند

6-اگر چه فرهنگ در مقابل تغییر مقاومت نشان می دهد باوجود این بررسی فر هنگ ها نشان می دهد تغییرات در ماهیت واعداد فرهنگ هاست ، فرهنگ در گذر زمان خودرا کم وبیش با تحولات تطابق بخشیده وفرهنگ ها ی جدید از پویایی بیشتری برخورداربوده وسازگاری بیشتری را دارند وبه این  سبب فرهنگ ها سازگاری می آفرینند وخودرا با شرایط ومقتضیات وقف می دهند

5- ویژگیهای فرهنگ سازمانی را با توضیح بنویسید.

1-فرهنگ اکتسابی است :اعضای هر جامعه ارزش ها وعوامل فرهنگی جامعه خود را می آموزند ولذا فرهنگ صرفا"دارای خصوصیتی ذاتی وغریزی نیست

2-فرهنگ هویت دهنده است :هویت یک کشور فرهنگ آن کشور است .انسان بریده از فرهنگ وتاریخ خویش،انسانی یتیم است وچنین انسانی البته خواه ناخواه شکاری است برای همه وصیدی است برای صیاد

3-فرهنگ قابل انتقال است : انسانها آموخته ها ودستاورد های خود را به نسل های بعدی منتقل می کنند

4-هویت مصونیت آور است :فرهنگ انسان را قدرت وغنا می بخشد تا توانایی ادراک وانتخاب را داشته باشد .فرهنگ قدرت تصمیم گیری را در انسان افزایش می دهد ودر مواجهه با آنچه که ضد فرهنگ است مصونیت پیدا کند

5- فرهنگ تحول پذیر است : فرهنگ نمی تواند در حالت انجماد وایستایی بماند وباید ریشه در اعماق گذشته های دور ونزدیک داشته باشد ودر عین حال در فضای لا یتناهی حال وآینده شاخ وبرگ بگستراند وتوان استقبال والهام از آینده را نیز داشته باشد .

7-   فرهنگ تامین کننده نیازهای اساسی است :فرهنگ هر ملتی جوابگوی بسیاری از نیازهای روانی ، مذهبی ،زیستی، اجتماعی ،آن ملت است ودر صورتی پایدار می ماند که بتواند این نیازهارا برآورده و رضایت افراد جامعه را به همراه داشته باشد 6- انواع فرهنگ سازمانی راباتوضیح بنویسید :

1-سازمانهای با فرهنگ علمی :تاکید این نوع سازمانها بر استخدام افراد جوان با تمایل به یادگیری ،پرورش دادن آنها وتقویت شخصیت علمی وتخصصی آنهاست . نمونه .کوکا کولا ،آی بی ام

2-سازمانهای با فرهنگ با شگاهی :این شرکتها برای افراد وفا دار ومتعهد که برای شرایط کار موجود مناسب باشند .ارزش زیادی قائل اند  در این شرکتها سابقه خدمت وارشدیت اهمیت زیادی دارد ، همچنین سن وتجربه نقش هایی مهم ایفا می کند برعکس شرکتهایی که جنبه مکتبی دارند ، دراین شرکتها افراد متخصص نمی شوند ولی انواع واقسام کارها را می آموزند .شرکت تلفن بل وشرکت هواپیمایی دلتا وسازمان های دولتی از این گونه سازمانها هستند .

3-سازمانهای با فرهنگ تیمی : این سازمانها برای کسانیکه می خواهند ابتکار عمل به خرج دهند وخطر پذیری بالایی دارند مناسب است . در این شرکتها همه افرادی که دارای استعداد بالایی هستند ، صرف نظر از این که دارای چه سنی ویا جه میزان تجربه هستند، پذیرفته می شوند .در آنجا پاداش بر مبنای میزان تولید تعیین میشود از آنجا که این شرکتها آزادی عمل زیادی به افراد می دهند ودستمزد یا حقوق های کلانی پرداخت می کنند ،از این رو در آنها به روی همه داوطلبان چالشگر وجاه طلب باز است .مانند سازمانهای حقوقی ،بانک ها ،سازمانهای مشاوره ای ،تحقیقات بیولوژیکی

4-سازمان های با فرهنگ سنگری:برعکس فرهنگ تیمی که به اختراع ونوآفرینی واکتشاف ارج می نهند این فرهنگ بر حفظ وبقای سازمان تاکید دارد .در فرهنگ سنگری امنیت شغلی حائز اهمیت زیادی است مانند عمده فروشی های بزرگ ، هتل ها ، سازمانهای اکتشاف نفت وگاز  

7-انواع مدیریت در سازمانهای فرهنگی را با توضیح بنویسید :

1-مدیریت در سازمانهای فرهنگی دولتی :سازمانهای فرهنگی دولتی یا تحت نظارت مستقیم دولت ،آن دسته از سازمانهایی هستند که دولت کلیه ی فعالیتها ومدیریت آنهارا از نظر تعیین سیاست ها وبرنامه ها ونظام مالی واداری در کنترل شدید خود دارد تا آنجا که سازمان ابزاری می شود برای حفظ منافع دولت وگروه حاکم ونیز مشروع جلوه دادن وضعیت موجود فرهنگی ، با توجیح حفظ منافع ملی .از جمله هدفهای یک سازمان های فرهنگی دولتی ، شکل دادن به مردم وحفظ میراث فرهنگی است .در جامعه ای مانند جامعه ایران برای پرهیز از ناکامی در امر برنامه ریزی وسازماندهی امور فرهنگی می بایست به ساختار فرهنگ ومحدودیتهای تغییر پذیر آن اهتمام داشت سازمانهای فرهنگی دولتی از زوایای سطوح مدیریتی در عرصه اثر گذار با موارد زیر از هم باز شناخته می شوند 1- بخش سیاست گذار وراهبردی:سازمانهایی که امر سیاست گذاری کلان را انجام میدهند .مثل مجلس شورای اسلامی .2-بخش میانی ویا پشتیبانی : شامل وزارتخانه ها ویاسازمانهای ذیرربط میباشند .دراین حوزه سیاست ها ی کلان بخش اول به روش تبدیل میشوند .مانند وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی ،سازمان صدا وسیما وزارت علوم ،سازمان ملی جوانان 3- بخش اجرایی یا مجری :کار این بخش عملیاتی کردن وپیاده سازی سیاست بخش راهبردی وبرمبنای قوانین وآیین نامه هایی است که بخش میانی طراحی کند4-بخش نظارتی : این بخش مراقبت می نماید تا امور فرهنگی توسط سازمانها ی ذی ربط منطبق باسیاستهای فرهنگی به مورد اجرا گذاشته شوند ونقض کننده آن نباشند . نظیر :مجلس شورای اسلامی وشورای عالی انقلاب فرهنگی

2-مدیریت در سازمانهای فرهنگی عمومی ومورد حمایت دولت : این سازمانها که به نوعی تحت حمایت دولت اند می کوشند با ایجاد تعادل میان مردم وگروههای فرهنگی گام بردارند .برنامه های آنها دربر گیرنده همه بخشهای جامعه است .سیاستها وبرنامه های حکومتی را در جهت تقویت وحدت ملی در جامعه انتشار می دهند وبرای ترغیب وآموزش مردم برای توسعه اجتماعی وفرهنگی کمک می کنند .چنین مدیریتی مستلزم دارا بودن سطح بالایی از آگاهی نسبت به فرهنگ های ملی وپاره فرهنگ ها ی مختلف در جامعه می باشد وجریان سیاستها از بالا به پایین است وبیشتر شکل عمودی دارد .

3-مدیریت در سازمانهای فرهنگی غیر دولتی وخصوصی :برخی نیازهاودغدغه های درونی وفردی را انسجام می بخشد وبعنوان نیاز جامعه عرضه می کند

واین زمانی است که دولتها توانایی یا انگیزه پرداختن به آنهاراندارند ،علاوه بر این می توانند در عرصه های مختلف به ویژه امور فرهنگی واسطه میان دولت وجامعه باشند دراینجاست که مفهوم مشارکت فرهنگی عینیت می یابد

طبق تعریف مشارکت فرهنگی عبارت است از شرکت آگاهانه وداوطلبانه وموثر مردم در فرایند توسعه فرهنگی .مشارکت فرهنگی به عنوان یکی از محورهای توسعه فرهنگی در برنامه های توسعه جمهوری اسلامی ایران ذکر شده است .

شناخت سازمانهای غیر دولتی به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های توسعه فرهنگی در بعد مشارکت فرهنگی کمک می کند تا به صورت عمیق وجامع عوامل تاثیر گذار در مدیریت یازمانهای فرهنگی غیر دولتی شناسایی شود

8-اهداف وسیاستهای فرهنگی را بنویسید (پنج مورد )

الف :اهداف کلی

1-رشد وتعالی فرهنگ اسلامی وانسانی وبسط پیام وفرهنگ انقلاب اسلامی در جامعه وجهان

2-استقلال فرهنگی وزوال مظاهر منحط ومبانی نادرست وفرهنگهای بیگانه وپیراسته شدن جامعه از آداب ورسوم منحرف وخرافات

3-به کمال رسیدن قوای خلاقه وشایسته وجود آدمی در همه شئون وبه فعالیت در آمدن استعدادات خدادادی واستحصال دفائن عقول وذخایر وجودی انسان

4-آراسته شدن به فضائل اخلاقی وصفات خدایی در مسیر وصول به مقام انسانی

5-تحقق کامل انقلاب فرهنگی درجهت استمرار ارزشهای مورد نظر اسلام وانقلاب اسلامی درزندگی جمعی وفردی ونگهبانی از آنها واستمرار حرکت فرهنگی برای رسیدن به جامعه مطلوب

ب: اهداف سیاست فرهنگی

1-تعیین وتدوین اصول راهنما واولویت های لازم الرعایه درحرکت فرهنگی کشور ورسمیت دادن به آن ،باالهام از آرمان ها واعتقادات ،با توجه به ظرفیت ها وواقعیات وبا بهره گیری از تجربیات داخلی وجهانی وامکانات وابزارهای مختلف ومناسب

2-ایجاد وحدت رویه وهماهنگی فرهنگی در میان دستگاه های مختلف نظام جمهوری اسلامی وبسیج امکانات ،تلاشها وبرنامه های فرهنگی در جهت پاسخ گویی به نیازهای فرهنگی جامعه وهدایت تلاشها ونیازها ی موجود

3-تکیه وتاکید برآرمانها وارزشهای معنوی وفرهنگ اسلامی وحفظ وترویج فرهنگ بسیجی وتقویت روحیه ی ایثار وفداکاری درراه ارزشهای مقدس اسلامی با توجه به لزوم درک مقتضیات وتحولات زمان وهمچنین تقویت نقاط قوت ورفع نقاط ضعف ومهیا شدن برای مواجهه ی صحیح وهمه جانبه با ضرورت ها وتحولات

4-تمهید وتدارک لازم درجهت همسویی وعدم مغایرت طرح ها وبرنامه های اقتصادی ، اجتماعی وغیر فرهنگی اما دارای نتایج فرهنگی ،با سیاست فرهنگی کشور

5-تسهیل وتقویت امور برنامه ریزی ،نظارت وارزیابی فرهنگی در عین حمایت از تعدد،تنوع وآزادی فعالیتهای فرهنگی مردمی،مبادله ورابطه ی فرهنگی میان بخشهای دولتی در جهت افزایش تحرک ،جهاد واجتهاد فرهنگی،ارتقاء وآگاهی عمومی واعتلای روحیه تتبع ،تحقیق وابتکار ،

9-مهارتها،ویژگیهاوخصائص مدیران فرهنگی را بنویسید :

کاتس درزمیته مهارتهای لازم برای مدیران به مهارتهای فنی ,انسانی ,وادراکی اشاره می نماید ,کنتز وگریفین به مهارتهای زیر اشاره می نمایند 

1-مهارت طراحی وحل مسئله

2-مهارت تجزیه وتحلیل مسئله

3-مهارت کار با کامپیوتر

4-مهارت تصمیم گیری

5-مهارت های هدف گذاری،ارتباط برقرار کردن ودرک متقابل

  10-ویژگیهای مدیران فرهنگی

1-اهل علم وتحقیق بودن                                  5-عدالت خواهی                                        9-گرایش درونی به امور فرهنگی وهنری

2-میل به تکامل وپیشرفت                                 6-نوع دوستی                                           10-دین داری

3-آزاداندیشی درامور فرهنگی                         7-اعتقاد به مشارکت                                11-وجدان کار

4-اعتقاد به امنیت                                   8-عشق وپایبندی به فرهنگ ملی      12-اعتقاد به نظم وقانون-آشتی ناپذیری با کفار واستکبار

11-شغل وشرح وظایف مدیریت مراکز فرهنگی را توضیح دهید

این عنوان شغلی دربر گیرنده پستی است که متصدی آن تحت نظارت معاون فرهنگی،امور مربوط به برنامه ریزی و نظارت برکلیه مراسمات واکران های فرهنگی تبلیغی و.......سازمان را برعهده دارد

تهیه وتنظیم برنامه های کوتاه مدت ،میان مدت ، وبلند مدت مراکز فرهنگی ونظارت برحسن انجام آن ،نظارت بر روند برنامه ریزی واجرای فعالیتهای فرهنگی آنان از قبیل مراسمات ،مناسبت ها وجشنواره ها  واردوها

برنامه ریزی ونظارت برروند شناسایی وگسترش مراکز فرهنگی

نظارت بربرگزاری برنامه های فرهنگی برای گذراندن اوقات فراغت از قبیل جشنواره ها ومسابقات ورزشی وفرهنگی ،هنری ونمایشگاهها وسمینارها در چار چوب دستور العملهای ابلاغی

تلاش در جهت توسعه وتجهیزمدیریت  مراکز فرهنگی ،فرهنگسراها وسایر مراکز فرهنگی تحت سر پرستی،شناسایی موسسات وسایر مراکز فرهنگی وتلاش درجهت گسترش وتعمیق روابط فرهنگی با آنان

تنظیم توافقنامه های فرهنگی با موسسات وسایرمراکز فرهنگی واشخاص حقیقی وحقوقی وبهره مندی از خدمات آنان

نظارت برروند تهیه وتدوین آیین نامه ها ودستور العمل های فرهنگی ونظارت بر حسن انجام آن

برگزاری جلسات ،کمیسیون ها وشوراهای مرتبط وارائه گزارش به مقام مافوق ونظارت بر حسن اجرای مصوبات آن

نظارت بر روند تهیه وتنظیم بودجه سالانه واحد وارائه آن به مقام مافوق

سازماندهی وهماهنگی نیروهای تحت سرپرستی ونظارت برحسن عملکرد آنان وارائه راهکارهای اصلاحی ،تلاش در جهت بهینه سازی فعالیتهای فرهنگی وبهره گیری از تجارب ودستاوردهای کارشناسان فرهنگی انجام بازدیدهای مستمر از مراکز فرهنگی تحت سر پرستی وارائه راهکارهای مناسب جهت رفع مشکلات احتمالی

شرکت در جلسات ،کمیسیون ها وشوراهای مرتبط وارائه گزارش آن به مقام مافوق

ایجادزمینه منا سب جهت بهره گیری مخاطبین درفعالیتهای مختلف وتلاش درجهت گسترش آن 

انجام وظایف منطبق با سیستم مدیریت کیفیت وتلاش در استقراروبهبود مستمر آن و..

12-مهارتهای ده گانه مدیران فرهنگی رابنویسید وشرح دهید

1-مهارت تفکر استراتژیک فرهنگی  4-مهارت رهبری فرهنگی  7-مهارت مدیریت جهانی شدن فرهنگی در بعد ملی

2-مهارت مدیریت تنوع فرهنگی             5-مهارت فضاسازی فرهنگی             8-مهارت تحلیل فرهنگی

3-مهارت هوش فرهنگی                               6-مهارت کسب وکار فرهنگی                 9-  مهارت انسجام سازی فرهنگی

10-مهارت فنی وتکنولوژیک

1-در توسعه فرهنگی مهارت تفکر استراتژیک مهم تراز مهارت مدیریت استراتژیک است واین به آن خاطرآن است که توسعه فرهنگی مقوله پیچیده وچند وجهی وتفکر استراتژیک ،پدیده چند بعدی است که از تعامل تشکیل دهنده آن ،تفکر مناسب وکارآفرینی توسعه استراتژیک فرهنگ ،به وجود می آید تفکر استراتژیک پیش بینی آینده نیست ،بکله تشخیص به موقع ویژگیهای میدان رقابت فرهنگی ودیدن فرصت هایی است که رقبا ی فرهنگی در مورد آن غافل هستند . تفکر استراتژیک درقالب قواعد ساده وعمیق ظاهر می شود .این قواعد مدل ذهنی ویژه ای راایجاد کرده که مبنای تصمیم گیری های روزانه تا جهت گیری کلی سازمان است

2-برای توسعه فرهنگی نیاز است که مشترکات فرهنگی جامعه یا سازمان شناخته شده براساس آنها الگوی مناسبی طراحی شود .یکی از قابلیتهای مورد نیاز مدیران فرهنگی سازمانها وجامعه مدیریت تنوع فرهنگی است تنوع فرهنگی نه تنها طبیعی است بلکه به عنوان یک سرمایه بالقوه می توان از آن یاد کرد ودلیل آن تعامل ورشد فرهنگها توسط یکدیگر است

3- هوش فرهنگی بینش های فردی را در برمی گیرد که برای انطباق با موقعیتها وتعامل های میان فرهنگی وحضور موفق در گروههای کاری چند فرهنگی مفید است .برای توسعه فرهنگی نیاز است که مدیران فرهنگی در ابعاد سه گانه (بعد شناختی –بعد فیزیکی –بعد احساسی وانگیزشی )فعالیت کرده واجزای هوش فرهنگی را درخود تقویت کنند

4-رهبران فرهنگی اثر بخش ،از راه ساختن شخصیت خود قابلیت نفوذ در فرهنگ دیگران را کسب کرده زمینه های به کار گیری آموزه های فرهنگی دیگران را فراهم می سازند

5-درفضاسازی فرهنگی می توان بسیاری از آموزه های فرهنگی را نهادینه کرد وبکار بست .یکی از عواملی که به ایجاد وترویج فرهنگ کمک می کند وجود فضای فرهنگی است .زمانی که مردم در فضای فرهنگی قرار گرفتند آن فضا اثر های تشویقی داشته ،یادگیری فرهنگی به صورت عادت در آمده وجزء ساختار کلی وشخصیت آنان می شود

6-فرهنگ زیر بنای کسب کار در هر جامعه است ،فرهنگ نوعی کسب کار است این بدان معناست که هر کسب وکاری ادبیات ،قواعد ونظام حرفه ای خود رادارد ،بنا براین برای رونق آن از اهل فن استفاده می کنند در این زمینه فرهنگ وتوسعه فرهنگی ،حرفه ای تر از سایر کسب وکارها است  

7- در جهانی شدن فرهنگی ،جنبه هایی از این پدیده بررسی ومطالعه می شود که در ارتباط مستقیم با اندیشه وحس همفکری ووفاق سیاسی ،وحدت ملی وهویت ملی،تصویرسازی جهانی از فرهنگ ها وملتها ،ارتباط های میان فرهنگی ،اخلاق جهانی ،هویتهای خرد وکلان فرهنگی وتحولات ارزشی دارند .جهانی شدن فرهنگی در عصر حاضر ویژگیهای خاصی دارد که آن را از دوران گذشته متمایز می سازد 

8-برای آنکه بتوان فرهنگ را توسعه داد ،ابتدا باید مهارت تحلیل گری تقویت شود .بدون تحلیل نمی توان خلاقیت فرهنگی داشت .مهارت تحلیل فرهنگی نوعی مهندسی فرهنگی است که در آن مدیران فرهنگی دست به شناخت عمیق اجزاء ،عناصر وروابط بین مولفه های فرهنگی وبا طراحی وساخت دهی مجدد براساس هدف وکارکرد های مورد انتظار می زنند

9-برای ایجاد انسجام فرهنگی باید روی دو محور اساسی کار شود : یکی اینکه ،تعداد افراد جامعه معتقد به ارزشهای عالی وفرهنگ را افزایش داد ودیگر اینکه میزان وعمق اعتقاد وپایبندی به ارزشها ی فرهنگی رازیاد کرد .برای این کار ،بااستفاده از شیوه های زیر می توان انسجام فرهنگی را افزایش دهد :

پرورش احساس احترام به تاریخ جامعه وسازمان –آفریدن احساس یگانگی در افراد جامعه وسازمان –تشویق احساس عضویت در جامعه وسازمان وافتخار به آن- تقویت سازی وکارهای تبادل نظر بین افراد جامعه ،از مجاری رسمی و غیر رسمی

10-استفاده از اطلاعات ،پردازش ومصرف درست آن در جهت ایجاد توسعه فرهنگی از ضروریات کار فرهنگی است .فناوری اطلاعات در حوزه های مختلف تاثیر شگرفی به جا گذاشته است که در این بین ،تاثیر فرهنگی آن قابل توجه است ، ،تحولی که در پرتو فناوری اطلاعات به وقوع پیوسته است ،تحولی شگرف ومداوم در ارزشهای فرهنگی وآداب ورسوم کشورها،ملتها وقومیت هاست .هم اینک سبک زندگی ،چگونگی پوشش،خوردن وآشامیدن ،محل زندگی وکار ،از محتوای اطلاعاتی بسیار بالایی برخوردار شده واز نظر تاریخی از نوآوری های اطلاعاتی لبریز شده است .

13-برنامه ریزی فرهنگی را تعریف کنید.

منظور از برنامه ریزی فرهنگی مداخلات هدفمند وآگاهانه انسانی در سیر حوادث وفرایند هاست که نتیجه آن ممکن است موفقیت آمیز باشد یعنی حوادث وفرایندها عینا" همانند آن چه در برنامه تصور آنها رفته، در عالم واقع باز تولید شوند .دراین صورت می توان به این مجموعه از حوادث وفرایندهای باز تولید شده ،مفهوم برنامه ریزی شده را اطلاق کرد پس منظور از مفهوم برنامه ریزی شده آن دسته از حوادث وفرایندهایی است که توسط مداخلات آگاهانه انسانی شکل گرفته ودر واقعیت باز تولید شده اند

14-مراحل برنامه ریزی فرهنگی را بنویسید

1-تجزیه وتحلیل گذشته پدیده فرهنگی (پدیده ای که می خواهیم برای آن برنامه را طراحی کنیم)

2-طراحی،تدوین وترسیم دقیق اهداف فرهنگی

3-بررسی علمی نیازها ونگرش های اجتماعی ،فرهنگی گروه مخاطب وشناسایی مناسبات بر آنها به منظور دستیابی به اولویت نیازها

4- شناسایی قابلیت ها ،امکانات وتوانمندی های ممکن در ابعاد نرم افزاری وسخت افزاری .

5- شناسایی موانع ،ومحدودیت ها جهت اجرای برنامه در ابعاد نرم افزاری وسخت افزاری

6-طراحی برنامه ها با توجه به اهداف ،سنجش نیازها ،قابلیت هاومحدود یت ها

7-ابلاغ برنامه به مجریان

8-نظارت ارزش یابی ،رفع موانع احتمالی ودر صورت نیاز ،تجدید نظر در برنامه وطراحی برنامه عملیاتی ،برای تحقق هر برنامه فرهنگی ،مقدمات وشرایطی لازم است ،در سطح کلان ثبات واقتدار نظام اجتماعی از جمله شرایط اولیه برنامه ریزی است

15- اهداف برنامه ریزی فرهنگی رابنویسید

1-توسعه وتحکیم روابط فرهنگی با سایر دول وموسسات بین المللی

2-تعیین ظوابط ومقررات حقوقی حدود ونحوه فعالیت اشخاص ونهادها

3-نگهداری واحیاء مواریث هنری وفرهنگی

4-ایجاد تسهیلات وامکانات برای آفرینش های فرهنگی وهنری

5-تاسیس وتوسعه وسایل ارتباط جمعی

6-گسترش امر آموزش در حوزه های مختلف هنری وفرهنگی

7- توسعه صنعت ایرانگردی وجهانگردی

8-ایجاد یا توسعه نهاد ها ومراکز فرهنگی وهنری

16-طرح مدل برای بخش منابع فرهنگی را بنویسید

1-تدوین اهداف کلی وجزئی برای حفاظت از منابع تاریخی

2- تعریف شخصیت تاریخی جامعه

3- خاصه کردن تلاشهای گذشته جهت حفاظت از شخصیت تاریخی جامعه

4- نقشه برداری از منابع تاریخی وباستان شناسی برای ایجاد منابع گسترده و روز آمد کردن لیست منابع وشناسایی نیازها ی آینده

5- شرح پایه قانونی برای حفاظت از منابع فرهنگی

6- بحث در خصوص رابطه بین منابع فرهنگی ودیگر قوانین محلی

7- ایجاد مسئولیت پذیری بخش عمومی در جهت منابع فرهنگی

8- توصیف انگیزه ها ومشوق هایی که وجود دارند و می توانند برای توسعه دربرنامه حفاظت از منابع فرهنگی دردسترس باشند

9-شناسایی رابطه بین منابع فرهنگی ،سیستم تعلیم وتربیت جامعه واهداف برنامه

10-توسعه برنامه کاری که جدول زمان بندی را برای به انجام رساندن اهداف شناخته شده در برنامه ایجاد می کند

17-هفت گام برای توسعه منابع فرهنگی را بنویسید

گام اول:سازماندهی تیم حفاظت تاریخی

گام دوم:چشم انداز

گام سوم: اطلاعات موجود در مورد منابع فرهنگی

گام چهارم: قرار دادن اهداف

گام پنجم :ایجاد استراتژیک

گام ششم: اجرا

گام هفتم:ارزیابی وروز آمد کردن

 


 
سئوالات درس مدیریت مراکز فرهنگی - استاد ارجمند جناب آقای جهانی
ساعت ٥:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱٦ دی ۱۳٩۳ : توسط : گروه پنج اندیش

 

1-درمورد عبارت ((مدیریت فرهنگی ؛کاری سخت ؛پیچیده؛ظریف؛وهوشمندانه وزمان بر است ))توضیح دهید .

پیچیده است : چون انسان موجودی پیچیده است   

هوشمندانه است :چون باید مطابق ویزگیهای انسان طراحی شود

زمان براست :چون تغییر ات فرهنگی ورفتاری به کندی صورت می گیرد تاجائیکه گفته اند ترک عادت مانند معجزه است

2-ماهیت کار فرهنگی چیست؟

ماهیت کار فرهنگی ؛هنری خلاقانه است یعنی تولید یک ایده یا نظر به صورت شعر ،موسیقی، ونمایش و.....است

3-مدیریت ومدیریت فرهنگی را تعریف کنید .

مدیریت یا کار فرهنگی ،کاری سخت ،پیچیده وظریف وهوشمندانه وزمان بروتدریجی است .

مدیریت :به زبان ساده به کارگیری امکانات ومنابع مادی انسانی اطلاعاتی در جهت رسیدن  به هدف به نحو اثر بخش یعنی بیشترین بهره برداری از کمترین امکانات .  تعریف دوم: کار کردن با وبه وسیله ی افراد وگروه ها برای تحقق هدفها ی سا زمانی

4-سازمان فرهنگی را تعریف کنید ودر مورد آن توضیح دهید.

اگر مدیریت سازمانهای فرهنگی را بر اساس نظریه مدیریت سیستمی ،بررسی کنیم آنگاه به پیچیدگی کار مدیریت فرهنگی آگاه می شویم .

داده‌ ـــــــــــــــــــ تبدیل( فرایند )ــــــــــــــــــــــــــــ ستاره (فرآورده ها/خدمات) ـــــــــ بازخوردـــــــــــــــــــــ مردم وامکانات                           ویژگیهای منحصر به فرد مدیریت فرهنگی ازنه وجه مدیریت بلکه عمدتا"از وجه فرهنگی آن سرچشمه می گیرد به منظور نشان دادن ویژگیهای بی همتای مدیریت فرهنگی وتفاوت آن با سایر سازمانها و مدیریت موضوع رااز لحاظ عناصر سه گانه ی هدفها ،کار کردها وترکیبات بررسی می کنیم                                    

5-در مورد ماهیت میان رشته ای (مدیریت ) توضیح دهید.

ماهیت میان رشته ای مدیریت : برای درک اتفاقات پیرامون ودرون سازمان ها وجود انبوهی از تک رشته ها مانند اقتصاد،جامعه شناسی ٰ،عرفان شناسی ، فلسفه ،تاریخ وفناوری ضروری است

6- میریت سازمانهای فرهنگی  را بر اساس نظریه سیستمی توضیح دهید.

در تحلیل سازمانهای رسمی ،می توان وظایف ومسئولیت های سازمانی را به صورت سلسله مراتبی به سه سطح فنی ،اداری ،ونهادی یا اجتماعی تفکیک کرد

7-در تحلیل سازمانهای رسمی ،سطح فنی را توضیح دهید.

چه افرادی ،چگونه، با چه وسایلی وبه وسیله چه کسانی ، در کجا  وبا کدام تسهیلات تجهیزات ومنابع مالی در جهت چه هدف هایی باید تحت آموزش قرار گیرند

8-در تحلیل سازمانهای رسمی ، در مورد سطح اداری توضیح دهید .

سطح اداری :زمینه سازی وتامین امکانات لازم برای انجام دادن وظایف سطح فنی ، نظیر تربیت واستخدام نیروی انسانی ماهر وکار گماری آنها از وظایف سطح اداری است

9-در تحلیل سازمانهای رسمی ، در مورد سطح نهادی یا اجتماعی توضیح دهید .

سطح اجتماعی یا نهادی :سازمان فرهنگی ،به عنوان یک سازمان رسمی ، وسیله ای است که از طریق آن هدفهای ویژه ای که برای جامعه یا بخش هایی از آن اهمیت دارند تحققق پیدا می کند

10- سازمانها را از نظر ((اهمیت اجتماعی ))مقایسه کنید .

پر اهمیت ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ      ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  کم اهمیت

دانشگاه ،تدریس ویادگیری           آتش نشانی ،محا فظت از خطرات آتش سوزی                 کارخانه ، تولید توپ فوتبال

11- سازمانها را از نظر(( حساسیت عمومی)) مقایسه کنید.

حساسیت زیاد ــــــــــــــــــــــــــــــــــ   ــــــــــــــــــــــــــــــــــ   ــــــــــــــــــــــــــ  حساسیت اندک

                          مدرسه                      دانشگاه                     کارخانه

12-سازمانها را از نظر ((پیچیدگی وظایف))مقایسه کنید.

پیچیدگی زیاد ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ پیچیدگی اندک

               روان پزشکی: تغییر شخصیت        مدرسه : تدریس ویادگیری       اداره دولتی: وصول مالیات      کارخانه: تولید پیچ ومهره

 

13-سازمانها را از نظر ((تربیت حرفه ای ))مقایسه کنید.

تربیت حرفه ای بیشتر  ـــــــــــــــــــــــ  ـــــــــــــــــــــــــ  ــــــــــــــــــــــــــ  ــــــــــــــــــــــــــــ  تربیت حرفه ای کمتر

                                 دانشگاه           مدرسه               بیمارستان                کارخانه

14- سازمانها را از نظر ((دشواری ارزش یابی )) مقایسه کنید.

بیشترین دشواری  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ    کمترین دشواری

                          مدرسه : تغییر رفتار          سازمان صنعتی : تولید      سازمان بازر گانی :فروش

15- سازمان ها را از نظر ((نزدیکی روابط)) مقایسه کنید .

نزدیکی روابط ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ــــــــــــــــــــــــــــــ  ــــــــــــــــــــــــــ  حد اقل  نزدیکی روابط

                           بیمارستان                     مدرسه                   کارخانه

16- در مورد اهداف ساز مانها ی فرهنگی توضیح دهید.

هدف های سازمانها ی فرهنگی : 1- تعریف دقیقی ندارد  2-هدفها به شدت تنوع دارند 3- تحقق هدف به زمان طولانی نیاز دارد

17- درمورد تاثیر نگرش ها وارزش های شخصی برنحوه ی انجام دادن وظایف در سازمانهای فرهنگی توضیح دهید.

تاثیر نگرشها وارزشها ی شخصی  وگروهی برنحوه  انجام دادن وظایف است ایفای وظایف فرهنگی مستلزم مبادله ی مهارت.کارکنان فرهنگی با اطلاعا ت است .کارکنان فرهنگی با اطلاعات سرو کار دارند که مربوط به برنامه رسمی فرهنگی یا آموزش نیست

18-  در مورد ترتیبات فرهنگی – آمزشی در سازمان های فرهنگی توضیح دهید .

1-دراغلب کشورهامدیریت آموزش فعالیتی است که معمولا"خارج از سازمانهای آموزشی و درراس آن قرار می گیرد وهدف آن جهت دهی واداره کل نظام است

2-کار فرهنگی مستلزم صلاحیت و مهارت ،دانش ، مهارت و تخصصی است .

3-سازمانهای دیگر به ویژه در قلمرو صنعت وتجارت غالبا"ازطریق رقابت به فعالیت می پردازند ودر معرض قضاوت جامعه قرار میگیرند اما نظام های فرهنگی ، رقابت چندانی ندارند ولی در معرض داوری  جامعه قرار می گیرند

4-داوطلبانه  بودن یااجباری بودن کارکنان و کارمندان سازمانهای آ موزشی فرهنگی 

5- رابطه ی سرمایه گذاری وعملکرد های آموزشی مبهم است اگر کارخانه ای محصول نا مرغوب تولید کند مشتریان خودرا از دست می دهد در نظا مهای آموزشی این اتفاق باتاخیر صورت می گیرد

19- فرهنگ سازمانی را تعریف کنید ودر مورد آن توضیح دهید .

1- فرهنگ سازمانی همان روح سازمانی است

2- شیوه انجام کار به صورت هماهنگ در یک سازمان است

3- به شیوه ارتباط بین مدیران ،کارکنان ،مشتریان و...... که به صورت یک روش ارتباطی مشترک نمود پیدا می کند فرهنگ سازمانی گویند

20-عناصر تشکیل دهنده فرهنگ سازمانی را بنویسید .

عناصر تشکیل دهنده فرهنگ سازمانی ، 1- باورها عقاید،ونیت واهداف بنیان گذران اولیه ی سازمان- 2- اهداف استراتزیک ودور نمای سازمان

3-قوانین ومقررات 4-نقش عملکرد مدیران 5-کارکنان ،آموزش ضمن خدمت 6-محیط(فرهنگ حاکم بر جامعه )

21-تاثیر فرهنگ سازمانی بر کارکرد سازمان چیست ؟توضیح دهید.

به صورت مثبت وبه صورت منفی نمایان می شود الف : اگر فرهنگ سازمانی برکیفیت سازمان تاثیر مثبتی داشته باشد آنگاه می توان این فرهنگ را قوی توصیف کرد 

ب-اگر فرهنگ سازمانی در روند تحقق اهداف سازمانی مشکلاتی ایجاد کند می گوییم که فرهنگ سازمانی ضعیف است دراین مورد فرهنگ سازمانی باید تغییر کند

22- ابعاد چشم انداز فرهنگ سازمانی را توضیح دهید .

1- تبیین هویت میریت در بخش فرهنگی نوعی احساس عزت نفس به انسان می دهد

2- تبیین واضح ماموریت فرهنگی برای سازمان ،حرکت جمعی به سوی هدف محض به خودرا ممکن می سازد

3-تعیین اهداف قابل تشخیص ،دستیابی به نتایج و کسب موفقیت را تسهیل می کند

4- نو آوری قرین با موفقیت در عین آنکه به ذهن وتوان ذهنی افراد مربوط می شود به مساله استراتژی (فرهنگ سازمانی )نیز بستگی دارد

5- کار آمد کردن بیشتر سازمان باعث روشن شدن جایگاه خود فرد افزایش میزان رضایت مندی وآگاهی و هوشیاری نسبت به کیفیت کار در سازمان می شود

23- تفاوت خاص میان فرهنگ ها را از بعد  الف : اجتماعی   ب: قدرت   توضیح دهید .

تفاوتهای خاص میان فرهنگ ها را می توان دردو حد  نهایت با پنج بعد مختلف بر شماریم از نظر گرت هوفستر این ابعد عبارتند از :

بعد اجتماعی : فرد گرایی در برابر جمع گرایی

بعد قدرت : احترام به قدرت در برابر حد تحمل قدرت

24- تفاوت خاص میان فرهنگ ها را از بعد  الف: قطعیت  ب: زمان  توضیح دهید .

بعد عدم قطعیت : پذیرش عدم قطعیت دربرابر پرهیز از عدم قطعیت

بعد زمان : چشم انداز دراز مدت دربرابرچشم انداز کوتاه مدت

25- چگونه می توان فرهنگ سازمانی را ارزیابی کرد ؟

اگر مدیر فرهنگی وکارکنانش مسئول بر قراری توازن میان ساختار حرفه ای وفرهنگ قدرت مذکور سازمانی باشند حد مطلوب آن است که برای سنجش کم وکیف این فرهنگ ابزاری در اختیار داشته باشیم .

26- ارزیابی فرهنگ سازمانی را از جهات : الف : بعد فرایند – نتیجه   ب: بعد مردم- وظیفه  بررسی کنید.

بعد فرایند - نتیجه : رویکرد فرایند محور یعنی این که سازمان برشیوه انجام دادن کار توجه خاص دارد –جهت مخالف این بعد هم بر اهمیت نتایج حاصله تاکید دارد ونحوه رسیدن به این نتایج چندان اهمیتی ندارد

بعد مردم -وظیفه : اگر کادررهبری سازمان به افراد توجه داشته باشد می توان گفت که این سازمان مردم محور است ،نقطه مقابل این رویکرد توجه به مناصب و کارکرد هایی است که بر وظایف تاکید دارد

27-ارزیابی فرهنگ سازمانی از جهات الف : بعد بسته – باز   ب:بعد کنترل دقیق - آزاد بررسی کنید .

بعد بسته – باز : فرهنگ سازمانی هنگامی بسته است که هنرمندان ، کارکنان، داوطلبان مراجعه کننده با سختی ومشکلا ت زیادی پذیرفته شوند . سازمان باز این احساس را به تازه واردان می دهد که ورودشان برای مقامات مهم است

بعد کنترل دقیق – آزاد : درفرهنگ کنترل دقیق ،هر فعالیتی با یک سر کرده یا عضوی از کارکنان ساختار فنی کنترل شود . کنترل آزاد یعنی آزادی برای سازماندهی در چار چوب خاص

28- سازمانهای غیر رسمی را تعریف کنید .

در ساختار رسمی افرادی که با هم کار می کنند سازمان غیر رسمی پدید می آورند .سازمانهای غیر رسمی در امتداد خطوطی باپس زمینه های مشترک (منطقه، زبان، دین و...)توسعه می یابند رفتار مطلوب یا رشدوتوسعه گروهی داخلی دارند .

گریفین سازمان غیر رسمی را به عنوان الگوهای تاثیر گذار ورفتاری توصیف می کند که از دل دوستی ها وگروه های ذی نفع در سازمان پدید می آیند

29- علل تشکیل سازمانهای غیر رسمی را توضیح دهید .

به نظر گریفین سازمان های غیر رسمی به دلیل نیاز کارمندان به موارد زیر پدید می آیند

مشارکت درکار شبکه هایی ارتباطی که اطلاعات می دهند

پذیرش اجتماعی ولذت ناشی از آن

ایجاد تنوع در روند معمول کار

امنیت با نگاه خاص به حمایت ورزی

.30-خطرات سازمانهای غیر رسمی را بیان کنید .

ممکن است ساختار رسمی سازمان وهمینطور کادر رهبری واستراتزی سازمان را تعریف کنند وبرای این کار از روشهای زیر استفاده کنند

رهبران غیر رسمی کاری می کنند که کارکردن برای مدیران رسمی غیر ممکن گردد

پخش اطلاعات غلط ونادرست از طریق کانالها وگروه های اطلاعاتی

اختلال در تقسیم وظایف توزیع نیروی کار وتاثیر منفی بر اهداف سازمان   

31- در مورد مدیریت بر سازمانهای غیر رسمی توضیح دهید .

مدیر نه تنها نباید در صدد حذف سازمانهای غیر رسمی بر آید بلکه نباید باآن برخورد انفعالی داشته باشد بلکه باید سازمانهای غیر رسمی را نیز مدیریت کند

مدیر میتواند از طرق زیر بر سازمانهای غیر رسمی مدیریت کند

شناسایی دقیق سازمانهای غیر رسمی

شناسایی دقیق رهبران سازمانها ی غیر رسمی ومیزان نفوذ آنها

همسو کردن اهداف سازمانهای غیر رسمی با اهداف سازمان

نفوذ در سازمانهای غیر رسمی

احترام به رهبران واعضای سازمانهای غیر رسمی یا پذیرش آنها

32- رهبری را تعریف کنید .

فرا گرد نفوذ اجتماعی است که در آن رهبر مشارکت داوطلبانه کارکنان را در تلاش برای کسب هدفهای سازمانی طلب می کند

اقدام برای ترغیب دیگران به تلاش مشتاقانه برای نیل به اهداف معین

تحت تاثیر قراردادن دیگران برای رسیدن به هدف مشترک

در هر سازمان یا در هر وضعیتی که فردی موفق به نفوذ در رفتار دیگران گردد در واقع اعمال رهبری کرده است

33- رهبری ومدیریت رابررسی کنید .

1- رهبری باایجاد تغییر سرو کار دارد .ولی مدیر برای برخورد با پیچید گی هاست

2- رهبر ان از طریق ایجاد بصیرت نسبت به آینده جهت را مشخص می کنند واز طریق این به افراد الهام بخشی آنان رایرای غلبه بر موانع آماده می سازند

اما مدیران خوب از طریق برنامه ریزی های رسمی ،طراحی های ساختارهای سازمانی خشک ، نظم وانجام کار را موجب می شوند

3- رهبران می توانند هدف های گوناگونی داشته باشند امادرمدیریت اولویت باهدفهای سازمانی است

4- رهبران نگرش شخصی وفعال نسبت به هدفها دارند ولی مدیران نگرش غیر شخصی اگر نگوییم انفعالی نسبت به هدفها دارند

5-رهبران در پستهای پر مخاطره کار میکنند واغلب در معرض مخاطره جوخطر پذیری قرار می گیرند به ویژه هنگامی که موقعیت خوبی پیش می آید ودستاورد های مهمی در میان  باشد ولی مدیران کاررا یک فراگرد توانمند سازی می دانند که تلفیقی از افکار وافراد در تعامل با هم برای تدوین استراتژی ها وتصمیم هاست

6- رهبران با کارهای فکری سرو کار دارند ولی مدیران ترجیح می دهند با افراد کار کنند واز فعالیت های مجرد اجتناب می کنند زیرا فعالیت های ذهنی مجرد، آنان را دلواپس می کند

7-در رهبری سلسله مراتب مطرح نیست ، هرکس بتواند برتصمیم گیری دیگری اثر بگذارد رهبر است وآنکه اثر پذیرد پیرو محسوب میشود ولی در مدیریت سلسله مراتب مطرح است وابزارهای نفوذ به طور سلسله مراتبی در اختیار مدیران قرار داده می شود

8- در رهبری عضویت ضرر ندارد . رهبری می تواند خارج از سازمان باشد وبرافراد سازمان نفوذ داشته باشد امادرمدیریت عضویت شرط است

    34 – منابع قدرت مدیر یا رهبر را کاملا" توضیح دهید .

    نفوذ از طریق تصور قدرت صورت میگیرد

   منابع قدرت مدیر دو منشاءدارد      1- قدرتهایی که مبتنی بر مناصب ومقام مدیران است مانند: 1- پاداش 2- تنبیه 3- عرفی (مشروع)

   2- قدرتهایی که مبتنی بر تواناییهای شخصی مدیران است مانند : 1- خبرگی  2- صلاحیت  3- اطلاعات

  35- خصوصیات وصفات ویژه  رهبری را بنویسید .

   1-هوش : ممعمولا" رهبران از پیروان خود با هوشتراند .کاررهبری با تجزیه وتحلیل مشکلات ومسایل پیچیده سرو کار دارد به همین دلیل رهبران باید افرادی با هوش باشند

   2- بیان رسا وبا نفوذ : بهره مندی رهبر از بیان رسا وبا نفوذ بسیار حائز اهمیت است زیرا با بیان رسا وبا نفوذ بهتر می توان دیگران را ترغیب  به اطاعت کرد

  3- بلوغ فکری ووسعت نظر : بلوغ فکری ووسعت نظر رهبر باید در حدی باشد که از ناکامی ها نا امید نشود واز موفقیت ها مغرور نگردد . رهبر باید از قدرت تحمل و صبر زیادی برخوردار باشد واحساس دشمنی وعداوت با دیگران را در تصمیم گیری ها ی خود دخالت ندهد

4- انگیزه موفقیت طلبی : رهبر باید از انگیزه درونی زیادی برای نیل به موفقیت بر خوردار باشد .به گونه ای که پس از نیل به یک هدف ٰ تحقق اهداف بالاتر ومهمتری را مد نظر قرار دهد

36- ویژ گیهای رفتاری مدیر کار گرا را بنویسید :

1-کاررا تعریف وچگونگی انجام  آنرا برنامه ریزی می کند

2- مسئولیت هریک از افرادرا برای انجام کار معین می کند

3- مسئولیت هریک از افراد رابرای انجام کار معین می کند

4- انجام واتمام کاررا تعیین می کند

5- نتایج عملکرد را پیگیری می کند

37- ویژگیهای رفتاری مدیر مردم گرا را بنویسید .

1-با افراد گرم وحمایتی برخورد می کند

2- ارتباطات اجتماعی راغبانه ایجاد می کند

3- به احساسات دیگران احترام می گذارد

4- نسبت به نیازهای کارکنان حساسیت نشان می دهد

5- به کار کنان اعتماد می کند

38- سبک سنج ارئه شده توسط بلیک وموتن را توضیح دهید

این سبک سنج درجات مختلف میزان تمایل رهبر به انسان گرایی ووظیفه گرایی را در 81 حالت نشان می دهد –این سبک سنج روی یک محور مختصات شکل می گیرد که در یک بعد آن میزان توجه رهبر به وظیفه ودر بعد دیگر میزان توجه رهبر به کارکنان مورد توجه قرار میگرد

39-از پنج حالت ویژه سبک سنج مدیریت حالت 1/1و1/9را توضیح دهید .

1/1- در حالت 1/1فقط تا حدی که به عضویت فرد در سازمان خدشه وارد نشود برای انجام کار ،تلاش میشود (تلاش در حداقل ممکن )

1/9- در حالت 1/9کارها به گونه ای تنظیم می شوند که تا حد امکان ،دخالت عواطف وروابط انسانی در کارایی سازمان کاهش یابد (0توجه حرف به وظیفه سازمان وکارایی)

40- از پنج حالت ویژه  در سبک سنج مدیریت ، حالت 5/5 و9/1 و9/9 راتوضیح دهید .

  5/5- در حالت 5/5 سعی می شود از طریق ایجاد توازن بین حفظ روحیه ی کارکنان وانجام وظایف ،بازدهی سازمان در حد مطلوب تامین گردد

   9/1-در حالت 9/1 نیازها ومسایل نیروی انسانی مورد توجه قرار گیرد وبرای ایجاد حسن رابطه تلاش میشود تا محیط دوستانه ای بوجود آید ولی کارها با  صبر وحوصله انجام می شود (توجه به حفظ روابط )

   9/9- در حالت 9/9جوی صمیمی ودوستانه ومبتنی براعتماد و احترام متقابل بین کارکنان بوجود می آید ودر نتیجه به دلیل معاونت ومشارکت صمیمانه افراد متعهد اهداف سازمان در حدی بسیار مطلوب تحقق می یابند

  41-سیستم 1و2از سیستمهای مدیریت (رهبری )از نظرلیکرت را بنویسید .

سیستم 1:  دراین سیستم رفتاری مدیر به کارکنان اعتماد ندارد ،هدف گذاری وتصمیم گیری ،به طور عمده در سطوح بالای سازمان انجام می شود واز طریق سلسله مراتب ابلاغ می گردد

   کارکنان از طریق تهدید وتنبیه به کار وادار میشوند روشهای تشویق نیز مبتنی بر ارضاء نیازهای حیاتی اولیه ونیازهای ایمنی است مراوده با فرا دستان همواره با ترس وعدم اعتماد است

  کنترل از سطوح بالا وبه صورت متمرکز اعمال می گرددوسازمانهای غیر رسمی مورد مخالفت قرار می گیرند ووجود آنها نوعی تعارض باد اهداف سازمان محسوب می شود

   سیستم 2: در این سیستم رفتاری ،مدیر در حد مطلوبی به کار کنان خود اعتماد دارد بسیاری از تصمیم ها ،در قالب چهار چوبی از پیش تعریف شده در سطوح پا یین سازمان اتخاذ می گردد برای ایجاد انگیزه از سازو کارهای تشویق وتنبیه استفاده می شود ورابطه ی مافوق وکارمند یا کارگر از جانب مافوق همراه با ترحم ودلسوزی واز جانب کارمند یا کارگر همراه با ترس و احتیاط است هدف گذاری در راس سازمان انجام میگیرد وتصمیم گیری ها نیز دررده های بالای سازمان اتخاذ می گردد ولی در فرا گرد کنترل تا حدی تفویض اختیار می شود سازمانهای غیررسمی نیز وجود دارند ولی در برابر اهداف سازمان از خود مقا ومت چندانی نشان نمی دهند 

42- سیستم 3و4 از سیتم های مدیریت ورهبری لیکرت را بنویسید .

سیستم 3: دراین سیستم رفتاری مدیریت به میزان قابل ملا حظه ای به کارکنان خود اعتماد دارد تصمیمات وخط مشی های عمده در سطح بالااتخاذ می شوند

 ولی میان مدیران وکارکنان ارتباطات دو طرفه بر قرار است این ارتباطات نسبتا" دو طرفه است هر چندگاهی از شیوه های متداول تشویق وتنبیه نیز استفاده میشود ولی برای ایجاد انگیزه در کارکنان آنان را تاحدی در جریان امور قرار می دهند وبرای آنان احترام قائل اند قسمت عمده فراگرد کنترل به سطوح پایین سلسله مراتب سازمانی تفویض می گردد واحساس مسئولیت دربرابر تحقق اهداف سازمان درهمه ی سطوح سازمان وجوددارد به همین دلیل سازمانهای غیررسمی (در صورت تشکیل)معمولا"از اهداف ومقاصد حمایت رسمی می کنند یا گاهی مقاومتی جزیی دربرابر آن ایجاد می کنند

سیستم 4: دراین سیتم رفتاری ،مدیران به کارکنان خود کاملا"اعتماد واطمینان دارند ارتباطات در مجاری افقی ،عمودی ومورب جریان داردوقدرت تصمیم گیری بطور وسیعی در سراسر سازمان توزیع می شود درفراگرد کنترل نیز عملا"دیگر رده های سازمانی مشارکت دارند وسازمانهای رسمی وغیر رسمی تقریبا"در هم ادغام می شوند بنابراین همه ی نیروهای سازمان برای تحقق اهداف تعیین شده تلاش می کنند

43- رهبری اقتضایی را توضیح دهید .

 توجه صرف به خصوصیات وویژگیهای رهبران ورفتار رهبری برای توصیف فراگرد رهبری کافی نیست زیرا فراگرد رهبری تحت تاثیر شرایط خاص و موقعیت ویژه ای که رهبر در آن قرار داردشکل می گیرد به همین دلیل بحث ضرورت ((انطباق رفتار رهبر با شرایط))مطرح میشود ،برخی از صاحب نظران رهبری را تابع سه عامل (رهبر ) (پیرو ) و(موقعیت ) میدانند ،این رابطه را تعریف می کنند   رهبری تابعی است از (رهبر ،پیروان ، وعوامل تعیین کنننده موقعیت)

44- نظریه ی رهبری اقتضایی فیدر را توضیح دهید .

  به نظر فیذر مطلوبیت وضعیت با سه متغیر قابل تبیین است

1-      رابطه رهبر وپیرو ( قدرت نفوذ شخصی رهبر) = احساس پیروان نسبت به رهبر ،میزان اعتماد واطمینان کارکنان به مدیر ،ودرجه ی وفاداری آنان به وی

2-      ساختار یافتگی کار =میزان یک نواختی وتکراری بودن یا تنوع وظایف ،میزان تعیین و  مشخص بودن یا ابهام آن

 3- قدرت منصب ومقام = میزان حمایت مافوق ها از مدیر ؛میزان قدرت تشویق وتنبیه مدیر

  اگر یک مدیرمنتفذ و دارای قدرت شخصی ضمن بهره مندی از حمایت مدیران ما فوق عهده دار کاری معین وتعریف شده باشد می تواند از سبک رهبری آمرانه ودستوری استفاده کند

  اگر مدیری مقبولیت وقدرت شخصی ناچیزی داشته باشد وبدون بهره مندی از حمایت مدیران مافوق عهده دار کاری نا معین و جدید گردد مجبور است از سبک آمرانه ودستوری استفاده کند در حالی که اگر موفقیت به گونه ای باشد که مدیر ضمن بهره مندی از حمایت سایر مدیران مافوق ،با کاری نسبتا" معین سرو کار داشته باشد واز نظر قدرت شخصی ومقبولیت نیز در حد متوسط ارزیابی می شود .باید از سبک رهبری میانه رو ومبتنی برروابط انسانی استفاده کند

                  


 
← صفحه بعد